Emmylou Harris @ BOZAR: Afscheid van de laatste countrykoningin

Nu we helaas afscheid hebben moeten nemen van Dolly Parton en Linda Ronstadt door ziekte al meer dan vijftien jaar niet langer optreedt, betekende dat dat we bij Emmylou Harris in BOZAR de laatste kans kregen om iemand aan het werk van het legendarische countrytrio dat in 1987 het toepasselijk genoemde Trio uitbracht. Wie geen ticket wist te bemachtigen kan op vrijdag wel nog terecht in de Stadsschouwburg van Antwerpen, waar de Amerikaanse haar laatste Belgische concert ooit zal geven. Met haar tachtigste verjaardag in aantocht is het niet meer dan begrijpelijk dat ze, wat betreft Europa toch, binnenkort op pensioen gaat. We prezen ons dan ook gelukkig dat de zangeres nog uitgebreid afscheid van ons land kwam nemen, want het was ook al van 2015 geleden dat ze hier nog eens kwam, toen op Blues Peer met Rodney Crowell.

Het voorprogramma werd verzorgd door Jim Lauderdale, onder meer bekend door zijn samenwerkingen met Elvis Costello, Emmylou Harris, Buddy Miller, Lucinda Williams en nog een resem aan grote namen uit het landschap van americana en aanverwante genres. Daarnaast bouwde de Amerikaan ook aan zijn solorepertoire en bracht hij in 1991 zijn debuutalbum uit, geproducet door John Leventhal en eerdergenoemde Rodney Crowell. Het spreekt dan ook voor zich dat iemand met zo’n staat van dienst wat langer krijgt voor zijn openingsact dan de gebruikelijke dertig minuten.

De Amerikaan trapte om half acht zijn vijfenveertig minuten durende set op gang met “Three Way Conversation”, dat ook meteen samenvatte hoe zijn hele optreden ging. Met knappe teksten en al even knap akoestisch gitaarspel speelde hij zich zonder moeite de harten van de reeds aanwezige fans in. Na “Hummingbird” sprak hij het publiek een eerste keer aan, zowel met dankbaarheid als goed aangeklede promotie voor zijn recente bluegrassplaat, om te vervolgen met “We Look At Things In Different Ways” van op diezelfde plaat. Het ijs tussen publiek en Lauderdale brak niet veel later helemaal toen hij een lied aankondigde als het eerste countrylied over een brandend actueel thema. De eerste woorden van het hilarische “Artificial Intelligence” deden het publiek hardop lachen en het leverde hem finaal ook zijn op één na grootste applaus van de avond op.

De Amerikaan ging steeds vaker zijn nummers introduceren en daar had hij hele goeie redenen voor. Het fijne “I’ve Lost You” door de samenwerking met Costello en vervolgens ook drie nummers die hij met Robert Hunter van The Grateful Dead schreef. Het laatste daarvan was “Headed for the Hills”, waarvan het refrein op vraag van Lauderdale door het publiek werd meegezongen. Met “King Of Broken Hearts” bracht hij ook nog een ode aan Gram Parsons en George Jones en daarvoor kwam ook Emmylou Harris het podium op. Dat gebeurde onder luid applaus en met haar karakteristieke stem zorgde ze meteen voor kippenvel. Ze zong er daarna wel enkele keren naast, al zou dat net zo goed aan een technisch probleem hebben kunnen liggen. De harmonieën kwamen er met Harris als tweede stem niet helemaal uit, maar dat belette Lauderdale er niet van zichtbaar geëmotioneerd te zijn na het gebeuren.

