Eric D. Johnson is een van de allerbeste singer-songwriters van de laatste twee decennia. Dit is met de deur in huis vallen en de hengsels direct in de loop meetrekken. Toch zullen er een heleboel mensen zijn die de Amerikaan uit Chicago niet kennen. Dat is zeker geen schande, integendeel, er gaat vanaf dit moment voor een heel aantal muziekliefhebbers een totaal nieuwe wereld open. We hebben het bij de besprekingen van zijn singles al een aantal keer geschreven: “Humbug Mountain Song” is voor ons nog steeds het allermooiste liedje dat ooit geschreven is. Johnson heeft nog een tweede fantastische band in het leven geroepen, Bonny Light Horseman. Ook met die band heeft hij al een reeks weergaloze albums gemaakt met voor ons als topsingle “When I Was Younger“. De zanger durft al eens de moeilijkere en zwaardere thema’s zoals verlies, dood, wanhoop en diepe ellende te bezingen en steeds zal dat op de meest poëtische, diepgravende, intelligente en oprechte manier gebeuren. Een blad voor de mond wordt niet genomen bij Johnson. Baby Man is de verse worp in zijn nu al quasi onuitputtelijke oeuvre.
Baby Man wordt uitgebracht door Merge Records, het onafhankelijke platenlabel opgericht door Mac McCaughan en Laura Ballance, de twee stichtende leden van Superchunk. Het mooie aan dat kleinere label is dat het de muzikanten die er hun muziek laten verdelen in hun waarde laat. Uiteraard willen de grootste platenbonzen ook gewoon goede muziek (laten) uitbrengen, maar daar waart dikwijls het spook van de commerce door de vergaderzalen. Bij Merge Records wordt er niet gehamerd op een eventuele hit en hangen de verkooplijsten ook niet elke dag opnieuw naast de koffiemachine in de cafetaria. Voor ons zijn het twee verkoopmodellen die zeker naast elkaar passen, maar voor Fruit Bats is dat vrije, ongebonden karakter ongetwijfeld een meerwaarde voor zijn composities.
We schreven in de eerste alinea al dat Johnson de zware thema’s zoals dood of zelfmoord niet schuwt en dat is dan ook wat we direct te horen krijgen bij “Let You People Down”. De Amerikaanse zanger piekert wel eens over het feit om de boel de boel te laten en naar het eeuwige te verhuizen. Met enkel wat gitaarakkoorden op de achtergrond laat hij weten dat hij gewoon verder ploetert omdat hij geen naasten wil kwetsen. De toon is letterlijk en figuurlijk gezet.
Er zijn enkele rode draden bij het werk van Fruit Bats. Ten eerste is het dikwijls heel minimalistische muziek waar een enkel instrument als de gitaar of de piano de hele tekst ondersteunt. Ten tweede kan Johnson bogen op een fantastische stem die hoog en laag zonder schijnbare moeite combineert. In “Two Thousand Four” vertelt de artiest al zingend dat hij naar de westkust trok in 2004 om toch een soort roem en muzikaal respect te zoeken, maar het leien dakje is daarvoor nog steeds niet uitgevonden. Een jonge snaak alleen in een bulderende grootstad; dan is er niet veel nodig om bij de keel gegrepen te worden met klauwen die scherpe nagels in je heikele vel zetten.
De teksten gaan uitzonderlijk diep, zelfs voor een band zoals Fruit Bats, die er toch een deel van zijn handelsmerk van heeft gemaakt. Muzikaal zijn de composities essentieel gehouden en we vallen nogal eens over die op zich nietszeggende term. Op “Stuck In My Head Again” en “Baby Man” horen we opnieuw weer enkel piano of gitaar die heel rauw en ruw klinkt, alsof de bandsporen werden aangelegd en er geen tweede kans werd gegeven voor een andere versie. Toch de essentie dus! Elk lied verdient de volle aandacht van de luisteraar, maar kenners van Johnson en zijn band weten dat ze het ‘goede’ moment moeten kiezen om zich over te geven aan zijn albums. Het zijn geen lp’s die je snel even opzet wanneer je de strijk doet of macaroni met ham en kaassaus maakt. Je moet er letterlijk voor gaan zitten en je er figuurlijk voor openstellen. Zo werkt ook Baby Man het best.
“Creatures from the Wild” gaat over het verlies van een huisdier en domme mensen durven hier nogal eens lacherig of meewarig over te doen. ‘Koop dan toch gewoon een nieuwe kat’ of ‘in het asiel zitten nog genoeg ongelukkige hondjes’. Spot nooit met mensen die in rouw zijn wanneer ze een vriend met vier pootjes hebben moeten laten gaan; het zal voor die mensen door merg en been gaan en we dienen daar respect en medeleven voor te hebben. Fruit Bats draait hier iets meer de volumeknop de hoogte in en creëert een heel mooie folksong over de eerste keer dat je je dierenmaatje tegenkomt en het liefde op het eerste gezicht is. Op “First Girl I Loved” horen we Johnson vragen of de tape loopt, waarop bevestigend wordt geantwoord. Het fenomenale is dat we horen dat de man een hele teug lucht inademt omdat hij zich lichamelijk en geestelijk wil klaarmaken voor zijn nieuwe verhaal. Een seconde waarin we voor de volle honderd procent opnieuw begrijpen dat Johnson een oprechte kerel is die zijn droefheid durft te delen met wat eigenlijk de hele wereld zou kunnen zijn.
Op “Moon’s Too Bright” gaat hij nog een stapje verder. Wanneer de sporen alle geluiden voor de eeuwigheid vastleggen, neemt Johnson nog even de tijd om zijn schoenen uit te trekken voor eigen comfort. Hierna begint de gitaarpartij, waarbij je als luisteraar echt het gevoel krijgt dat de man gewoon naast je zit in de zetel voor een korte privésessie. Hoe mooi is het wanneer je naar de donkere hemel kijkt en de volle maan helemaal beschenen is door de zon. Je voelt je nietig, maar op zo’n moment geniet je van dat futiele, je volledig onbeduidende zelf en je beseft dat alles maar tijdelijk is.
De meeste liedjes van Fruit Bats duren tussen twee en drie minuutjes en zullen zelden of nooit de vier overschrijden. De band heeft het perfect in de vingers om op enkele minuten het verhaal te vertellen waarvan ze willen dat de toehoorder het tot zich neemt. De instrumenten, gitaar en piano, blijven steeds dezelfde en een ritmesectie is zelfs helemaal uit de boze, wat het wezenlijke of fundamentele van de plaat enkel maar versterkt. Dit is geen lp die iedereen zal bekoren, maar dat zal nooit volledig de bedoeling zijn van de groep. Het is een luisterplaat geworden waarop je je tanden zou kunnen stukbijten, maar ga nadien even naar buiten, hoop op een felverlichte maan en begrijp dat geschiedenis op zich onbeduidend is, maar dat je zelf moet trachten te genieten van de tijd die je gegund wordt hier en nu.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Creatures from the Wild”, ons favoriete nummer van Baby Man in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
