Hoe wereldsterren omgaan met hun faam… dat is altijd een bijzonder interessant gegeven. En dan bedoelen we niet de roddels rond het liefdesleven van Taylor Swift, of waarom Chappell Roan kinderen haat, maar echt de manier waarop ze in het leven staan. Waar de één hun privéleven zover mogelijk buiten de media probeert te houden, zijn er anderen die hun muziek daadwerkelijk als therapie gebruiken. Ze léven hun leven, nemen elke ervaring – positief of negatief – in zich op en zijn niet bang om te voelen. Ze gebruiken die emoties, schrijven en herschrijven weken-, maanden- of soms zelfs jarenlang aan nummers… tot die emotie echt perfect overkomt zoals zij die destijds ervaarden. En het is daarin dat vaak een geheim schuilt, dat voor bepaalde artiesten een wereld van verschil maakt. In het geval van RAYE heeft elke fan namelijk het idee dat die een persoonlijke band heeft met de zangeres. De overgrote meerderheid heeft haar ongetwijfeld nog nooit ontmoet, maar als je destijds al eens een concert van haar bijwoonde, of zelfs een plaat van haar luisterde, heb je toch het idee dat er een speciale band met haar is ontstaan.
Alleen al daarom zou je kunnen zeggen dat RAYE een van de meest gerespecteerde artiesten van haar generatie is. Grote woorden, maar wie haar transformatie doorheen de jaren meemaakte, weet dat die terecht zijn. Rachel Agatha Keen was namelijk ook ooit gewoon een meisje met een droom. Als kind leerde haar vader haar piano spelen, waarna ze zichzelf jarenlang de kunst van de songwriting aanleerde. Dat meisje werd geleidelijk aan een jonge vrouw, die telkens de juiste persoon op de juiste plek bleek. Via via geraakte haar muziek bij een groot label, en voor ze het wist had ze met “You Don’t Know Me” een hitje te pakken. Voor de wereld het startschot van een veelbelovende carrière, voor de zangeres zelf een volgende stap in wat voor haar een hel was. RAYE werd verplicht radiovriendelijke hitjes te maken, terwijl zij zelf haar creatieve platform wilde gebruiken om haar trauma’s te verwerken. Het bekendste voorbeeld daarin is het seksueel overschrijdend gedrag dat een van de rode draden vormt doorheen debuutplaat My 21st Century Blues, maar eveneens verslavingen en een mentale zoektocht naar zichzelf maken daar deel van uit. Dit was niet de vorm van faam die ze wilde, en sinsdien gebeurt alles onafhankelijk.
Onafhankelijk en transparant, zo hebben we toch de indruk. RAYE heeft ogenschijnlijk geen geheimen, voor niemand. Alles wat ze meemaakte in haar leven, zit verwerkt in haar muziek, die op zijn beurt voor de hele wereld beschikbaar is. Er zijn geen taboes, en al helemaal niet op het podium. Afgelopen zomer slaagde ze erin de weide van Rock Werchter stiller te krijgen dan op een mooie lentedag in mei, in de AFAS Dome eerder dit jaar rolden tranen bij zowat iedereen over de wangen. De Britse is gewoon een vrouw die probeert te passen in de wereld, en wil met die down-to-earhmentaliteit ook aan haar fans duidelijk maken dat ook zij daarmee worstelt. Alles is oké en muziek is het medicijn. Da’s waar RAYE voor staat, en waar ze zoveel respect voor krijgt. En in de nasleep van alle bovenstaande, brak zo alweer een volgend hoofdstuk aan. Een hoofdstuk waarin de zangeres bekender werd en nieuwe tegenslagen te verwerken kreeg, maar vooral ook op persoonlijk vlak enorme stappen heeft gezet. Want ze leerde dat er altijd hoop was. Dit is THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE., met punt – want dit is een statement.
