Levellers @ Het Depot: Feest voor 35 jaar Levelling the Land

Levellers hebben ondertussen al zo vaak in onze contreien opgetreden dat ze hier zowat tot het meubilair behoren. De band heeft een heel eigen ecosysteem gecreëerd, compleet met een loyale achterban die bij elk concert al vroeg de eerste rijen claimt. Nog voor de rest van de zaal mee is met het verhaal, zet deze community al de toon. Veel aanwezigen weten dan nog niet dat ook zij tegen het einde van de avond vrolijk zullen staan meedansen en -zingen; de aandrang daartoe is simpelweg onweerstaanbaar. Dat beproefde ritueel voltrok zich zondagavond opnieuw in Het Depot in Leuven. Het concert werd weer één grote happening vol verbroedering en energie.

De Britse band The Meffs mocht de avond openen met een korte, energieke set vol maatschappijkritische punkrock in een verschroeiend tempo. Dit politiek geëngageerde duo uit Essex staat onder de vleugels van punklegende Frank Turner. Ze maakten met z’n tweeën zoveel kabaal dat het hart van de wachtende Levellers-fans al een eerste keer oversloeg. We hoorden vooral rechttoe-rechtaan punkrock zoals punkrock hoort te zijn: niets vernieuwends of virtuoos, wel heerlijk puur gitaargeweld. Een paar akkoorden, twee drumsticks en een frontvrouw die er vol overgave tegenaan gaat – meer heb je daarvoor niet nodig. Met een reeks gerichte muzikale aanvallen en wat uppercuts naar het publiek effende het duo vlot het pad. Hun set begon met het titelnummer van hun nieuwe album Business en was interactief. Er ontstond zelfs meteen een kleine moshpit. Lily Hopkins (zang/gitaar) dook gitaar spelend in het publiek, terwijl Lewis Copsey (drums) op het podium het ritme bewaakte. Samen ageerden ze tegen corrupte regeringen en vooral de Reform-partij moest het ontgelden. ‘What a Nightmare’, klonk het. Allemaal uitermate sympathiek. ‘Another world is possible’, zo zou je het statement van de band kunnen samenvatten. De zin stond letterlijk op het T-shirt van de zangeres. De sound en het ideeëngoed van The Meffs vallen blijkbaar ook bij de hoofdact in de smaak: een tweetal uur later doken Lily en Lewis nogmaals op om vrolijk mee te rappen tijdens het Levellers-nummer “This Garden”.

Na het voorprogramma ging het doek al snel op voor Levellers zelf. Hoewel zij een zwak hebben voor gratis festivals, vindt hun muziek zodra de herfst invalt ook vlot de weg naar de reguliere concertzalen. Hun allereerste optreden in de Lage Landen dateert al van 1989 – een gratis show in een Amsterdams café voor een handvol mensen, wat in niets lijkt op de huidige massaoptredens. Naar Leuven komt de band inmiddels ook al bijna dertig jaar. In augustus 1998 stonden zij op het hoofdpodium van Marktrock in zijn gloriedagen, en in juli 2024 speelden ze als headliner op Beleuvenissen nog moeiteloos de Oude Markt plat.

Maar laten we even terugkeren naar de vroege jaren negentig. In 1993 stond de band op de affiche van Torhout/Werchter en een jaar later op Pinkpop. Het was de tijd van Levelling the Land, hun grote doorbraakalbum. Songs als “Liberty Song” en “One Way” waren destijds werkelijk overal te horen: in het jeugdhuis, in het stamcafé en op onze eigen cassettespelers, nog net voor die definitief naar de zolder verhuisden. Het concert van zondag stond in het teken van het 35-jarige jubileum van dat succesalbum, dat dan ook integraal deel uitmaakte van de set. Iedereen wordt ouder, maar bij sommigen betekent dat eveneens: rijper, ook muzikaal. Sinds de release heeft Levelling the Land eigenlijk altijd al de ruggengraat van de liveshows van Levellers gevormd, gaandeweg verrijkt met complexere instrumentatie, andere klassiekers uit Zeitgeist (1995) en natuurlijk hun allergrootse hit “What a Beautiful Day” (1997).

