© David Kasnic
Bonnie ‘Prince’ Billy, het performende alter ego van Will Oldham, treedt de laatste jaren weer geregeld op in de Lage Landen, maar het was twaalf jaar geleden dat hij nog eens in Brussel stond. De alternatieve folktroubadour, die de eigenzinnigheid van de muziekscene uit Louisville, Kentucky incarneert, staat erom bekend even onvoorspelbaar te zijn als een wilde kameleon. In ieder geval weten de fans nooit op voorhand wat ze kunnen verwachten: de setlist van de singer-songwriter verschilt soms heel erg grondig per concert, en ook de nummers zelf worden zelden routineus gebracht. Maar Bonnie is dezer dagen hoopvoller dan ooit, en in Brussel tilde hij zijn rustieke americana en introverte folk met zichtbaar plezier op naar een niveau dat dankzij de sterke instrumentatie voor tal van muzikale hoogtepunten zorgde.
Op de platen van Bonnie ‘Prince’ Billy vervult Dawn McCarthy vaak de rol van vrouwelijke tegenstem. Het lag dan ook voor de hand dat deze oprichtster van de folkband Faun Fables als vaste muzikale partner voor zijn huidige Europese tournee het voorprogramma zou verzorgen, en ook tijdens het concert van Bonnie ‘Prince’ Billy zelf mee zou instaan voor de vocals. Een variant op het spreekwoord twee vliegen in één klap, moet onze breekbare bard hebben gedacht.
Tijdens haar optreden werd duidelijk dat Dawn McCarthy leeft in een wereld waarin heksen op bezems vliegen en faunen met hoorntjes bokkensprongen maken in een donker woud. Badend in rood licht, met een enkele spot op haar gericht en gewapend met niet meer dan een gitaar, produceerde ze van bij het begin bijzondere, vaak erg hoge vocalen. Dawn ging vol lef van start met twee nummers uit haar album Mother Twilight. Verder op het menu: een folky versie van “Maybe” van Thom Pace — een song over een verborgen deur in het soort van woud dat we hierboven al hebben beschreven, waarachter een wereld in perfecte harmonie gloort — en een opvallende cover van een Pools nummer genaamd “Taki Pejzaż”. Ze sloot haar set af met een a-capellaversie van ‘Mountain’, het slotnummer van haar album Born of the Sun uit 2016.
Het concert in de AB stond voor een deel in het teken van Bonnie ‘Prince’ Billy’s album We Are Together Again, die bloedmooie plaat die dit voorjaar verscheen en die hij vulde met breekbare nummers vol knappe strijkersarrangementen, harp getokkel, fluiten en gastvocalisten. Billy bracht het mooiste uit die plaat mee naar de AB. Het collectief muzikanten dat hij uit zijn thuisstad Louisville weghaalde, bleek bijzonder getalenteerd. We zagen multi-instrumentalist Thomas Deakin onder meer akoestische gitaar, elektrische gitaar en klarinet spelen, en Jacob Duncan dwarsfluit en saxofoon. Met zijn klasrijke band meanderde de singer-songwriter wijdbeens door zijn hele oeuvre. Wat het oudere werk betreft, greep hij soms heel ver terug in de tijd, naar de jaren toen hij nog zoekend platen opnam onder alternerende varianten van de naam “Palace” (Palace Brothers, Palace Songs, Palace Music) — namen die per opname verschilden omdat de samenstelling van de band varieerde. Pas later nam hij het pseudoniem Bonnie ‘Prince’ Billy aan.
Vandaag zit de bard duidelijk in een erg creatieve periode. Zo bracht hij in oktober nog het livealbum Ghosts of American Psychonauts uit, met acht nummers uit zijn oeuvre in een nieuwe uitvoering, begeleid door een band met veel koper- en houtblazers. En met de Belgische jazzformatie Linus nam hij een album op — genaamd The Outsider — waarop zowaar een Engelstalige herinterpretatie te vinden is van liedjes van de blinde Nederlandse zanger en componist Jules de Corte, bij sommigen onder ons nog het meest bekend van zijn klassieke, meditatieve lied ‘Ik zou wel eens willen weten’.
