Tot de grote stroomversnelling in 2020 was muziek voor Naima Joris hoofdzakelijk therapeutisch van aard. Binnenskamers brachten de verstilde covers en eigen songs met een zwart randje haar rust en kalmte. Het was een manier om met de uitputtende somnifobie om te gaan, een angststoornis die haar al van kindsbeen af afremt. Haar papa – internationaal gelauwerd componist en jazztrompettist Chris Joris – vroeg haar wel eens om te zingen bij zijn optredens. Dat leverde positieve kritieken op, wat haar zelfvertrouwen enigszins opkrikte. Toen haar hartverscheurende lockdowncovers veel weerklank kregen en een opstapje vormden naar een platencontract, was het spook echter nog niet geheel verdreven. Optreden betekende de mindset ten tijde van het ontstaan van de nummers opnieuw oproepen: een struggle die Naima Joris in interviews vergeleek met geesten oproepen. Toch kon je concluderen dat er sprake was van een zekere drang: een ep, interpretaties uit het oeuvre van Daniel Johnston en debuutplaat While The Moon gulpten er op een kleine drie jaar uit, én werden fel bejubeld.
Succes zorgt echter onvermijdelijk voor verplichtingen en druk, en Naima Joris’ lichaam dwong haar terug te keren naar de bron: langzame, meeslepende covers waaraan ze haar eigen verhaal als een kapstok kan ophangen. Wie de Facebookpagina van Joris volgt, zag er de voorbije tijd onder meer al “Enjoy the Silence” van Depeche Mode passeren, tevens de titel van de plaat vol interpretaties van anderen die deze week verschijnt. Meer passend bij het achtergrondverhaal kan een titel niet zijn. En muzikaal? Naima Joris ontleedde de überklassieker van Depeche Mode tot op het bot, en schenkt het nummer traag zijn definitieve versie. De weidse, galmende vocalen van het origineel zijn bij Joris verworden tot heen en weer dwarrelende blaadjes die dankzij haar ontwapenend warme, diepe alt steevast zachtjes landen.
Naima Joris vormde voor Enjoy The Silence een duo met gitarist Vitja Pauwels, wiens rijke geluidsspectrum perfect aansluit bij haar minimalistische piano- en gitaarspel. Figuurlijk verstrengeld in elkaar, benutten ze allebei meesterlijk de openliggende ruimtes. Zo klinkt de gitaar van Pauwels in het verhalende, bij Nick Drake ontleende “From the Morning” eerder als een cello waarop de stem van Naima zacht kan drijven. Elders zorgt zijn spel ervoor dat een song net genoeg schuurt: “Green Grass” van Tom Waits dobbert schijnbaar wat voort, tot de gitaarklanken je wat ongemakkelijk op je stoel doen schuifelen.
Strikt genomen is Enjoy The Silence een coverplaat, maar kun je dat nog beweren als elke song gesloopt werd en vanaf de kruipkelder weer werd opgebouwd? Thematisch passen ze allen in het universum van Naima Joris. Verlies en hoe er mee om te gaan, vormen vaak het ankerpunt in haar werk. Het aller duidelijkst wordt dat in “Doomed” waarin slechts een paar ingrediënten volstaan om ons aan de grond te nagelen: de stem die net wat hoger gaat dan elders op de plaat, de soundscape die Vitja Pauwels errond drapeert, en de tekst van Moses Sumney die je tot tranen toe beweegt.
Tijdens de opnames verloor Naima Joris haar moeder. Die wetenschap maakt dit album nog net wat rauwer. Ze zingt de nummers in de eerste plaats omdat ze haar helpen in het rouwproces. Toch kan je van een bijkomende dimensie spreken: net als in haar eerdere werk veranderen de tranen gaandeweg in parels.
Moet je in een specifieke mood zijn om dit nieuwe werk van Naima Joris te beluisteren? Nee hoor, het fijne aan deze interpretaties is dat de luisteraar er – net zoals de artieste zelf ook doet – aanknopingspunten uit zijn eigen rugzakje aan kan koppelen. Nog wel een supertip: met een goede koptelefoon en deze Enjoy The Silence op je oren schakel je de buitenwereld eventjes helemaal uit.
Naima Joris brengt de songs van Enjoy The Silence op 22 februari in De Kapel in Zoersel, 16 maart in 30CC Leuven, en 21 maart in een reeds uitverkocht AMOR in Antwerpen. Woensdag 9 juli staat ze op Gent Jazz, wanneer daar Max Richter aantreedt. Voor die dag is er een wachtlijst.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Doomed”, ons favoriete nummer van Enjoy The Silence, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