In de tijd dat de bandleden nog in kraakpanden in Brighton woonden en deel uitmaakten van de anarchistische punkscene, kreeg iemand het lumineuze idee om zich te noemen naar de historische Levellers. Die radicale, vroege democraten ijverden in het zeventiende-eeuwse Engeland voor gelijkheid, waarna dictator Cromwell hen prompt een kopje kleiner maakte. Hun muzikale naamgenoten genieten vandaag gelukkig van meer vrije meningsuiting en hebben inmiddels hun eigen kleine republiek gesticht. Met meer dan zes miljoen verkochte albums (tegenwoordig via hun eigen onafhankelijke label), een eigen jaarlijks festival (Beautiful Days), non-stop tournees en een gezonde afkeer van commerciële sponsoring, maar met een neus voor merchandising, hebben ze het muzieksysteem volledig naar hun hand gezet.

Met de tourbus reisde het collectief dit weekend van Keulen naar een uitverkochte Muziekgieterij in Maastricht, om vervolgens te landen in een al even hopeloos uitverkocht Depot. Het werd wederom een memorabele avond met die typische, aanstekelijke mix van snelle punkrock en traditionele folk. Mark Chadwick was uitstekend bij stem en Jeremy Cunningham geselde als vanouds zijn basgitaar, terwijl hij af en toe bezield gromde in de microfoon. En ‘Liberty!’ riep natuurlijk. Op de achtergrond hield drummer Charlie Heather het tempo strak, terwijl de geniale Jon Sevink met zijn bezwerende vioolspel het unieke geluid van de band bepaalde. Tel daar het gitaar-, banjo- en mandolinewerk van Dan Donnelly en de wonderbaarlijke toetsenpartijen van Matt Savage bij op, en het plaatje was compleet.

In de eerste helft van de set viel de muziek even stil om plaats te maken voor de traditionele hypnotiserende didgeridoo-act. Normaal verschijnt dan sjamaan Stephen Boakes op het podium, met zijn opvallend geschminkte gezicht en tribale lichaamsverf, maar in Leuven nam Dan Donnelly die rol op zich. Het diepe gezoem van de didgeridoo mondde uit in de opzwepende “Boatman Jig”. Wanneer chaos structuur krijgt en muzikaal tot leven komt, weet je dat je naar Levellers kijkt. Dit eerbetoon aan de inheemse Australische cultuur mag voor sommigen misschien bevreemdend werken, maar het past perfect binnen het ecologische en tribale wereldbeeld van de band. Waar Chadwick de didgeridoo-speler vroeger als een ware nar hardhandig van het podium schopte, is de zanger vandaag milder gestemd. Ook die traditie evolueert.

Het doel van een Levellers-concert is dat niemand op zijn honger blijft zitten, en dus stapelde de band ook nu weer klassieker op klassieker. “This Garden” klonk ronduit prachtig en tijdens “The Devil Went To Georgia” amuseerde de band zich zichtbaar. Net wanneer je denkt dat de energie daarmee op is, volgt steevast de genadeslag met “What a Beautiful Day”. Zodra de laatste noten van dat nummer door de zaal schalden, reed de tourbus alweer voor. Terwijl de zweetdruppels in Het Depot nog verdampten, sjeesde de bus de Kanaaltunnel in, op weg naar het vervolg van hun 35 Years Tour in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Op het continent is de grond ondertussen weer helemaal gelijkgemaakt. Tijd om de herfstblues weg te dromen en alvast uit te kijken naar de komende festivalzomer, waarin Levellers ongetwijfeld weer ergens de boel op stelten zullen zetten.

Setlist:

One Way
The Game
Fifteen Years
The Boatman
Jig
Liberty Song
Far From Home
Sell Out
Another Man’s Cause
The Road
The Riverflow
Battle of the Beanfield

Julie
World Freak Show
Carry Me
Dirty Davey (McDermott’s Hours cover)
Hope St.
England My Home

This Garden
The Devil Went To Georgia (The Charlie Daniels Band cover)
What a Beautiful Day