Fans van de Engelse progressieve rockformatie Porcupine Tree verkeren in rouw. Hun geliefde band speelde in de zomer van 2023 voorlopig de laatste optredens, en sindsdien heerst er radiostilte. Gelukkig zitten topmuzikanten zelden stil. Zo konden we al genieten van nieuwe muziek van onder andere frontman Steven Wilson en drummer Gavin Harrison. Die laatste, door kenners geroemd als een van de beste drummers ter wereld, is sinds 2017 namelijk lid van The Pineapple Thief. Die band afdoen als een zijproject, zou echter een grove onderschatting zijn; al meer dan twintig jaar geldt de groep als een vaandeldrager van de progressieve rockscene. Gisterenavond stelde ze in het Gentse HA Concerts haar twee recentste wapenfeiten voor: het album It Leads To This en de ep Last To Run.
Dat The Pineapple Thief geen voorprogramma nodig heeft om zijn publiek op te warmen, werd al snel duidelijk. Hoewel HA Concerts verre van uitverkocht was, ging die gedachte tijdens het concert volledig verloren. Vanaf de eerste noten van “The Frost” werd het publiek meegesleept in een strakke, opzwepende set vol onconventionele maatsoorten en excentrieke gitaarriffs. Het nummer zette meteen de toon en bevestigde dat The Pineapple Thief steevast kan rekenen op een trouwe fanbase, getuige het knetterende onthaal. Ook “In Exile” deed de verwachtingen stijgen met zijn verslavende melodieën en de subtiele details waarmee onder meer Gavin Harrison uitpakte.
Dat het viertal, bijgestaan door gitarist Beren Matthews, zijn nummers met chirurgische precisie bracht, riep na verloop van tijd de vraag op of die nauwgezetheid niet té groot was. “Demons” en “Our Mire” klonken zo minutieus uitgewerkt dat we haast een krakende vinylnaald door de PA hoorden schuren. Perfectie is slechts een concept, maar hier bleek het een gedisciplineerd streefdoel. De bandleden speelden niet alleen foutloos, maar ook met een indrukwekkende onderlinge chemie, wat bleek uit droogkomische uitsmijters als: ‘Nee, we gaan ons 26-minuten-durende nummer niet spelen’, waarop het publiek geveinsd teleurgesteld reageerde. Progrockhumor op zijn best.
Het was een genot om te zien hoe de band zijn studiowerk zo naadloos naar het podium vertaalde, zonder de spontaniteit van een live-optreden te verliezen. De momenten waarop de muziek echt tot leven kwam, zoals tijdens de verschillende muzikale hoofdstukken van “White Mist”, bewezen dat The Pineapple Thief live zelfs nog een extra dimensie aan zijn nummers weet toe te voegen. We snoepten van enkele piekfijne solo’s die als deel van de strofes in het nummer verwerkt zaten. Het middenstuk deed even denken aan Porcupine Tree’s “Anesthetize”, wat enkel illustreerde hoe dicht deze band bij de groten van het genre staat. Ook het opzwepende “Now It’s Yours” bevestigde de status als een van de beste progrockformaties van het moment.
Om de energie van de laatste nummers een nieuw kader te geven, koos de band voor een akoestische tussenset. Een slimme zet, die niet alleen een andere kant van het oeuvre belichtte, maar ook een frisse dynamiek toevoegde aan de set. Het publiek luisterde ademloos, wat onderstreepte hoe meeslepend deze ingetogen momenten waren. Matthews verliet even de bühne, waardoor enkel de kernleden vanop hun klapstoeltjes onze gehoorkanalen konden bevredigen. Gavin Harrison gebruikte naast zijn bandleden ook een snaredrum als percussie, bassist Jon Sykes zorgde voor ritmische accenten met een shaker in de vorm van een (gestolen?) ananas en frontman Bruce Soord bewees op “Barely Breathing” dat zijn stem live even sterk en vast is als op plaat.
Het akoestische intermezzo diende als adempauze, maar gaf de set ook een hernieuwde energie. Hoewel de band al enkele hoogtepunten had bereikt, bewaarde ze het beste als dessert. Voor een nummer als “Alone At Sea” zouden we in ieder geval met plezier een tiengangenmenu doorstaan: alles wat een progressieve rocksong moet hebben, werd ons met de groeten van de chef geserveerd. Gepeperde breakdowns, veilige smaakverfrissers en een innovatieve synthesizersectie: van een gastronomische ervaring gesproken. “Fend For Yourself” en “The Final Thing on My Mind” bewezen dan weer dat The Pineapple Thief niet enkel op zijn ‘hits’ leunt, maar een algehele kwaliteit nastreeft die de band tot de top van het genre verheft.
Wie gisteren te gast was bij The Pineapple Thief in HA Concerts, zal kunnen beamen dat de lat bijzonder hoog lag. Hoewel de band aanvankelijk wat statisch oogde, groeide het optreden organisch uit tot een meeslepende ervaring. Na deze avond werd nogmaals duidelijk dat The Pineapple Thief niet simpelweg ‘die andere band van de drummer van Porcupine Tree’ is, maar een volledig zelfstandige kracht in de progressieve rockscene, en een die zonder enige moeite de concurrentie aankan.
Setlist:
The Frost
In Exile
Demons
Put It Right
Our Mire
Versions Of The Truth
Every Trace Of Us
White Mist
All That’s Left
Now It’s Yours
Threatening War
Barely Breathing
Snowdrops
Rubicon
To Forget
It Leads To This
Give It Back
Fend For Yourself
Alone At Sea
The Final Thing On My Mind
