Ten tijde van Michael Kiwanuka’s vierde album Small Changes waren we bepaald onder de indruk van de artistieke keuzes die de sympathieke Brit durft te maken. Het succes van vroegere, poppy singles als “Black Man In A White World” en “You Ain’t The Problem” zou Kiwanuka ertoe kunnen nopen variaties hierop te bedenken en bijgevolg op een ‘simpele’ manier de kas te blijven spijzen. Is dat niet wat artiesten die één heel goed trucje beheersen – denk aan AC/DC of Eels bijvoorbeeld – doen? Oude wijn in nieuwe zakken verkopen, zonder dat de fan dat per se erg vindt? Michael Kiwanuka kiest al een hele carrière lang nadrukkelijk een ander pad.
Wie de man op een podium ziet performen, mag zo’n anderhalf uur lang zachtjes dobberen op de breed uitwaaierende partijen die de band ten berde brengt. Het is juist dat gevoel dat de artiest op de geluidsband wenst vast te leggen. Bij Small Changes ging dat gepaard met slimme productionele foefjes waarmee vaste producers Danger Mouse en Inflo de liedjes decoreerden. Toch moeten we toegeven dat het album nadien nog nauwelijks van onze digitale plank is gekomen. Misschien ligt het aan het feit dat de verzameling liedjes iets te nadrukkelijk met een bepaalde template in gedachten was geschreven? Dat laatste ligt helemaal anders voor Fudge, dat al een jaar geleden werd aangekondigd, maar dan plots en zonder uitleg van de releaselijsten werd gehaald.
De reden voor het aan de kant schuiven van Fudge bleek erg akelig. Een maand nadat Michael Kiwanuka aan het gerenommeerde muziekmagazine MOJO een exclusief interview gaf over het album – dat simultaan met Small Changes met een veel kalere werkwijze zonder producer werd opgenomen als tegenreactie op de sessies met Danger Mouse en Inflo – sloeg het noodlot ongenadig toe. De Noord-Londense ster werd door een zware beroerte getroffen. Na een maandenlange periode in het ziekenhuis volgde een opname in een revalidatiecentrum in Hampshire. Daarbij komt intensieve spraaktherapie kijken, waarbij hij onder andere meezingt met platen van Bob Dylan en The Beach Boys om zijn stembanden en ademhaling weer te trainen. Een terugkeer naar het podium of touren is voor de nabije toekomst volledig uitgesloten; hij geeft aan dat het een ‘lange, zware weg’ is en dat hij nog niet weet hoe of wanneer hij ooit weer kan optreden.
Communiceren met het publiek lukte een maand geleden wel, en we kregen meteen het nieuws mee dat Fudge deze week zou uitkomen. Gelukkig maar, in het licht van bovenstaand nieuws. Fudge is namelijk een plaat geworden waarop Michael Kiwanuka in een weidse boog om overbodige opsmuk heen meandert. De grotendeels akoestische liedjes bevinden zich allen in hetzelfde register, worden nergens springerig, en mogen met percussie als drijvende kracht zachtjes ontluiken. Ook de strijkers presenteren zich hier op zijn ruwst. Het mirakel dat zich hier voltrekt, is dat Fudge in zijn geheel blijft begeesteren. We schreven het al over de eerste single: ondanks dat “Summer Clothes” vrijwel permanent kabbelt, blijf je toch voortdurend geboeid luisteren. Zeker als de strijkers op het einde voor een nog waziger gevoel zorgen.
“Summer Clothes” begint trouwens met een quote van jazzlegende Chick Corea die ‘You have to be certain what you like, not what you think sounds good to someone else’ declameert. Als er deze keer al een moodboard in de studio was toegelaten, dan stond dit er vast en zeker op. Michael Kiwanuka doet klink zijn eigen goesting en dat levert bloedmooie momenten op. Vanop het podium weet je al dat de man de lange jams niet schuwt. De schijnbaar eindeloze akkoordenprogressies aan het eind van “Just Another Moment” of “Stars” voelen nooit zelfgenoegzaam aan. Integendeel, ze lijken door hun traag wiegende sound echt te leven.
Nog zo’n klepper die de zes minuten vlot overschrijdt, is “Sing”. Het nummer kwam een paar dagen geleden als laatste prelude op Fudge uit. Michael Kiwanuka laat ons wel erg dicht op de huid kruipen middels een erg bescheiden gitaarloopje. De zanger smeekt in de tekst letterlijk om mirakels die de pijn kunnen wegnemen. Op het moment van opname ging het hoogstwaarschijnlijk nog om irritatie over het keurslijf van soulgod waarin de bobo’s van de platenfirma Michael Kiwanuka zo graag willen wringen. Hij twijfelt zelfs openlijk of hij nog wel muziek wil maken. Wrang door wat we vandaag weten, natuurlijk. En gedurfd op dat moment.
Uiteraard willen wij niks liever dan dat Michael Kiwanuka zo veel mogelijk herstelt, en opnieuw een normaal leven kan oppikken. Als we onze focus strikt op Fudge leggen, moeten we ‘s mans moed aanstippen. Dit is een losse, nog altijd soulvolle plaat die gekruid is met het soort magie dat alleen ontstaat als je het proces de weg laat uitstippelen. We durven nu al te wedden dat we Fudge wél regelmatig gaan opleggen.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Just Another Moment”, ons favoriete nummer van Fudge in onze Plaatje van de plaat-playlist op Spotify.
