Ethel Cain is dood! Leve Ethel Cain! Een uitspraak waar in dit geval heel wat context bij te noteren valt, want zoals de echte fans misschien al wel wisten, was Ethel Cain al een paar jaar overleden. Na de release van debuutalbum Preacher’s Daughter, wel te verstaan. Voor alle duidelijkheid: Hayden Silas Anhedönia, de zangeres die je hoort zingen op Willoughby Tucker, I’ll Always Love You zit hoogstwaarschijnlijk nietsvermoedend thuis in de Verenigde Staten, gezond en wel. Het personage dat ze belichaamt daarentegen… En daar begint ons verhaal, want de Amerikaanse neemt het begrip ‘artiest zijn’ op een iets bredere manier dan 99 procent van haar concullega’s. Ethel Cain is namelijk meer een concept dat een zangeres, dat het verhaal vertelt van een jonge vrouw die omgaat met religie, relaties, misbruik en uiteindelijk de dood. Een verhaal waarin Anhedönia overigens ook flarden van haar eigen ervaringen in verwerkte, daar ze afkomstig is uit een streng gelovig katholiek gezin.
Allemaal vrij zwaar dus, en in dat segment vestigt zich weinig verrassend ook de muziek van Ethel Cain; donker, meeslepend en vaak op het randje van depressief, maar aan de andere kant ook bloedmooi. Dat de artieste daar graag haar tijd voor neemt, uit zich telkens weer in de tijdsduur van haar muziek – nummers die ver boven de tien minuten afklokken zijn geen uitzondering. Ook dit keer niet, op Willoughby Tucker, I’ll Always Love You. Dat album bevindt zich tijdspraktisch een aantal jaar vóór zijn voorganger, een prequel waarin Ethel Cain haar jeugdjaren beleeft; jaren die in het teken staan van haar verliefdheid op een zekere Willoughby Tucker, die ook al vernoemd werd in “A House In Nebraska” en volgens de zangeres zelf ook de jaren waarin ‘alles veranderde’ voor het personage. Achteraf gezien dus misschien wel het belangrijkste hoofdstuk in het concept dat de Amerikaanse zelf leven in heeft geblazen, en meteen ook het laatste. Want het verhaal is nu af, en Ethel Cain is dood.
Willoughby Tucker, I’ll Always Love You zit vol details en dat bijna anderhalf uur lang. Verwijzingen naar andere nummers uit vorige hoofdstukken, terugkerende personages, geluiden die knipogen naar andere stukken of soms zelfs een paar songs op voorhand de dood aankondigen… om maar te zeggen dat Ethel Cain weigert de gemakkelijke wegen te volgen. De Amerikaanse wilde als tiener films maken, maar moest zich door budgetgebrek beperken tot enkel het auditieve. Geen enkel probleem, zo blijkt dus nog maar eens, en niet alleen omdat de muziek an sich al enorm filmisch binnenkomt. Opener “Janie”, vernoemd naar Ethels enige dichte vriendin, overvalt bijvoorbeeld al meteen door zijn minimalisme. Enkel gitaar en wat reverb, maar dat is al genoeg om emotioneel diep te raken zonder dat je het goed en wel beseft. De ‘I will always love you’ galmt na vijf minuten nog altijd door je verdwaasde gehoorkanalen.
Het streepje jaloezie in het gedoemd om te falen liefdesverhaal komt er in de vorm van “Fuck Me Eyes“, waarin Ethel Cain in een door synthpop gedreven nummer zingt over klasgenote Holly Reddick die elke jongen zo om haar vinger weet te winden – en dus ook Willoughby. Wat daar ook alsmaar nadrukkelijker begint op te vallen is hoeveel subtiliteit er in de instrumentatie zit doorheen Willoughby Tucker, I’ll Always Love You. Eerst is dat nog een distorted gitaar, maar in bijvoorbeeld “Nettles” zijn dat ook banjo’s, allerhande strijkers en zelfs een pedalsteel. De leadsingle van dit tweede album is overigens een van de grote uithangborden, daar het je acht minuten lang bij de hand grijpt en je helpt te balanceren op een dunne koord tussen hoop en depressie. Eentje die met opzet niet altijd even strak gespannen staat, waardoor je net iets te veel van beide delen kan proeven.
