‘Florence and the Machine. Everybody Scream. The new album. This Halloween.’ Toen Florence Welch haar comeback aankondigde, was dat wel een dingetje. De zangeres was net twee jaar volledig van de radar verdwenen, zonder dat er echt duidelijk werd waarom. In de nasleep van Dance Fever zou ze namelijk nog een reeks festivals spelen, waaronder ook Pukkelpop, maar een dag op voorhand werd die show gecanceld ten gevolge van ‘een levensnoodzakelijke ingreep’. Dat was het, alle info die we kregen. En pas nu wordt duidelijk waarom. De Britse zangeres bleek in alle stilte in verwachting, maar dat mondde helaas uit in een miskraam, met een gescheurde eileider en een enorme interne bloeding als gevolg. ‘The closest I came to making life was the closest I came to death’, was de weinige commentaar die ze errond wilde hangen, al zegt Florence uiteindelijk veel meer dan dat.
Het nieuwe Everybody Scream is in het grote plaatje namelijk meer dan de zesde plaat in de discografie van Florence + The Machine. In eerste instantie is het vooral het vervolgstuk op Dance Fever, want waar die eerste geïnspireerd werd door feeërieke mythes, was het dit keer horror en de dood die de zangeres dreven. Van licht naar donker, en zo ook een manier voor de zangeres om haar kus met de dood van zich af te schrijven. Dat Florence Welch er ook dit keer een hele wereld rond schept, haar fantasie tot leven wekt en het in zekere zin een beetje romantiseert, is iets dat je van een artieste genre haar kaliber eigenlijk al op voorhand kon verwachten. Everybody Scream verschijnt niet voor niets op Halloween. En het feit dat dat alles ook rijmt op ‘The Machine’, is ook niet toevallig.
Waar Everybody Scream niet op rijmt, maar wat wel minstens zo noemenswaardig is, is het lijstje aan artiesten die meewerkten aan de plaat. Geproducet door Aaron Dessner (The National), Danny L. Harle, Mark Bowen (IDLES) en Dave Baley (Glass Animals), Mitski als aanvullende muzikante en schrijfster… uiteenlopend en buiten de comfortzone, maar tegelijkertijd ook allemaal geen onlogische keuzes. En dat weerspiegelt zich meteen ook in het vernieuwde geluid dat de band weet tentoon te spreiden. De titeltrack was direct het gezicht van de metamorfose: gedragen door duistere gitaar van Bowen en de glinstering van Mitski brengt Welch een soort ode aan haar publiek. Het podium is de enige plek waar ze zichzelf kan zijn – ‘How can I leave you when you’re screaming my name?’
En zo trekt Florence + The Machine haar publiek mee de duisternis in, met een plaat vol vrij lange nummers, die vooral dankzij hun uitbundige sfeerschepping een echt geheel maken van Everybody Scream. Welch vormt daarin de lijm die met persoonlijke verhalen alles bij elkaar houdt, ondanks dat die verhalen wel eens ver uit elkaar durven lopen. In haar zesde plaat gaat het bijvoorbeeld over haar aanraking met de dood, maar evenzeer over haar onzekerheden in het leven en als vrouw, maar tegelijkertijd ook haar eigentrots en persoonlijke groei. “One of the Greats” valt bijvoorbeeld op door het prachtig arrogante zinnetje ‘It must be nice to be a man and make boring music just because you can’, zeker omdat het nummer in één (en de eerste) take is opgenomen en verder doorlinkt naar de eindigheid van het bestaan.
Een draad die Florence niet al te snel wil doorknippen, maar dat betekent niet dat ze niet graag op de dunnen koord danst. “Witch Dance” vormt bijvoorbeeld een metafoor voor seks met de dood en hoe dun de grens tussen het leven en het oneindige paradijs is. Een idee dat zich overigens ook uit op muzikaal vlak, door verschillende tempowisselingen van duister gehijg richting dromerige glitter. Verschillende aktes die het leven en de muzikale carrière van de zangeres samenbrengen, wat dan weer de cirkel rondmaakt met de gedachte achter Everybody Scream an sich. Florence + The Machine blijft op die manier vooral evolueren binnen haar eigen grenzen, met bijvoorbeeld “Kraken” als een van de hoogtepunten. Al groeiend in de chaos vertelt ze over hoe alles zichzelf verliest in de wereld, hoe groot de verleiding soms is waar ook zij zichzelf soms schuldig aan maakt.
“Buckle” is bijvoorbeeld een schreeuw om aandacht en liefde – ‘A crowd of thousands came to see me, and you couldn’t reply for three days’ – waarna de zangeres verdrinkt in eenzaamheid en met “The Old Religion” een nummer maakte dat zich zonder enige twijfel zal ontpoppen tot een van de hoogtepunten in zowel de plaat als haar setlist. Florence + The Machine heeft altijd wel dat orkestraal aanzwellende in zich gehad, maar binnen de context van Everybody Scream komt het allemaal toch net dat tikkeltje duisterder en grootser binnen. De keerzijde van die medaille is echter dat, en dat heeft ongetwijfeld ook te maken met de manier waarop Welch haar stem gebruikt, het altijd wel ergens aanvoelt als iets dat je de band eens eerder hoorde doen. Om “You Can Have It All” daarvan meteen maar het perfecte voorbeeld te noemen.
Dat is tegelijkertijd het minpuntje dat we graag aan Everybody Scream zouden toevoegen, want hoewel het altijd voelbaar emotioneel en kwetsbaar binnenkomt, zijn er objectief gezien niet per se een vijftal nummers die er echt uitspringen. Singles als “Everybody Scream” en “One of the Greats” vielen op door hun andere insteek, “The Old Religion” en afsluiter “And Love” dan weer doordat ze net dat tikkeltje anders zijn ingekleurd dan eerder werk. Florence + The Machine blijft met andere woorden dus wel evolueren, maar maakte dit album vooral voor zichzelf. Een manier om haar eigen trauma’s te verwerken aan de hand van hetgeen ze goed in is: muziek maken en er een wereld rond scheppen.
Op Everybody Scream biedt ze de luisteraar eenzelfde kus met de dood zoals zij die zelf meemaakte twee jaar geleden, maar dan in een ietwat geromantiseerde vorm. Altijd blijft het emotioneel, altijd schrijft de Britse haar demonen neer, maar nergens voelt het zwaar of ongepast aan. En ook dat is een kunst die Florence Welch blijft bezitten. Ze zorgt voor een wereld waar ook jij als luisteraar deel van uitmaakt. Haar teksten zijn gedichten, haar inleving werkt aanstekelijk.
Florence + The Machine staat op maandag 23 februari in een uitverkochte AFAS Dome.
Ontdek “The Old Religion”, ons favoriete nummer van Everybody Scream, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
