Paul Simon @ Bozar: Bescheiden feest voor een muzikaal monument

Met een carrière van maar liefst zeven decennia heeft Paul Simon ongetwijfeld een impact gehad op zowat elke muziekliefhebber die vandaag de dag op deze aardkloot rondloopt, jong of oud. Onze liefde voor de artiest gaat echter terug tot diep in onze kindertijd, toen onze vader in de vroege jaren negentig op elk familiefeest minstens één keer de VHS-band Paul Simon’s Concert in the Park (1991) op snoeihard volume door de woonkamer joeg. Terwijl leeftijdsgenoten dweepten met grunge of hiphop, was het bij ons Paul Simon die de poorten tot de muzikale hemel opende. En wat was er veel te ontdekken achter die poorten! Er is natuurlijk het legendarische materiaal van Simon & Garfunkel, met klassieke albums als Bridge Over Troubled Water en Parsley, Sage, Rosemary and Thyme, maar evengoed solopareltjes als Paul Simon of Still Crazy After All These Years. Met Graceland en The Rhythm of the Saints verweefde de begenadigde songsmid dan weer op meesterlijke wijze Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse ritmes en grooves in doordachte popnummers. Ja, wij waren meteen diep onder de indruk van Simons muzikale vakmanschap.

Toen we hoorden dat Simon opnieuw op tournee zou gaan konden we dan ook niet anders dan van de partij zijn. Toch mag het een klein wonder heten dat de singer-songwriter nog steeds de zalen aandoet. Niet alleen heeft hij inmiddels al 84 jaar op de teller staan, ook gehoorverlies en ernstige rugklachten maakten het hem de laatste jaren steeds moeilijker om de wereld rond te reizen. In 2018 nam hij bovendien met een groots opgezette afscheidstournee al officieel afscheid van het artiestenleven. Het hield hem echter niet tegen om enkele maanden later met In the Blue Light nog een album uit te brengen vol ingetogen herwerkingen van ouder materiaal. En omdat het bloed kruipt waar het niet gaan kan volgde in 2023 alsnog Seven Psalms, een plaat met zeven nieuwe composities geïnspireerd op het Hebreeuwse bijbelboek Psalmen. Het is met die plaat onder de arm dat Simon nu opnieuw langs de zalen trekt. Onze Brusselse Bozar wist de artiest voor maar liefst drie avonden te strikken, met gisteren de aftrap in de prestigieuze Henry Le Bœufzaal.

Omdat een grootheid als Paul Simon geen voorprogramma nodig heeft was het iets na achten gewoon tijd voor de ster zelf om de bühne te betreden, geruggensteund door maar liefst elf muzikanten. Het podium stond dan ook volgestouwd met instrumenten, gaande van klassieke gitaren, toetsen en strijkers tot koperblazers, percussie, drums en iets wat we niet anders kunnen omschrijven als een klokkenspel met kaasstolpen. In zijn keurige paarse kostuum viel Simon haast niet op te midden van het overvolle podium. Hij beloofde alvast om in het eerste deel van de show Seven Psalms integraal en zonder onderbrekingen te spelen, om vervolgens na een korte pauze terug te keren met wat hits, deep cuts en enkele nummers die nog maar zelden live werden gebracht. Het publiek hing meteen aan zijn lippen en liet zich maar wat graag onderdompelen in Simons wereld.

Al vanaf de eerste minuten vielen de uitstekende geluidsmix en akoestiek op. Simons stem klonk in het begin niet bepaald krachtig, maar met wat geduld werd al snel duidelijk dat hij zijn krachten spaarde voor latere nummers in de set. De meester had met zijn schare aan muzikanten bovendien heel wat moois meegebracht om zijn stem en gitaarspel aan te vullen. Hierdoor klonken de nummers van Seven Psalms flink wat rijker en glorieuzer dan op plaat. Zo kreeg “The Lord” meer uitgesproken ritmes en klonken er in een knappe versie van “Trail of Volcanoes” aanzienlijk meer belletjes en percussie door dan op de studioversie. ”My Professional Opinion” werd dan weer extra bluesy gebracht; hier was Simon duidelijk in zijn element. Hoewel hij gedurende de avond zijn gitaar tijdens de strofen meermaals liet rusten en het snarenwerk weleens aan zijn muzikanten overliet, zorgde hij in deze speelse sleper samen met zijn begeleiders voor een eerste gitaarfeestje. “Your Forgiveness” klonk nadien sierlijker dan op plaat, maar helaas niet spannender. De extra zang van echtgenote Edie Brickell tijdens het wondermooie “The Sacred Harp” en “Wait” hield het publiek gelukkig wel weer scherp bij de les. Dat was alvast bijzonder dankbaar voor wat het te horen kreeg, want Paul Simon mocht na dit eerste deel onder een staande ovatie het podium verlaten.

