Till Lindemann @ Lotto Arena: Choqueren om te choqueren

De afgelopen maanden is er heel veel inkt gevloeid over Till Lindemann. De Rammstein-frontman werd namelijk door verschillende vrouwen beschuldigd van seksueel misbruik, maar ondertussen werd het justitieonderzoek gestaakt. Midden die controverse bracht de Duitser nieuwe muziek uit onder zijn eigen naam; niet te verwarren met de band die Lindemann heet en naast de Rammstein-frontman ook bestond uit multi-instrumentalist Peter Tägtgren. Een maand geleden verscheen met Zunge dus de eerste echte soloplaat van Till Lindemann en wie de muziek van de hetze kan afscheiden, moet toegeven dat het wel een uitstekend album geworden is.

Die plaat was aanleiding tot een solotournee, die de Duitser ook naar de Lotto Arena bracht. Om acht uur kregen we met Phantom Vision het eerste van twee voorprogramma’s voor de kiezen. De band wist in eerste instantie een dreigende sfeer te creëren met sterk aanwezige synthesizers en een hoop rood licht, maar verviel wat sound en présence betreft daarna al snel in alle stereotypen van donkere new wave. Ieder bandlid stond er vrij statisch bij, terwijl de zanger – die vooral op een nog gestoordere versie van Travis Bickle op het einde van Taxi Driver leek – met de handrem op zich over het podium begaf. Phantom Vision zou leuk zijn voor iets als de Batcave van W-Festival, maar ook niet meer dan dat.

Het driekoppige Aesthetic Perfection was gelukkig al een stuk onderhoudender, mede door de hevige riffs en het collectief vollere geluid. De band was dan ook op zijn best wanneer de drums en gitaar op de voorgrond stonden, want bij de kalmere stukken verdronk Aesthetic Perfection net zoals zijn voorganger in de kitsch. Deze keer werd die gekenmerkt door tragere, niet al te beste vocals, die deden denken aan iedere Amerikaanse emoband die ooit heeft bestaan. We waren al wat meer opgewarmd, maar voor muzikale hoogtepunten moesten we dus toch vooral bij Till Lindemann zijn.

Om twintig na negen was het dan eindelijk aan Till Lindemann. Al meteen deed hij wat iedereen van hem verwachtte, namelijk choqueren. Tijdens openingsnummer “Zunge” werd op het grote scherm een video afgespeeld waarbij we Lindemann heel grafisch de mond zagen dichtgenaaid worden. Voor iemand die net beschuldigd werd van dingen die hij volgens zichzelf niet gedaan heeft, kan dat zeker tellen, al riepen heel wat andere visuals – zeker met de heisa in het achterhoofd – vooral een wrang gevoel op. Zo werden er tijdens “Fat” twee naakte corpulente vrouwen getoond, die rollend door een opblaaszwembadje zich op een spartelende Lindemann wierpen.

Ook de vrouwen die tijdens “Allesfresser” geprojecteerd werden terwijl ze worsten en pasta in hun mond propten, zorgden voor eenzelfde gevoel, al maalde het merendeel van de fans er niet om; integendeel. Hoe gortiger de visuals werden, hoe meer ze werden toegejuicht. Toch was het vooral choqueren om te choqueren, en daarmee ook gewoonweg te plat en te simpel. Met een publiek dat om ieder vies mopje – of zelfs een kaka-pipimopje – zou lachen, kon hij zelfs met zo’n banaliteit niet veel mis doen. Dat Lindemann zich alles kan veroorloven, werd dan ook duidelijk toen hij op het einde van dat nummer een tiental taarten in de gezichten van het publiek gooide, terwijl zijn keyboardiste niet veel eerder nog stond te paaldansen.

Het was bij het publiek dan ook lachen, gieren, brullen, geblazen toen er tijdens “Golden Shower” een close-up werd getoond van een plassende vagina, terwijl er niet veel later zodanig veel poesjes getoond werden dat we ons even in een dierenasiel waanden. Misschien zat er hier en daar ook wel een simpel lachje van schaamte in, bij hen die er voor het eerst in hun leven één zagen. Wie vergeleek met een show van Rammstein, moest pijnlijk constateren dat het spektakel van de Duitse band bij Lindemanns soloproject werd ingeruild voor banale, inhoudsloze en vooral door seks aangedreven provocatie.

