King Gizzard & The Lizard Wizard laat nooit lang op zich wachten, behalve deze keer dan. Sinds de oprichting in 2010 bouwde het Melbourne-sextet een reputatie op als een van de meest productieve bands ter wereld, met als absoluut hoogtepunt vijf volwaardige albums in 2017 alleen al. Na hun orkestraal getinte plaat Phantom Island, die vorig jaar verscheen als een opgewerkte verzameling B-kantjes, bleef het opvallend stil. Voor een band die er een eer in stelt om nooit stil te zitten, was een pauze van meer dan een jaar tussen releases bijna ongehoord. Toch is het fijn om ze terug te horen, en al zeker met iets dat volledig anders klinkt dan wat we van hen gewoon zijn.
Wie de laatste jaren wat dieper in de bandlore van King Gizzard zat, zag dit soort ommezwaai wellicht al aankomen. Sinds The Silver Cord uit 2023, hun eerste volwaardige uitstap naar elektronica, is frontman Stu Mackenzie steeds dieper weggezakt in de wereld van modulaire synthesizers. Hij bouwde een tafelopstelling met de bijnaam Nathan, waarmee de band op tournee steeds vaker hun setlist ombouwde tot heuse ravesets. Met dezelfde opstelling gaf Mackenzie dit jaar ook enkele gratis solo-optredens, onder meer in een Melbournes cafeetje en zelfs aan een bushalte in zijn thuisstad. Alien Metal, het 28e studioalbum van de groep, is het rechtstreekse gevolg van die obsessie. Het geheel ontstond uit een enkele uren durende improvisatiesessie, waarna de band naar eigen zeggen meer materiaal weggooide dan voor enig album ooit tevoren. Vandaag verscheen de plaat volledig onverwacht (al zal het begin van hun eigen Field of Vision-festival er ook wel voor iets tussen zitten), alsof het een UFO was die op onze aarde is neergestort.
Alien Metal zal ongetwijfeld een sterk polariserende plaat blijken, met luisteraars die het geheel maar saai en de hype niet waard zullen vinden. We kunnen daar tot op zekere hoogte in meegaan. Dit is veruit het minst Gizzard-achtige album uit hun discografie. Er is weinig aandacht voor tekst en ook de karakteristieke koerswendingen midden in een nummer, waarmee de band ooit zo beroemd werd, zijn grotendeels verdwenen. Veertig minuten lang is dit vooral acid techno, een soort trance-ervaring die perfect past bij een avond compleet stoned op de bank. En dan is er nog het belangrijkste kenmerk: de plaat draait letterlijk in een cirkel. In wezen is dit een ravebewerking van Nonagon Infinity, al zijn het met acht nummers strikt genomen geen negen maar acht hoeken. De nummers glijden naadloos in elkaar over, inclusief de overgang van het laatste naar het openingsnummer, waardoor de plaat zich moeiteloos laat herhalen tot een oneindige ravesessie.
Wie zich toch aan losse hoogtepunten wil optrekken, vindt die zeker op deze plaat. De titeltrack, “Superheavy, Supercritical”, “Level 5” en “Rapid Alpha Decay” zijn de nummers die het hardst afknallen en het duidelijkst tonen wat Nathan allemaal in zijn mars heeft. Andere tracks, met name “Uqt” en “Kill For The Steel”, hadden voor ons gerust wat interessanter mogen zijn. Ze hebben best sterke momenten, maar voelen uiteindelijk vooral aan als tussendoortjes die de weg vrijmaken naar een sterker nummer, zonder zelf echt een eigen identiteit op te bouwen. Ook de stemeffecten zullen ongetwijfeld voor discussie zorgen. Nooit eerder gebruikte de band zoveel vocale bewerking. Er is nergens nog een spoor van een onbewerkte menselijke stem te horen, wat mooi aansluit bij het buitenaardse gevoel dat de titel belooft. Voor ons stoort dat grotendeels niet en het is zeker minder irritant dan de autotune-crooning van Julian Casablancas op Reality Awaits. We snappen echter dat niet iedereen dit zal kunnen smaken.
Vergeleken met The Silver Cord, hun vorige uitstap naar elektronica, is Alien Metal uiteindelijk best een grote stap vooruit. De band bewees eerder al dat ze een genre helemaal kapot kunnen maken en weer opnieuw kunnen opbouwen tot iets dat zowel extreem als verrassend toegankelijk aanvoelt. Dat vraagt gewoon om vergelijking. Alien Metal is uiteindelijk niet de zotste electronic dance record ooit, maar dat moest het voor ons ook niet per se zijn. We krijgen hier iets dat knap in elkaar zit en overtuigend klinkt als geheel, maar zelden de indruk geeft dat de band zich echt volledig laat gaan. Het voelt eerder alsof ze de taal van de rave onder de knie hebben gekregen dan dat ze er zelf een nieuw dialect van spreken. Precies dat verschil vormt ook de zwakte van Alien Metal.
Toch is Alien Metal geen misstap. Eerder is het een plaat die perfect past binnen de manier waarop King Gizzard al jaren functioneert: als een groep die zich constant opnieuw uitvindt, soms met wisselend succes, maar altijd vanuit een oprechte nieuwsgierigheid. Dat Stu Mackenzie intussen ook buiten de band om blijft experimenteren met zijn synth-opstelling, of het nu in een cafeetje of aan een bushalte is, zegt genoeg over hoe diep die interesse zit. Dat engagement hoor je terug in elke seconde van deze plaat, ook wanneer ze net niet volledig aanslaat. We zijn benieuwd of dit voor de band een blijvende richting wordt of eerder een tussenstop op weg naar iets anders. Naar Gizzard-normen is zelfs een minder geslaagd experiment immers nog altijd de moeite om bij stil te staan. Concrete Belgische of Nederlandse concertdata zijn er voorlopig niet. De band trekt deze zomer en herfst vooral door de Verenigde Staten en Australië, met onder meer hun eigen Field of Vision-festival en enkele sets in New York. Met hun geschiedenis van plotse aankondigingen durven we er echter op te gokken dat het niet lang zal duren voor Nathan alsnog de oversteek naar deze kant van de oceaan waagt.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Level 5”, ons favoriete nummer van Alien Metal, in onze Plaatje van de plaat-playlist op Spotify van zodra King Gizzard hun nummers terug op het platform zet.
