Placebo @ AFAS Dome: Verjaardagsfeest met dertig kaarsjes

Net voor de zomerhitte het sap wegtrok uit onze boombladeren, blies het titelloze debuutalbum van Placebo dertig kaarsjes uit. Dat kon alleen maar aanleiding geven tot een feestje. Frontman Brian Molko en bassist/gitarist Stefan Olsdal stuurden de uitnodiging rond; geïnviteerd werden alle fans uit meer dan dertig Europese steden. Het is waar: in het verleden werden de liveconcerten van Placebo niet altijd even welwillend geëvalueerd. Het publiek karakteriseerde ze weleens als afstandelijk, gesaboteerd door een overstuurd geluid en gehinderd door een veel te eigengereide setlist, waarin de klassiekers waar de fans van het eerste uur zo naar snakten, gemakshalve werden vergeten. Deze keer pakte de band het echter anders aan: ze stoften oude nummers af, bloemleesden rijkelijk uit hun eerste twee albums en zorgden naar het einde van de show eindelijk voor het feestje waar de fans zo lang op hadden gehoopt.

Het voorprogramma gaf Placebo in handen van The Mirror Trap, de Schotse band waarover je tegenwoordig alleen nog in de verleden tijd leest, maar die in Antwerpen springlevend bleek te zijn en zelfs bereid tot een herstart. Bij de keuze voor deze supportact kunnen we ons van alles voorstellen: persoonlijke affiniteiten en een melancholische, donkere new wave-attitude die een perfecte brug vormt naar de jaren-negentig-postpunk van Placebo. The Mirror Trap bracht een mix van nieuwe muziek en bekender, ouder werk. Op de setlist stond vooral veel materiaal van hun recente EP All That Remains is a Ghost. De band trapte af met “Everlasting Life” van die nieuwe plaat en sloot af met “Piranhas” uit het album Simulations van tien jaar geleden. De gitaarrock van The Mirror Trap riep associaties op met New Order of Depeche Mode, maar dan zonder de synths. En met Echo & the Bunnymen, maar dan zonder de diepgang en de mystiek. De rauwe gitaarlijnen, strakke beats en karakteristieke zangstijl zorgden bij het publiek voor een beleefd applaus. Frontman Gary Moore gaf blijk van een uiterst theatrale performance en beloonde de bijval van de zaal een paar keer met een welgemeend ‘Fuck you!’. Het publiek bleef er redelijk onbewogen onder.

Placebo laveerde vervolgens tussen nummers uit hun titelloze debuutalbum en opvolger Without You I’m Nothing uit 1998, aangevuld met een aantal extraatjes. Het album Placebo RE:CREATED, dat de band net voor de zomer als verjaardagscadeau afleverde, leerde ons al dat het oudere werk centraal zou komen te staan tijdens deze tournee. Op het menu stonden inderdaad de bekende nummers uit de jaren negentig, weliswaar gebracht met een krachtigere, meer dynamische sound, maar met behoud van de vertrouwde duistere, alternatieve sfeer. Het geheel werd gedragen door een zware snarensectie: het leek wel alsof elk nummer om een andere bas vroeg. Vijf schermen (één links, één rechts en drie boven de band) projecteerden visuals van de huidige show, vermengd met archiefbeelden. Op het telefoonverbod werd buitensporig veel nadruk gelegd. De logica erachter snappen we ergens wel, maar Molko komt daar toch elke keer te opdringerig op terug. Her en der werd het voorin bovendien wat agressief gehandhaafd, wat weleens een domper op de feestvreugde kan zetten.

De sfeer zat er meteen goed in met de clubmix van “Bionic”, die weerklonk terwijl op een groot wit doek met archiefbeelden werd teruggeteld in de tijd: 2026, 2025, enzovoort, helemaal tot in 1996. ‘The Past is Present’, lazen we ten slotte. Daarna viel het doek (letterlijk) en de band gooide prompt “Pure Morning” in de strijd, hun grootste hit, om vervolgens – nog vechtend met de geluidskwaliteit – snel door te pakken met “Come Home”. Voor het prachtlawaai van “Without You I’m Nothing” werd even later een viool ingezet, terwijl Stefan Olsdal de zangpartij die ooit van David Bowie was respectvol overnam. Na het geweld van “Brick Shithouse” volgde als gloedvol rustpunt het breekbare “My Sweet Prince”, met een mooie samenzang van Molko en Olsdal. Een absoluut hoogtepunt was “Lady of the Flowers”, misschien wel een van de mooiste songs van de band. Meteen daarna kwam een ander lichtend voorbeeld tot leven: de doofblinde schrijfster Helen Keller rees op in “HELEN KELLER”, de nieuwste single van Placebo die gebaseerd is op een hidden track op het debuutalbum, en die dag op dag dertig jaar na dat album werd gereleased. Aan de nieuwe song werd “Bruise Pristine” gekoppeld, indertijd de allereerste single van de band, tot groot plezier van de fans meteen gevolgd door “Nancy Boy”, de grote doorbraakhit.

Met de bisnummers barstte het feest pas echt los. Voor “Every You Every Me” stond ook het publiek op de tribunes massaal op. Tot slot produceerde de band een indrukwekkende versie van “Running Up That Hill” van Kate Bush, compleet met achtergrondzang en papiersnippers die de zaal in werden geblazen. Met het obscure, oorspronkelijke B-kantje “Mars Landing Party” werd de set definitief beëindigd.

Sommige kritikasters vinden dit soort herwerkte albums en nostalgische concerten misschien overbodig; zij kijken liever naar de toekomst en hopen dat bands zich constant vernieuwen. Ze hebben natuurlijk een punt. Maar waarom zouden we zeuren als oude krakers als die van Placebo gewoon steengoed worden gebracht? Het maakt de fans blij, moet de band hebben gedacht, en dat is ook exact wat er in Antwerpen gebeurde. Iedereen zag zichzelf teruggeprojecteerd naar de jaren negentig, liggend op het eenpersoonsbed in de tienerkamer van toen, luisterend naar die provocerende nieuwe band met hun nummers over seksualiteit, androgynie en verslaving. En iedereen herkende de eerlijke gevoelens van vervreemding waarover Placebo zong, en die niemand vreemd waren. De tieners van toen zagen zondagavond eindelijk dat het weer eens goed was – stukken beter dan voorheen – en dus noemen we deze doorstart van Placebo met volle overtuiging meer dan geslaagd.

Fan van de foto’s? Op onze Instagram staan er nog veel meer!

Setlist:

Bionic (Sirens 12″ Club Mix)
Pure Morning
Come Home
You Don’t Care About Us
Teenage Angst
Bionic
Without You I’m Nothing
Allergic (to Thoughts of Mother Earth)
36 Degrees
I Know
Brick Shithouse
My Sweet Prince
Lady of the Flowers
HELEN KELLER
Bruise Pristine
Nancy Boy

Every You Every Me
Running Up That Hill (A Deal With God) (Kate Bush cover)
Mars Landing Party