Het enige positieve aan de bizarre visuals was dat we wel altijd nieuwsgierig bleven naar waarmee Lindemann bij de volgende nummers zou gaan choqueren. Soms bleef dat ook hele nummers uit, zoals tijdens “Sport Frei”, waar we simpelweg de Duitser en zijn begeleidingsband te zien kregen terwijl ze een partijtje pingpong speelden. Tot het einde bleven we wachten tot er iets spectaculairs of degoutants zou gebeuren, maar tevergeefs. Daarmee had Lindemann ook meteen zijn eerste en laatste goede grap van de avond uitgehaald. Tijdens “Platz Eins” deed de zanger een soort ereronde doorheen de zaal. Aan de rechterkant werd hij nog gedragen, maar aan de linkerkant moest het al wandelend gebeuren. Toch was het voor velen het ideale moment om hun smartphones boven te halen en de man op beeld vast te leggen. Als het de projecties of de gegooide etenswaren niet waren die ons van de muziek afleidden, dan vond Lindemann er wel wat anders op. Muziek was dan ook het merendeel van de avond bijzaak, terwijl de hele freakshow alle aandacht naar zich trok.

Naar het einde van de reguliere set toe werd het wel wat milder. Lindemann had al zijn ’troeven’ al op tafel gegooid en dus zat er voor de eeuwig provocerende Duitser niets anders op, dan nog maar eens hetzelfde te herhalen. Tijdens “Fish On” gooide hij niet met taarten, maar – jawel, je raadt het al – met vissen. Alsof dat nog niet gek genoeg was, vuurde hij er daarna nog een deel af met een soort kanon. Terwijl de vissen door de zaal vlogen verspreidde ook de bijhorende geur zich doorheen de Lotto Arena en het enige dat je je dan nog kunt afvragen is: waarom?

Tijdens “Steh auf”, zijn bekendste solonummer, was het voor het eerst echt meezingen geblazen. De heerlijke bombast van op de studioversie was instrumentaal zeker aanwezig, maar vocaal liet Lindemann het toch voor het eerst op de avond even afweten. De Duitser klonk duidelijk vermoeid en zong met een halve krachteloosheid die we niet van hem gewoon zijn. Dat hij tijdens de toegift vocaal alweer een pak beter was, viel dan weer amper op doordat er opnieuw zodanig veel te doen was visueel. Tijdens “Knebel” werd een akoestische gitaar stukgeslagen op het podium, terwijl er deze keer bloederige orale seks werd geprojecteerd. En net wanneer je dan denkt dat je het gortigste eindelijk allemaal achter de rug hebt, slaagt Lindemann erin om tijdens slotnummer “Skills in Pills” nog wat verder te gaan, deze keer met een hoop pillen die in en uit een aars geduwd werden. Lindemann kreeg op de tonen van zijn eigen “Home Sweet Home” nog een daverend applaus van het publiek, maar of dat zo terecht was, mag gerust in twijfel getrokken worden.

De doortocht van Till Lindemann in de Lotto Arena was er eentje die we niet snel zullen vergeten, al zal dat grotendeels niet om de juiste redenen zijn. Dat de zanger met zijn 18+-show zou choqueren, wisten we op voorhand al zeker, maar dat het zo hersenloos en ongeïnspireerd verpakt zou worden, hadden we nooit durven denken. Hoewel het muzikaal – zij het niet zo goed als Rammstein – wel in orde was, werd de aandacht hoofdzakelijk op het visuele en het choquerende gelegd. De manier waarop mag gerust een aanslag genoemd worden op alles dat in de buurt komt van enige vorm van intellect. Wie zich door de beschuldigingen op voorhand vragen stelde bij de integriteit van Till Lindemann, heeft na vanavond een degout ontwikkeld. Wie zo ver niet dacht, had vermoedelijk de avond van zijn leven.

Setlist:

Zunge
Schweiss
Fat (Lindemann)
Altes Fleisch
Allesfresser (Lindemann)
Golden Shower (Lindemann)
Tanzlehrerin
Ich weiß es nicht (Lindemann)
Sport frei
Blut (Lindemann)
Praise Abort (Lindemann)
Platz Eins (Lindemann)
Fish On (Lindemann)
Gummi (Lindemann)
Steh auf (Lindemann)

Knebel (Lindemann)
Ich hasse Kinder
Skills in Pills (Lindemann)