© CPU – Mathias Verschueren (archief)
In deze tijd van politieke onmacht blijft muziek een krachtig middel voor expliciete communicatie. Godspeed You! Black Emperor heeft zich op dat vlak nooit ingehouden. Hoewel de Canadezen nooit gebruikmaakten van theatrale gebaren, integreerden ze hun aanklachten tegen genocides subtiel in titels en artwork, zodat oplettende luisteraars de boodschap niet konden missen. No Title as of 13 February 2024: 28,340 Dead verwijst bijvoorbeeld naar het aantal Palestijnen dat in Gaza omkwam door Israëlische acties op de dag dat de nummers voor het album voltooid waren. Twee jaar na hun openluchtoptreden bij de Botanique keerde de band terug naar Brussel, dit keer, voor het eerst in hun dertigjarige carrière, in de grote zaal van de Ancienne Belgique. Het beloofde een concert te worden waarop bloederige geschiedenissen uitbloeiden in hoopvol sentiment.
Vriend en medeoprichter van BIG|BRAVE, Mathieu ‘Matt’ Ball, opende de avond met een indrukwekkende vertoning van zijn gitaarkunsten. Met niet meer dan twee noten, één lichtspot en een overweldigend volume wist de experimentele gitarist het binnendruppelende publiek meteen stil te krijgen. Van dichtbij was duidelijk te zien hoe hij zijn gitaar als een speer tegen zijn versterkers duwde, alsof hij een gewond beest genadeloos de dood injoeg. Deze intense fysieke interactie met zijn instrument zorgde voor een cascade aan trillingen die door de ruimte gonsden. Het enige dat nog kon bloeden, waren onze trommelvliezen. In de context van de hoofdact sloot dit optreden naadloos aan. Toch moet gezegd worden dat het in een andere setting misschien zou overkomen als pretentieus getokkel zonder veel substantie.
© CPU – Mathias Verschueren (archief)
Na een korte pauze om de oren te laten herstellen, zette het postrockcollectief Godspeed You! Black Emperor een onafgebroken set in, vol woeste intensiteit en fragiele schoonheid. Hoewel het inmiddels algemeen bekend is dat een optreden van GY!BE meer is dan zomaar een concert, blijft elke keer duidelijk dat je je nooit volledig kunt voorbereiden op de ervaring die deze band live teweegbrengt. In gehulde anonimiteit en opgesteld in een halve cirkel, wisten de zeven muzikanten het publiek vanaf de eerste noot mee te sleuren in een macabere symbiose van geluid. De set begon ingetogen, met subtiele klanken van viool en contrabas, waarna de eerste sprankeltjes hoop opdoken. Tijdens “Hope Drone” vervaagde het begrip ‘hoop’ achter een sluier van duisternis, waarmee onmiskenbaar werd gemaakt dat de tijden van hoop en voorspoed voorgoed voorbij zijn.
Buiten scheen overdag de zomerzon, een scherp contrast met de muzikale melancholie die binnen de muren van de Ancienne Belgique weerklonk. De wereld staat genadeloos in brand—dat was de boodschap. Binnen flakkerde het vuur, met violiste Sophie Trudeau als constante kracht. Telkens wanneer zij haar viool liet huilen, hing er een bloedstollende spanning in de zaal. Gitarist Michael Moya zat kalm en introvert, zijn houding leek een uitdrukking van contemplatie. Zonder grote gebaren liet de band het ruim dertien minuten durende “BABYS IN A THUNDERCLOUD” volledig tot bloei komen. Publieksinteractie bleef, zoals gewoonlijk, uit, maar dat deed geen afbreuk aan de voelbare waardering. Het ontbreken van luid applaus werd gecompenseerd door beladen stiltes, die spraken van diep respect—tussen de bandleden en het publiek onderling.
© CPU – Mathias Verschueren (archief)
Het publiek, te herkennen aan bandshirts met onleesbare logo’s of abstracte tekeningen, leek duidelijk getekend door het leven en zocht hier een vorm van catharsis. Vooral tijdens de onrustige ritmes van “GREY RUBBLE – GREEN SHOOTS”, die bijna uitnodigden tot een macabere wals, voltrok zich een bevrijding. Alles leek mogelijk. De dubbele drumpartijen hypnotiseerden, zoals bij een show van Amenra, en het publiek boog zich diep voorover—een wederzijdse inspiratiebron. GY!BE wordt vaak vergeleken met Tool, maar die vergelijking geldt enkel voor wie verder kijkt dan het oorverdovende volume. Wars van mathematische complexiteit vonden de muzikanten inspiratie in de natuur. De intro van “RAINDROPS CAST IN LEAD” klonk net zo puur als op plaat, als het vroege ochtendgezang van vogels. De visuals—wisselend tussen bomen, bouwplaatsen en bloemen—creëerden een melancholische balans tussen oerkracht en menselijke onmacht. Toen grafstenen in beeld kwamen, werd de vergankelijkheid van het leven pijnlijk zichtbaar. Ondanks de dreiging van herhaling ontstond juist binnen die monotonie ruimte voor schoonheid om te bloeien.
Een van de opgenomen tapes tijdens een intermezzo vatte het perfect samen: ‘It takes dedication.’ Naar het einde toe hield de band het tempo en de intensiteit hoog, terwijl visuals van vlammenzeeën, bosbranden en giftige fabrieken de waanzin van de samenleving onontkoombaar voor ogen brachten. Het beklemmende gevoel dat dit opriep, had ook iets verslavends; een confrontatie met het dierlijke en primitieve dat in ieder van ons sluimert. In één vloeiende beweging verweefden ze een deel van “Static”, waarbij alle wetten van de natuur leken te vervagen. Bijna twee uur lang dompelde de band het publiek onder in meeslepende melodieën en dramatische opbouwen. Het had gerust langer mogen duren. Waar aanvankelijk het idee leefde dat hoop ons voortstuwt, drong aan het einde de gedachte zich op dat hoop beter kan worden omgezet in daadkracht. Godspeed You! Black Emperor zal misschien niet de revolutie leiden, maar in de as die ze in de AB achterlieten, plantten ze wel een zaadje voor verandering.
Volgend jaar komt de postrockband op 16 maart naar Kunstencentrum VIERNULVIER en op 17 maart naar Paard.
