Afgelopen november luisterde de hele wereld met ingehouden adem naar hoe ROSALÍA de grenzen van de popmuziek hertekende op LUX. Naar hoe ze met een symfonisch orkest moeiteloos richting genres als techno neigde. Naar de manier waarop ze een verhaal als een opera bracht, en daar haar diepste gevoelens op de meest kunstzinnige wijze in kwijt kon. Wereldklasse, was toen unaniem het superlatief waarmee de plaat werd omschreven. Maar langs de andere kant zou het, zeker voor ons Belgen, niet zó vernieuwend aangevoeld mogen hebben. Met Tsar B hebben we namelijk een artieste die precies dat al jarenlang doet. En dat blijft lichtelijk onbegrijpelijk al veel te lang onder de radar. Met to the stars gooide Justine Bourgeus alles wat we dachten te weten van haar wild tegen de vlakte, maar begon ze tegelijkertijd ook letterlijk aan een nieuwe fase in haar carrière. Ze trok het ‘artiest zijn’ grootser en breder open dan de overgrote meerderheid van haar collega’s.
De term ‘conceptplaat’ is er in die zin eentje waarmee misschien vaker dan nodig wordt gegoocheld, maar als we dan toch bezig zijn, zouden we Tsar B in dit geval eigenlijk een ‘conceptartiest’ moeten noemen. Het is te zeggen; ‘conceptartiest’ zou nog veel beter zijn. Na haar interstellaire uitstap keert de zangeres voor The Writer namelijk terug naar een brandende Aarde, waar passionele liefde contradictorisch genoeg als blusmiddel kan dienen. Of als deeltjesversneller, dat hangt allemaal af van het perspectief waarmee je de plaat beluistert. En laat perspectief nu net hetgeen zijn waar Bourgeus zich als geen ander mee durft uit te leven. Visueel zit dit derde project om te beginnen al prachtig in elkaar. Meteen een mooi bruggetje richting “Amor“, dat in zekere zin kan fungeren als kapstok van The Writer. Bourgeus bekijkt in het nummer namelijk de brandende wereld gevangen in de vlucht van een prachtige vogel. Een soort tantaluskwelling, waarbij ze liefde wil verspreiden, maar dat niet kan.
Hoe dieper je liefhebt, hoe zwaarder de waanhoop van de wereld om je heen op je drukt. Het is de contradictio in terminis waar iedereen met emotionele inhoud dagelijks mee worstelt. Het verlangen naar liefde afwegen met de angst om pijn te ervaren. Een vorm van romantiek die in The Writer in enorm diepe vormen blijft terugkeren. Het Zwaard van Damocles blijft bengelen, maar lijkt naarmate de plaat vordert, alsmaar meer vrede te nemen met zijn lot. Op een vooruitstrevende klassieke manier dompelt “Symphony” de wereld in het begin van de plaat al onder in een bad van bezwering. Dat het een gifgroen fluoricerende viool is die de boel openbreekt, toont alleen maar meer aan hoe goed Tsar B is in het scheppen van een wereld. Je zou zelfs bijna durven zeggen dat ze onze landsgrenzen overschrijdt.
Niet in het minst is er bijvoorbeeld al de manier waarop The Writer muzikaal in elkaar zit. Bourgeus’ broer rakelde bij archeologische opgravingen naar Monteverdi namelijk manuscripten van componist Adriaan Willaert op in Italië, die werden omgezet door het Oostenrijkse Dionysos Now!-koor, en uiteindelijk verknipt door Tsar B om ze dan te verstrooien over haar plaat. De weg die de ideeën al hebben afgelegd, zorgt voor een eindresultaat dat misschien nog het best vergelijken kan worden met de combinatie van een hypnotiserende supernova en een massage voor de hersens. In “I wanna love you” sleurt de herhaling van de tracktitel je binnen de kortste keren de dieperik in, waarna Tsar B onderhuids verschillende kanten tegelijkertijd uitschiet. Richting opera bijvoorbeeld, want het daaropvolgende “Fanatical radical” zorgt voor tintelingen die ervoor zorgen dat het nummer de titel van interlude overstijgt.
The Writer glinstert bijgevolg in het maanlicht, met “Forever” als opstapje richting “Into you” – gloeiend als een kaars in de duisternis verwarmt het je hart. En dan is daar “Heaven”. De Bryan Adams-cover is op papier het lelijke eendje tussen een dozijn zwanen, maar zoals het sprookje luidt, levert dat ook hier een onverwachtse parel op. De reden waarom het de plaat haalde, is namelijk een nogal aangrijpend verhaal: niet alleen is het het lijflied van de band rond Tsar B, maar het brengt ook datgeen de zangeres wil verspreiden op de brandende wereld: liefde. Dat ze dat tegelijkertijd ook linkt aan het overlijden van haar vriendinnen Alice Dooreman en Louise Delanghe, en tevens ook de troost die ze daarin vindt, doet je alleen maar meer beseffen op hoeveel verschillende niveaus The Writer te werk gaat.
Voortbouwend daarop is er met “These boots” ook een eigen interpretatie van Nancy Sinatra’s hit, die Tsar B vervlecht met “Pecheur des perles” van Georges Bizet. Heden en verleden gaan hand in hand, maar bij Tsar B voelt dat nooit bij de haren getrokken. Samen met de hypnotiserende synths van “Song by the sea” is het afsluiter “Mrs Impatience” dat The Writer uiteindelijk perfect samenvat. Overvallen met techno in de meest klassieke vorm mogelijk, een sample die maar blijft gaan… Bourgeus bevestigt met de leadsingle van haar derde plaat dat het leven niet geforceerd kan worden. Dat de dingen die moeten gebeuren, zullen gebeuren. En dat je daar, hoe graag je het ook wil – of hoe pijnlijk het ook is, geen invloed op kan hebben. Een supernova is onvermijdelijk, maar gebeurt enkel als die dat zelf wil. En dat is romantiek.
Tsar B staat op 16 april in de Ancienne Belgique.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Song by the sea”, ons favoriete nummer van The Writer, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