De eerstesteenlegging van dat statement kregen we eigenlijk al op 28 juni vorig jaar op ons bord: een zwarte flightcase werd het podium van Glastonbury opgerold, een enorm symfonisch orkest verzamelde zich errond, en op de drop… Bam: “WHERE IS MY HUSBAND!” De leadsingle van THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE. was al een hit nog voor er effectief sprake was van een release, en daar begint dit verhaal. RAYE heeft er vrede mee genomen. Vrede dat niet alles in het leven altijd loopt zoals je het wil en vooral vrede met het idee dat het uiteindelijk toch wel weer goedkomt – dus je maakt er beter gewoon het beste van. Wie de Britse een beetje kent, weet echter dat ze niet zomaar rechtdoorzee tot die conclusie is gekomen, laat staan dat ze het verhaal errond van a tot z en zonder omwegen vertelt. Haar concert in de AFAS Dome eindigde bijvoorbeeld zomaar eventjes veertig minuten later dan gepland, gewoon omdat de zangeres graag haar tijd neemt om die verhalen te vertellen. Dat was het geval op My 21st Century Blues en misschien zelfs nog meer op deze opvolger. Maar dan wel helemaal anders. THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE. werd opgedeeld in vier aktes – officieel de vier seizoenen, metaforisch voor de overgangen in het leven. Zeventien nummers en bijna anderhalf uur aan muziek is op het eerste zicht dus niet de meest behapbare brok, maar die opdeling helpt.
En RAYE als persoon helpt an sich eigenlijk ook wel. We beginnen in de herfst, waar met “Intro: Girl Under The Grey Cloud.” letterlijk het beeld geschetst wordt van een onwetende, verloren vrouw. Als ware ze in een zwart-witfilm dwaalt ze door de straten van Parijs, door de regen tussen bar en hotel, zoekend naar een leegte die opgevuld moet worden. Het voelt allemaal heel filmisch aan door de fonkelende, melancholische strijkers, waardoor het hoofdingrediënt van de plaat al vrij snel begint door te schemeren: hoop. Het daaropvolgende “I Will Overcome.” spreekt bijgevolg voor zich: licht dramatisch, een vleugje Disneyfilm en een streepje jazzclub. Maar we komen er wel, zelfs onder een grijs wolkendek – al was het maar door de fantastische uithalen die RAYE schijnbaar moeiteloos uit haar keel blijft persen. Dat is vanzelfsprekend een van de grootste wapens van de zangeres, niet in het minst omdat ze daarmee ook moeilijkere thema’s aanstekelijk kan maken. “Beware.. The Sound London Lover Boy.” vertelt de pijnlijke realiteit die vrouwen ‘s avonds op straat nog altijd moeten meemaken – ‘Girls, stay safe out there / Best to stay prepared’ – met zo’n fantastische (parlando) groove dat het gewoon een hit móét worden.
RAYE laat zich dus niet doen – onthoud: er is altijd hoop. In “The Whatsapp Shakespeare.” rekent ze op een donkerdere r&b-manier af met de praatjes van een man die zijn geld geluk over zeven dames, waarna de winter aanbreekt. Daar leren we dat de Britse een gebroken vrouw is, die zoekt naar licht in de kortheid van de donkerste dagen. Dat ze zich in THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE. echter nooit laat meeslepen in verdriet, is misschien wel het statement dat de wereld vandaag de dag nodig heeft. ‘I will be sad and beautiful’, grijpt ze bij de keel in “Winter Woman.” – en dat is toch wel een statement dat voor vochtige ogen zorgt. En spoiler: in de tweede akte gebeurt dat nog wel vaker. In single “Click Clack Symphony.” toont RAYE samen met Hans Zimmer aan hoe geniaal je een nummer kan opbouwen, om dan alle spanning los te laten met “I Know You’re Hurting.”. Live speelt de Britse dat vlak na “Ice Cream Man.”, en da’s het moment waarop ook alle tranen worden losgelaten. Terecht, want de gouden glinstering die hierin verwerkt zit… zo zijn er in de wereld maar weinig nummers gemaakt. Hoe slecht het ook gaat, alles komt goed. Er is altijd hoop. ‘It’s gonna be alright’.
