La Dispute @ Trix (zaal): Muzikale tientonner

Een brok in de keel, een knoop in de maag, een blok aan het been. De Nederlandse taal heeft een bijna onmogelijke hoeveelheid gezegdes voor het omschrijven van onzichtbare zwaarte. Zo’n zwaarte die op ons drukt, tot alles in onszelf wordt samengeperst tot een minuscule kubus, zonder dat er ook maar iets tastbaars aan te pas komt. Het is iets ongrijpbaars, iets dat zich niet laat vastpakken en zich maar al te graag verstopt op plekken diep onder de korst van de huid, waar het stilletjes blijft drukken tot zelfs ademhalen als een dagtaak begint te voelen. Die zwaarte vond gisteren in muzikale vorm zijn weg naar het Antwerpse Trix, waar La Dispute, grootmeester in dat vak, bewees dat die onzichtbare ballast soms het hardst aankomt wanneer ze wordt omgezet in geluid.

Pijn mocht de avond openen en deed dat op een manier die haast naadloos aansloot bij die gedachte. Het Manchesterse postrockgezelschap bracht een set die niet zozeer mikte op snelheid of onmiddellijke impact, maar vooral op dat ongrijpbare gewicht. Met opener “Our Endless Hours” werd dat al meteen duidelijk. Het nummer startte met een beheerste, trage opbouw die zich eerst onderhuids vastzette, om daarna open te barsten in een explosie van drukkend geweld. De teksten die de song kende, kwamen van een bandje in de coulissen, maar dat maakte het geheel alleen maar killer.

Dat terwijl Pijn de rest volledig instrumentaal, inclusief het magnifieke gebruik van de cello, inkleurde op een manier die bewees dat woorden soms helemaal niet nodig zijn om iets zwaars te brengen. Ook “Carved Expanse” en afsluiter “On the Far Side of Morning”, de andere twee tracks waaruit de set bestond, trokken die lijn moeiteloos door, waardoor Pijn vooral overkwam als het voorteken van een avond die nog flink wat extra gewicht in petto had. Ook het tweede voorprogramma, vs self, trok die lijn door. Zij het op een heel andere manier. Waar Pijn de zwaarte langzaam liet opkruipen doormiddel van een instrumentale stoomwals, deed vs self dat met een hoop geschreeuw, een gitaar, een drumstel en hier en daar een tamboerijn.

Toch klonk het geheel ondanks de geringe hoeveelheid aan instrumenten allesbehalve klein of kaal, en deed het qua brute kracht niks onder aan de rest van het programma. Opener “Homesick” zette meteen de toon, met de herkenbare midwest emostempel die al snel omsloeg in iets veel rauwers. Ook “Waves” en “Worthless” trokken die lijn moeiteloos door, terwijl vs self met onder meer “Maim” en afsluiter “Leave Everything” bewees dat drie man en evenveel instrumenten genoeg zijn om iets voelbaar te maken in je ribbenkast en alles daaromheen.

Je voelde tijdens de change-over per minuut de sfeer zwaarder en zwaarder worden, maar toen La Dispute uiteindelijk rond de klok van negen zelf het podium op kwam, was het meteen prijs. Opener “I Shaved My Head” knalde er zonder pardon in en zanger Jordan Dreyer bleek vanaf het eerste moment een wondertol die geen seconde stilstond. Hij was een wervelwind van energie die het podium te klein deed lijken, terwijl naast hem de gitarist en bassist er even stevig op los stonden te headbangen.

Wat opviel was hoe snel de zaal mee was. Al bij “The Most Beautiful Bitter Fruit”, nummer drie op de setlist, gingen hier en daar kelen open en tegen “Sibling Fistfight at Mom’s Fiftieth”, de vijfde track die de groep bracht, zong een deel van het publiek elk woord van voor tot achter mee. Die betrokkenheid bereikte een hoogtepunt bij “King Park”, waarbij Dreyer van het podium sprong en de barricade opzocht. De regel ‘Can I still get into heaven if I kill myself?’, in het genre bijna legendarisch, werd luidkeels teruggezongen door een zaal die elk woord kende en er blijkbaar net zo hard behoefte aan had om het uit te schreeuwen. Dat Dreyer met de sprong naar het publiek zijn broze enkel alleen maar brozer maakte, leek hem door de respons weinig uit te maken.

Even opmerkelijk als de nummers zelf waren de bindteksten ertussen. Dreyer stak hier en daar bijna poëtische monologen af die soms mooier waren dan de liedjes die ze inleidden, al nam hij in tegenstelling tot zijn songteksten vaker dan eens niet alle tijd voor zijn zegjes. Het klonk wat afgeraffeld en hij struikelde zo nu en dan over zijn eigen woorden, alsof zijn gedachten sneller kwamen dan zijn mond kon bijhouden.

Gelukkig waren de songteksten wel à point en kregen we een avond lang poëzie voorgeschoteld die ongeveer het gewicht van twaalf stoeptegels per regel meedroeg. La Dispute schrijft over de dingen die mensen liever niet hardop zeggen. Verlies, schuld, de slopende alledaagsheid van verdriet en de manier waarop geweld en tederheid soms oncomfortabel dicht bij elkaar liggen, terwijl het ook dingen als depressie en mentale aftakeling niet schuwt. In het derde kwart werd die ontzichtbare zwaarte ook af en toe even ingeruild voor iets teerders. Met “Woman (In Mirror)” toonde La Dispute een andere kant van zichzelf. Geen maatschappelijke of existentiële pijn, maar een stille, alledaagse intimiteit van een liefdesrelatie die door Dreyers stem alsnog zwaar genoeg woog om in de maag te landen.

Na nog een monoloog bekende Dreyer dat “Andria” in het begin van de tour nog als valse setafsluiter had gediend, maar dat het internet dat kunstje inmiddels had verpest. De geliefde klassieker werd toch nog gebracht en werd ontvangen als een volwaardig slotakkoord, terwijl er nog twee tracks mochten volgen. “No One Was Driving the Car”, de eerste van die twee, bracht een intiem moment waarbij Dreyer en de gitarist zich naar elkaar toe keerden en het nummer gezamenlijk brachten alsof de rest van de zaal er even niet bij was. Afsluiter “Environmental Catastrophe Film” deed nog een laatste keer het gewicht van alles dat eraan voorafging oppakken en gooide het met beide handen als laatste dreun de zaal in. Nog een laatste steen in de maag, nog een laatste brok in de keel. Je kon na afloop hoesten wat je wilde, die brok zat door La Dispute en zijn supportacts er zo stevig in dat je hem waarschijnlijk pas na een week weer tegenkomt.

Fan van de foto’s? Op onze Instagram staan er nog veel meer!