Zeggen dat de Belgische jazz leeft, is als beweren dat water kookt bij honderd graden. Het is de laatste jaren een zekerheidje dat er elke paar maanden wel een nieuwe band doorschiet en onze kopjes aan het wiebelen krijgt. Volgens de aloude traditie binnen de jazz zijn samenwerkingen snel geboren. Deze maand is het aan Vliegwerk – goede bandnaam! – om voor het spotlicht te treden. Spilfiguur van deze gloednieuwe groep is Steven Cassiers, die ook de drumvellen beroert bij onder andere Dans Dans en Dez Mona. Met de hulp van Wout Gooris (Sam Joris, Eva De Roovere…) op synths, Indisch harmonium en keelzang, en Tim Finoulst (Bert Joris, Tutu Puoane…) op pedal steel heeft hij als Vliegwerk een album in elkaar geknutseld waar je je heerlijk aan kan laven als aan een pruttelende warmwaterbron.
Misschien pikte je vorig najaar wel ergens de debuutsingle “Auster” op. Die is vernoemd naar de twee jaar geleden naar de eeuwige jachtvelden verhuisde auteur en filmmaker Paul Auster. Er zijn inderdaad wel parallellen te trekken tussen het werk van Auster en het gevoel dat de muziek van Vliegwerk oproept: doordrongen van melancholie blijft het permanent ongrijpbaar en refereert het aan de existentiële gevoelens waar iedereen wel eens mee worstelt: het idee dat je blijft hangen in het onderweg-zijn zonder bestemming. In “Auster” wordt een tweespalt uitgestald tussen stuwende drum- en synthpartijen enerzijds, en een droefgeestige, subtiel wringende melodie anderzijds. De vibe is eigenzinnig, maar erop meesurfen lukt vrij snel.
Nog voor de release van dit titelloze debuutalbum kwam tweede single “Ervann” uit, een filmische track die de traagheid en stilte van de donkere wintermaanden in klank weet te vatten. Wat begint als een meditatief nummer waarin bas en pedal steel schuifelend de studio betreden, bloeit open wanneer gastmuzikant Toine Thys op basklarinet de sfeer verder verdiept. Als een koude februaridag een klankkleur heeft, dan wel dit broze geheel dat hoop en verlangen naar de eerste tekenen van lente verbeeldt.
Soms schakelt Vliegwerk op dit volledig live opgenomen album een versnelling hoger, zoals in het toepasselijk getitelde “Drift”. Ritmisch voortgestuwd mag een zwevende synthesizer als een volleerde bobsleeër steeds hoger in de bocht gaan liggen zonder eruit te vliegen. Waar over het algemeen fans van pakweg Dans Dans of Nils Frahm blind de afslag richting Vliegwerk kunnen nemen, horen wij hier evenzeer flarden Tinariwen en Bombino in.
Het album had op bovenstaande high kunnen afgesloten worden, maar Vliegwerk heeft met “Tape” nog een verrassing in petto. Meteen bij de eerste beluistering popte tijdens de intro in ons hoofd de herinnering op aan de grondlaag die Jason Lindner (toetsen), Donny McCaslin (saxofoon) aan “Lazarus” schonken, het laatste meesterwerk van David Bowie dat twee dagen voor diens dood uitkwam. Vliegwerk neemt hier na een minuutje een bocht in een andere richting, maar vangt wel dezelfde beklemmende, onbehaaglijke sfeer.
Deze bende is dus niet voor één gat te vangen. Vliegwerk is altijd puur, direct en maakt gebruikt van de energie van het moment om een klanktapijt te weven dat de ene keer tot introspectie noopt, terwijl bij andere tracks een speelse lichtheid ervoor zorgt dat het album Vliegwerk geen al te zware zit wordt.
Wil je Vliegwerk live aanschouwen? De band heeft dit voorjaar nog een aanzienlijke speellijst: de eerstvolgende release show is op 4 maart in Schouwburg De Kern in Wilrijk. Meer data vind je op de socials van de band.
Ontdek “Tape”, ons favoriete nummer van Vliegwerk in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