Tussendoor wat schaarse grappen makend, reeg Bonnie ‘Prince’ Billy in de AB met zijn heldere stem de fijne liedjes aan elkaar, in eigenzinnige versies waarin hij varieerde op eigen werk en opbouwde naar tal van hoogtepunten. Opener “Blood of Wine” klonk nog vrij sober: wat zacht gitaargetokkel en veel weemoedigheid, heerlijk weinig toonvast ook af en toe. Vanaf “The Water’s Fine” sloot de dwarsfluit aan bij de akoestische gitaar, en vanaf “Boise, Idaho” ook de elektrische gitaar, die meteen daarna keihard uithaalde en een nummer als “Like It or Not” helemaal droeg. De zanger bereikte met zijn danspassen een eerste keer de grens tussen gek en geniaal. De politieke situatie in de VS, zo meldde hij tussen twee nummers in, had ervoor gezorgd dat hij deze keer even wat minder spijt had gevoeld toen hij voet zette op Europese bodem. ‘Heel even maar,’ benadrukte hij. Na een valse start, waar niemand zich veel zorgen om leek te maken, hernam de band met plezier “West Palm Beach”. Ondersteund door de drums en een geweldige saxofoon kreeg het nummer een zware jazzy rand, waarbij de schoonheid van het imperfecte bleef domineren en Billy de afzonderlijke muzikanten veel ruimte voor improvisatie gaf. “Black Captain” kreeg een dermate mooie dwarsfluitsolo mee dat de zaal er muisstil van werd. De trompetpartij die “Strange Form of Life” begeleidde, bracht het nummer in een prachtige mariachisfeer. Met bloedmooie coverversies van “Highwayman” (The Highwaymen) en “Omaha” (Don Everly) ging de intensiteit pas echt crescendo: werkelijk ieder van de muzikanten op het podium nam een zangpartij voor zijn of haar rekening.
Twee bisnummers sloten de set onherroepelijk af: “Then the Letting Go”, het titelnummer van het album The Letting Go, dat Bonnie ‘Prince’ Billy twintig jaar geleden samen met Dawn McCarthy opnam, en een behoorlijk vuile versie van “Cursed Sleep”. Geen “I See a Darkness”, waar vermoedelijk nogal wat aanwezigen op zaten te wachten, wegens overbekend van de covers van Johnny Cash (met achtergrondzang van de componist zelf) en ROSALÍA, tot en met Zucchero en Paul Young en zelfs Yevgueni. Op Spotify zijn lijsten te vinden met een paar tientallen coverversies van het lied, maar in Brussel was Bonnie ‘Prince’ Billy’s pensioennummer niet te horen. Wat wél oorverdovend duidelijk werd, was de veelzijdigheid van de artiest uit Louisville, en het plezier waarmee hij zijn muziek kwaliteitsvol en tegelijk wars van een al te grote perfectie losliet op zijn publiek, dat hem de hele tijd bijzonder ruimdenkend op handen droeg. Want zeg nu zelf: een artiest die bij ieder concert zo vrijelijk en eigenzinnig uit zijn eigen oeuvre kan plukken, wat voor een zeldzaam parcours heeft die niet afgelegd?
Bonnie ‘Prince’ Billy staat vandaag, woensdag 11 november, nog in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam.
Setlist:
Blood of the Wine
The Water’s Fine
Boise, Idaho
Like It or Not
West Palm Beach
London May
Draw Something Beautiful (cover Ganavya)
Blackwell Captain
Highwayman (cover The Highwaymen)
Why Is the Lion
No Bad News
Lay and Love
Omaha (cover Don Everly)
Careless Love
Strange Form of Life
They Keep Trying To Find You
Then the Letting Go
Cursed Sleep
