
© CPU – Joost Van Hoey (archief)
Aan alles komt vroeg of laat een eind, zelfs aan de allermooiste liedjes, zo leert ons toch het spreekwoord. Op dezelfde manier heeft ook het tourleven van hardrockband Uriah Heep niet het eeuwige leven. In het Koninklijk Circus in Brussel trad de band nog een laatste keer op, vooraleer zichzelf definitief bij te schrijven in de annalen van de rock-’n-roll. ‘Hoewel,’ zei zanger Bernie Shaw tijdens het ‘afscheidsconcert’, ‘Uriah Heep bestaat 56 jaar en gaat niet met pensioen. Pensioen is iets voor oude mensen en dat zijn wij niet.’ Daarna tekende hij een lange pinokkioneus in de lucht.
Het voorprogramma van de avond was in handen van Heavy Pettin’. Deze Schotse formatie, in knap zwart gekleed en een generatie jonger dan de Heep, trakteerde de zaal op melodieuze metal van een gladdere snit. Typische jarentachtigmetal eigenlijk, boordevol theatrale bewegingen en vlot meezingbare refreinen. Omdat de avond toch al in het teken stond van overleven als oude rockers, toverde de band ergens in het begin van hun set een breed neergezet “Sole Survivor” tevoorschijn, waarna zanger Stephen ‘Hamie’ Hayman het publiek prompt uitnodigde mee te klappen en te zingen. Wat de zaal meteen deed. Met een mix van ouder werk en enkele tracks uit hun comebackplaat van vorig jaar probeerde de band de zaal vakkundig op te warmen, al wisten zij natuurlijk ook zelf wel dat hun gepolijste glammetal niet het walhalla was waarvoor de fans van Uriah Heep naar de hoofdstad waren gekomen. De fans bleven enthousiast en geduldig wachten op het echte werk.
Het echte werk, dat was natuurlijk hoofdact Uriah Heep, een band die als geen ander in staat is om zelfs de taaiste rockers vol weemoed terug te flitsen naar de dagen waarop zij op schoolpleinen rondliepen in jasjes van gebleekte jeansstof. Tot grote ergernis van de leerkrachten overigens, die deze dracht afkeurden omdat het tenslotte de werkplunje van de Amerikaanse havenarbeiders betrof. Op de rug van die spijkerjasjes prijkten opgenaaide logo’s van de grote hardrockiconen: Deep Purple, Black Sabbath, Led Zeppelin. En ook van Uriah Heep dus, de band die de perfecte brug sloeg tussen de zware riffs van de vroege hardrock en de epische, symfonische grandeur van de progressieve rock. Dat deden ze in een tijd waarin de hardrock zich nog maar net had losgeworsteld uit de bluesrock, lang dus voordat snellere en agressievere heavy metal de oude garde het nakijken gaf.

© CPU – Joost Van Hoey (archief)
Gitarist Mick Box, die onderhand de tachtig nadert, overleefde als enige de helse rit van de band, met alle hoge toppen en alle nog diepere dalen. Dat maakt van hem vandaag niet alleen de enige eigenaar van de groepsnaam, maar ook de onbetwiste orkestleider van het gezelschap én de publiekslieveling. Box stond dinsdag, getooid met een donkere zonnebril, garant voor zware gitaarriffs en vingervlugge solo’s. Net als alle andere vertrouwde ingrediënten bleek zijn kunst- en vliegwerk op de gitaar de tand des tijds moeiteloos te hebben doorstaan. Daarnaast waren ook het typische, ronkende hammondorgel en de opera-achtige meerstemmigheid in de achtergrondzang overvloedig aanwezig. Het leverde een feestje op waar menige jonge metalband nog een punt aan kan zuigen.
The Magician’s Farewell Tour schoot stipt uit de startblokken met twee nummers uit de laatste twee albums van de band. Beide werden voortgestuwd door een strak drumpatroon vol onregelmatige accenten, dat vakkundig bijeengetimmerd werd door Russell Gilbrook. Zanger Bernie Shaw speelde af en toe graag luchtgitaar. Hij nodigde het publiek uit het middenblok uit om op te staan, wat het haast meteen deed. Mick Box soleerde ondertussen een eerste keer en werd in zijn gitaarspel geruggensteund door de pompende bas van Dave Rimmer en het typische, overstuurde geluid van Phil Lanzons orgel, dat in de rest van de set nog vaker de ruggengraat zou vormen van de songs.