Onder een minstens even luid applaus betraden Paul Simon en zijn gevolg even later opnieuw het podium. De singer-songwriter had z’n paars pak geruild voor een comfortabelere outfit, compleet met zijn typerende pet. Een stevig tromgeroffel zette de grote hit “Graceland” in en een golf van plezier overspoelde Bozar. Simon bracht een versie die iets meer aanleunde bij country, maar het publiek smulde maar wat graag van de vertrouwde melodie. De grootmeester speelde vervolgens een ijzersterk “Slip Slidin’ Away” en nam de akoestische intro en de eerste coupletten op beklijvende wijze voor zijn rekening, geheel zonder begeleiding. Toen de rest van de band daarop uiteindelijk inviel, verscheen er spontaan een gelukzalige glimlach op ons gezicht.

Wat volgde was een haast perfecte cocktail van hits en vergeten parels. De show bleef erg bescheiden, met een sobere lichtshow die voornamelijk de spelende muzikanten in de spotlight zette, een groot scherm waarop slechts sporadisch beelden te zien waren en verder weinig visueel vuurwerk op de planken. De tournee heet dan ook niet voor niets A Quiet Celebration. Het échte vuurwerk speelde zich af tussen de mensen op het podium: Simon had zich omringd met een schare topmuzikanten die overduidelijk met enorm veel plezier stonden te spelen. De frontman zelf genoot er ook zichtbaar van, getuige zijn guitige glimlach tijdens bijvoorbeeld “St. Judy’s Comet”. Hij had duidelijk ook zin in wat grapjes. Toen iemand in het publiek “Kodachrome” als verzoeknummer riep, schudde Simon eerst verontschuldigend ‘nee’, tot hij zich bedacht en beloofde het te spelen voor de eerste die hem twintig pond of euro kon overhandigen. Enerzijds was dat ietwat wrang als je bedenkt hoe hoog de ticketprijzen al waren, maar anderzijds was het vooral illustratief voor de losse sfeer en de humor van de avond. Vanzelfsprekend gingen er direct heel wat briefjes van twintig de lucht in. Simon nam er eentje met een brede grijns in ontvangst om vervolgens een ingekorte, charmante versie van het nummer ten beste te brengen.

Ondanks het korte verzoekje kwamen de mensen die gehoopt hadden op een absolute ‘best of’-show ietwat bedrogen uit: geen “You Can Call Me Al”, “Mrs. Robinson” of “Diamonds on the Soles of Her Shoes” voor de oppervlakkige liefhebbers. Wat we in de plaats daarvan wél kregen was een bloedmooi “Train in the Distance” met een stijlvolle saxofoonsolo, een enthousiast onthaald “Me and Julio Down by the Schoolyard”, een prachtig “Under African Skies” en een ronduit indrukwekkend “The Cool, Cool River”. De iconische drumpartij van “50 Ways to Leave Your Lover” en een luidkeels meegezongen “The Boxer” sloten de reguliere set af, maar het échte kippenvel kwam pas helemaal op het eind. Paul Simon die onder luid applaus moederziel alleen op het podium achterbleef en vervolgens “The Sound of Silence” akoestisch inzette. Het nummer klonk loepzuiver; Simons stem was breekbaar maar zelfverzekerd, waardoor de tijdloze boodschap des te dieper in ieders ziel sneed.

Alles bij elkaar bewees de inmiddels 84-jarige grootmeester in Bozar dat ware muzikale klasse geen houdbaarheidsdatum kent. Ondanks zijn brozere gezondheid trakteerde hij het publiek op een intieme avond vol warmte en humor, zonder zich te verschuilen achter een flitsende productie. Geruggensteund door een fenomenale begeleidingsband blies hij recent materiaal extra leven in en weigerde hij nadien op automatische piloot voor de meest voor de hand liggende krakers te kiezen. In plaats daarvan serveerde hij een meesterlijke, verrassende dwarsdoorsnede van zijn decennialange carrière. Van weelderig georkestreerde arrangementen tot een hartverscheurend breekbaar, akoestisch slotakkoord: dit was een prachtig concert van een artiest die de zielen van zijn publiek nog altijd moeiteloos weet te raken.

Paul Simon staat op 28 april en 30 april nogmaals op het podium van Bozar te Brussel.

Fan van de foto’s? Op onze Instagram staan er nog veel meer!

Setlist:

The Lord
Love Is Like a Braid
My Professional Opinion
Your Forgiveness
Trail of Volcanoes
The Sacred Harp
Wait

Graceland
Slip Slidin’ Away
Train in the Distance
Homeward Bound (Simon & Garfunkel)
The Late Great Johnny Ace
St. Judy’s Comet
Under African Skies
Rene and Georgette Magritte With Their Dog After the War
Rewrite
Spirit Voices
The Cool, Cool River
Me and Julio Down by the Schoolyard

Kodachrome (extract)
Something So Right
50 Ways to Leave Your Lover
The Boxer (Simon & Garfunkel)

The Sound of Silence (Simon & Garfunkel)