Het coolste aan dit tweede album is echter dat Ethel Cain niet altijd haar enorm diepzinnige teksten nodig heeft om te raken. Van de tien nummers zijn er namelijk een drietal die gelden als instrumental, die onderling ook nog eens allemaal met zowel elkaar als binnen het grotere geheel verbonden zijn. “Willoughby’s Theme” vormt aan de hand van een brekende piano als het ware het kloppende hart van de plaat, dat alsmaar intenser openbreekt, waarna “Willoughby’s Interlude” je richting het donkere einde sleept waarin werkelijk alles in brand staat. “Radio Towers” leidt dat deel in aan de hand van een hartritmebiep over rustgevend evoluerende drones. Een ritme dat dat van Willoughby zou moeten voorstellen, waarna hij in “Tempest” geraakt wordt door een orkaan en zo bijna om het leven zou komen. Dat gebeurt in die laatste over een prachtige tijdspanne van tien minuten, waarin de donkerte zich als een zwarte galm achtervolgt, om, eenmaal hij je te pakken heeft, zich op fenomenale wijze te draperen over je hart. Alsof de herhalende ‘Forever’ je helemaal opeet en meesleept in de storm.
“Waco, Texas” – voor de oplettende kijker ook meteen de initialen van Willoughby Tucker – is dan het kwartier durende slotstuk van het geheel. Eentje waarin duidelijk wordt waarin de relatie tussen Cain en Tucker gedoemd is om te falen, want eenmaal ze te dicht bij elkaar komen, vliegt de wereld in brand. De liefde alleen is niet genoeg, ze zijn beide voorbestemd voor een groter geheel, en zo gaat alles uiteindelijk op in vlammen. Een “Dust Bowl” staat in dat opzicht misschien net iets te vroeg op de tracklist gepositioneerd, daar het de leegte na het verlies van een geliefde in kaart brengt en zo het brekende hart kan doortrekken in “A Knock At The Door”, maar ook die tegendraadsheid past perfect binnen het hele universum dat Ethel Cain heeft weten te schapen.
Voor wie het dus nog niet mocht duidelijk zijn; Ethel Cain is een personage waar je over kan blijven doorgaan. Dat Willoughby Tucker, I’ll Always Love You meer dan zomaar een album vol goeie nummers is, is volledig de verdienste van de zangeres. Haar eigen gecreëerde universum krijgt door de release van deze plaat nog meer vorm en zo worden nog meer links met de vorige (en dus volgende) plaat duidelijk. Ethel Cain is meer dan een personage, het is bijna een soort van cult waarin je dingen en ideeën kan blijven ontdekken, en dat terwijl het op muzikaal vlak ook nog eens zo meeslepend binnenkomt. De Amerikaanse grijpt je met andere woorden dus opnieuw bijna anderhalf uur lang bij de keel en laat je nooit meer los. Want ook al zou je denken dat Ethel Cain nu dood is en het verhaal is afgesloten, toch betekent dit niet het einde.
Anhedönia maakte met Perverts eerder dit jaar bijvoorbeeld al een volledig losstaand geheel dat zowaar nog minder toegankelijk klonk dan dit verhaal, maar oké, dat hoorde niet binnen dit universum. Wel gaf de zangeres zelf al aan dat, ondanks dat Ethel Cain dood is, het universum op zich nog niet is afgesloten. Zo zou ze nu werken aan Preacher’s Wife, waarin ze het hele Ethel Cain-verhaal vertelt vanuit een ander perspectief; dat van haar moeder. En dat zal dan dus ook onder een andere naam zijn. Om het allemaal nog wat ingewikkelder te maken.
Ethel Cain staat op dinsdag 14 oktober in een uitverkochte Ancienne Belgique. Op 15 en 16 oktober in Utrecht in TivoliVredenburg.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Tempest”, ons favoriete nummer van Willoughby Tucker, I’ll Always Love You, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