Na nog een laatste liedje van Lauderdale en een pauze van een klein halfuurtje was het eindelijk de beurt aan Harris. Bijgestaan door haar band, bijgenaamd The Red Dirt Boys, zette ze het toepasselijke “Here I Am” in, waarbij vooral de mandoline imponeerde. Ze moesten wel nog even warm draaien, want we hoorden Emmylou haar bassist vragen of ze toen al al dan niet naar de bridge moesten. Met “Orphan Girl” haalde ze vervolgens al een van haar klassiekers naar boven, maar ook daarbij konden we maar moeilijk om wat vocale moeilijkheden heen. De hoge ‘no’ op het einde van het refrein werd of niet gehaald, of zelfs niet geprobeerd te halen. Je kan het haar op haar leeftijd echter niet kwalijk nemen, al waren er misschien betere manieren geweest om de tand des tijds te verdoezelen.

Ook tijdens “Love and Happines” liet haar stem haar in de steek, deze keer zo dat we haar simpelweg niet konden horen. Dat gebeurde daarna, tevens ook na wat signalen van Harris richting de geluidsman, gelukkig wel niet meer. Dat was perfect op tijd voor een mooie afwisselende zang tussen Harris en haar band tijdens “Hello Stranger”. Ondersteund door haar Red Dirt Boys bracht ze ook “Red Dirt Girl”, dat ze introduceerde door het verhaal achter haar eerste zelfgeschreven album te vertellen. Of de zangeres nu beter is met eigen materiaal of de ellenlange lijst aan vertolkingen van nummers van anderen, laten we in het midden. Wel kunnen we zeggen dat haar versie van het veel gecoverde “Pancho and Lefty” van Townes Van Zandt een van de hoogtepunten van de avond vormde, evenals het daaropvolgende “Kern River” van Merle Haggard. De Amerikaanse deelde ook nog een levensleuze, want in de VS loopt veel fout, ‘maar Willie Nelson is er gelukkig nog’.

Na verteld te hebben over ontmoetingen met Joan Baez en Townes Van Zandt, ging Harris verder met het vertellen over de vele legendes die ze heeft gekend. Zo ook Levon Helm en Johnny Cash, met wie ze samenwerkte voor het conceptalbum The Life Of Jesse James. Daarvan bracht ze “Help Him Jesus”, dat oorspronkelijk door Cash gezongen werd, maar Harris had het altijd al zelf willen doen. Daarbij verzorgde de rest van de band onderling leuke harmonieën. Ze breidden het nummer aan “Born To Run”, dat er zowel muzikaal als qua thematiek goed bij past.

Nadat het tempo de lucht was ingegaan mocht er heel wat gas teruggenomen worden. “Bright Morning Stars” werd door Harris en drie van haar bandleden helemaal vooran het podium a capella gebracht en dat kan niet anders omschreven worden dan erg mooi. Harris bleef daarna nog even bij het nog intiemere door ook nog solo een erg fraaie versie van “The Road” te brengen. Met haar band weer op het podium bracht ze het met Steve Earle opgenomen “Goodbye”, dat zoals eender welk Steve Earle-lied als een huis stond. De fans werden er overigens aan herinnerd dat het de laatste keer was dat ze haar konden zien, want de zangeres benadrukte dat het hun laatste kans was om “All the Roadrunning” mee te zingen en dat moesten ze dus wel doen.

Met het einde in zicht kon een eerbetoon aan Dolly Parton niet uitblijven en dat kwam er dan ook samen met Jim Lauderdale en in de vorm van “When We’re Gone, Long Gone”, dat werd opgenomen op de tweede plaat van het eerdergenoemde countrytrio. Het daaropvolgende “Long May You Run” paste daar nog maar eens perfect bij en nadat Harris en band terug podium op werden geapplaudisseerd, werd met “Save the Last Dance for Me” een laatste tijdloze cover gebracht, met daaropvolgend nog een laatste staande ovatie.

Emmylou Harris mag dan wel in het begin van haar concert even ferm met haar stem geworsteld hebben, toch slaagde ze erin om met haar Red Dirt Boys een fijn concert en waardig afscheid neer te zetten. De zangeres belichtte zowel haar eigen werk als de vele covers en samenwerkingen uit haar carrière en dat leverde enkele koesterbare momenten op.