Na die stevige openers dook de groep meteen diep in de jaren zeventig met “Shadows of Grief” – inclusief de loepzuivere en soms erg hoge noten van Shaw – gevolgd door een melodieuze versie van het gemoedelijke “Stealin’”. Na een korte, maar hevige sprong naar het heden met de zware gitaren van “Hurricane” volgde opnieuw oud goud. Bij “The Wizard” raakte het publiek, onder de indruk van de betoverende lichtjes die de hele zaal rondgingen, in trance en zong daarna uit volle borst de ‘ah-ah’s’ en de ‘oh-oh’s’ mee. “Sweet Lorraine” dreef ondertussen op die dominante klanken uit de tijd dat synthesizers nog nieuw en een tikkeltje primitief waren. Lanzon bediende de toetsen van de synthesizer los van het orgeltje. Gitaar en orgel soleerden er vervolgens samen vrolijk op los in die herkenbare, expressieve progrockstijl van Yes of Rush of Uriah Heep, waarbij beide instrumenten geregeld huilden als wolven.
De teksten van Uriah Heep ademen vaak een mystieke, middeleeuwse fantasiewereld vol tovenaars, demonen en reizigers. Dat kwam helemaal tot uiting in de lang uitgesponnen versie van “The Magician’s Birthday” in het midden van de show. Het nummer, dat eerder rustig begon, zwol aan tot een bombastisch geheel en mondde uiteindelijk uit in een lichtjes absurd feestnummer vol ‘happy birthday’s’ en gerinkelbel. Dat mocht, want er was tenslotte iemand jarig, meer bepaald de tovenaar zelf; het was bovendien zijn afscheidsfeestje. Heel even stonden Gilbrook en Box – deze laatste in het volle gele licht van de spots – plotseling alleen op het podium. De een-tweetjes tussen gitaar en drums gaven het lange sleutelnummer veel glans. In de staart van het lied bewees Box dat hij op zijn 79e nog steeds solo’s kan weggeven als de beste. Nadat het orgel nogmaals de hoofdrol had opgeëist in een voortstuwend en door het publiek gesmaakt “Gypsy”, bracht Bernie Shaw een loepzuivere versie van het meesterlijk lang uitgesponnen “July Morning”. Hij bewees dat hij de hoge noten nog steeds moeiteloos kan halen. In “Lady in Black” zong de zaal wederom de iconische ‘ah-ah’s’ luidkeels mee, waarna de band even in de coulissen verdween.
Het eerste bisnummer, “Sunrise”, kreeg dankzij de hoge harmonieën een haast theatrale grandeur. De avond bereikte zijn onvermijdelijke apotheose met “Easy Livin’”, de grootste hit van Uriah Heep. Shaw leidde het nummer in met: ‘Some people call this work, we call it easy living.’
Op zijn laatste tocht hield Uriah Heep dus nog één keer halt in de hoofdstad van Europa. Niet met als doel nog eens een nieuwe generatie voor zich te winnen – de leeftijd van de aanwezigen was hoger dan dat – maar om een tijdperk af te sluiten en dat te doen in de allergrootste stijl. De Heep bracht een concert met zoveel aanstekelijk spelplezier dat we ons onderweg heel even afvroegen waarom dit überhaupt zou moeten eindigen. Er zit namelijk nog geen sleet op het talent. Maar meteen daarna volgde het besef dat het uiteindelijk misschien zo toch wel goed is geweest. Misschien duikt de band hier en daar nog weleens op voor een korter concert of op een of ander festival, maar verder kunnen we volstaan met de vaststelling dat er een tijd van komen is en een tijd van gaan. Voor Uriah Heep is de tijd van gaan nu gekomen. Het is tijd voor iets anders dan het leven ‘on the road’. En voor de fans is het sowieso beter dat ze een stomende band aan het werk kunnen zien die alles nog aankan dan een band die al op zijn retour is. Ondanks zijn hoge leeftijd behoort Uriah Heep paradoxaal genoeg niet tot die laatste categorie. De band zou zo nog wel even kunnen doorgaan. Maar wie in schoonheid afscheid kan nemen van het grote publiek en het tourleven dat hij altijd heeft gekend, is een meesterlijk regisseur van zijn eigen slotakkoord.
Uriah Heep speelt op 21 november nog in Musis Arnhem en op 22 november in Muziekgebouw Eindhoven.
Setlist:
Grazed by Heaven
Save Me Tonight
Shadows of Grief
Stealin’
Hurricane
The Wizard
Sweet Lorraine
The Magician’s Birthday
Gypsy
July Morning
Lady in Black
Sunrise
Easy Livin’