Het daaropvolgende “Life Boat.” zorgt ervoor dat de rode draad niet eens de kans krijgt om de grond te raken, want gaat voort met het zinnetje ‘I’m not giving up yet’. De lente breekt aan, de beat breekt los en zo wordt nogmaals duidelijk hoe goed en hoe ver RAYE heeft nagedacht over de opbouw die er in THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE. zit. Verdriet zit in elk seizoen van het leven, het antwoord ligt slechts in hoe je ertegenover staat: kies je voor de duisternis, of voor het licht? De zangeres kiest in haar tweede langspeler resoluut voor dat laatste, waardoor een nummer als “I Hate The Way I Look Today.” uitgroeit tot een uptempo jazzfunknummer waarin ze er zelfspottend op los scat over een fantastische trompetsolo. Want of je er nu verdrietig om bent of niet, uiteindelijk maakt het toch niets uit. Dat een nummer als “Nightingale Lane.” wordt aangekondigd als ‘A song about the greatest heartbreak I’ve ever known’ bevestigt dat idee op een prachtige manier, niet in het minst omdat RAYE expliciet de mislukking accepteert en apprecieert. Die boodschap, in combinatie met de manier waarop… wederom kippenvel.
Muziek is het medicijn. Maar vandaag ook evenzeer het hulpmiddel in het idee dat de reis belangrijker is dan de eindbestemming. Kijk niet terug op een mislukking als falen, maar onthoud het positieve en hetgeen je eruit leerde, en kijk vooruit. Met hoop! ‘Your husband is coming!’ zegt Oma RAYE bijvoorbeeld in “WHERE IS MY HUSBAND!”, waarna ook Opa Michael een acte de présence krijgt. De zomer is intussen in het land en die warmte voel je letterlijk toenemen in “Fields.”. Het nummer werd een soort ode aan haar grootvader, waarin ze hem enerzijds vertelt hoe het is om op te groeien als jonge zangeres en anderzijds zijn geest wil verderzetten dóór het lied. Een extra emotioneel laagje dus, gezien ze in duet gaat met opgenomen fragmenten van de man. En daar stopt het familiale rondje niet! “Joy.” nodigt zussen Amma en Absolutely uit om de zon definitief door het wolkendek te laten breken: opzwepend, ontwapenend… THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE. is simpelweg alles waar RAYE als mens en als artiest voor staat.
Het wegkabbelende “Happier Times Ahead.” leidt uiteindelijk “Fin.” in, dat eerst aanvoelt als een extreem extravagante Disneyfilm, om dan uit elkaar te vallen in een vijf minuten durend epistel waarin de zangeres iedereen – iedereen! – die meewerkte aan haar plaat met naam en toenaam bedankt. Ergens enorm frappant, maar langs de andere kant, nogmaals: THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE. is simpelweg alles waar RAYE als mens en als artiest voor staat. Want op haar tweede plaat doet de zangeres simpelweg datgene dat ze in de titel al verklapt: strooien met hoop. Zeventien nummers lang vertelt ze haar eigen verhaal, waarin geen enkele anekdote als overbodig aanvoelt. En alleen dat is al de verdienste van de sympathie en het respect dat ze doorheen de jaren heeft verzamelt bij het publiek, gewoon door zichzelf te zijn. Op relatief korte tijd hebben we RAYE zien evolueren van een gebroken vrouw tot een zelfverzekerde zangeres die zelfs in het diepste dal altijd het licht zal zoeken én vinden.
Het verhaal van RAYE is eigenlijk een sprookje. Soms moet je gewoon alles wat je hebt van tafel vegen en helemaal in je eentje terug van nul beginnen. En geloven in jezelf. Geloven dat hetgeen je wil maken en brengen zo eerlijk en oprecht is, dat het uiteindelijk wel op de juiste plek terechtkomt. Rachel Agatha Keen is daarin altijd zichzelf gebleven, en dat is haar grootste kracht. Zij is RAYE. Zij is hoop. Zij is altijd.
Ontdek “I Know You’re Hurting.”, ons favoriete nummer van THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE., in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
