© CPU – Kathleen Ooms (archief)
Dat ISE kan performen, hebben we donderdag in De Roma nogmaals gezien. Ze geeft wat ze in zich heeft, zelfs op dagen waarop ze duidelijk herstellende is van de een of andere milde ziekte. Het leert haar een goede les, zei ze halverwege haar show: dat het niet altijd haalbaar is om honderd procent controle te hebben over alles wat je doet en dat je in geval van tegenslag alleen maar je best kunt doen, en dat dat verder ook helemaal oké is. Een duim omhoog voor ISE, omwille van dit waardevolle inzicht. En een duim omhoog voor alle zangeressen met een even rauwe zangstem als zij. En en passant ook voor alle zangeressen die een dergelijke rauwe stem moeiteloos kunnen laten overgaan in een kraakheldere kopstem.
ISE kan het allemaal: in een paar tellen gaat het bij haar van een rasp naar een engelenstem van fluweel en weer terug. Het deed ons onwillekeurig denken aan Janis Joplin, de koningin van de schurende stemmen uit de sixties. Dertig jaar later verrijkte Alanis Morissette de alternatieve rock van de nineties met een even venijnig stemgeluid, met een bereik van ruim drie octaven. En vergeten we ook zeker Dolores O’Riordan van The Cranberries niet, die als geen ander spanning kon opbouwen met een stem vol boosheid en in haar refreinen vervolgens zomaar kon switchen naar die ijle, brekende boventonen die zo kenmerkend waren voor haar. Zoals ze daar op het podium stond deed ISE ons nog het meest denken aan Dolores, omwille van die kenmerkende korrel in haar stem, waarmee ze halsbrekende vocale boventonen haalt en die toch wel heel bijzonder zijn voor iemand die nog zo jong is.
O ja, aan ISE ging only tears vooraf, het gloednieuwe popnoiseproject van Jeroen Ernest Geboers en Lei Van Gestel, live versterkt door een aantal leden van ISE’s band en dus van The Haunted Youth. Zij brachten een half uur lang bloedserieuze, stevige gitaarrock vol galmende riffs. En daarmee zijn we dus weer bij The Haunted Youth aanbeland, waarmee duidelijk wordt dat voorprogramma, ISE én The Haunted Youth samen deel uitmaken van een en dezelfde vruchtbare biotoop. Er viel donderdag zoveel moois te rapen in De Roma. We zijn dan ook meer dan benieuwd naar de toekomstige ontwikkelingen waarop ISE hintte. De toekomst ziet er beloftevol uit voor haar en het gulle talent dat haar omringt.
Wat een weg heeft de zangeres uit Limburg de voorbije paar jaar afgelegd, en wat een rollercoaster is het voor haar geweest sinds ze in de zomer van 2023 in Maastricht de Nederlandse finale van Imagine Experience won. Een half jaar later sleepte ze ook nog Sound Track in de wacht en begin 2024 volgde, als klap op de vuurpijl, De Nieuwe Lichting. Grote stappen voorwaarts waren het elke keer voor haar, op weg naar iets wat alleen voor de allergrootsten lijkt te zijn weggelegd, en maar zelden voor iemand van bij ons. Zoals ze in De Roma stond te performen, kun je alleen maar vol verbazing vaststellen dat ze razendsnel is geëvolueerd van een breekbare tiener met niet meer dan een gitaar tot een volwassen indierockster met een volledige liveband. Eerst nog gauw even je eindexamen doen, Ise Smeets, en dan, hop, op je brommer weg, recht naar het podium van Rock Werchter, als jongste vrouwelijke artieste ooit. Daarna werd ze algauw een veelgeprezen passante op alle andere belangrijke podia: van Pukkelpop (uiteindelijk nog geen uur rijden van haar geboortestad Bree), over Best Kept Secret in Hilvarenbeek, Traumzeit in het Duitse Ruhrgebied en Sziget in Hongarije, naar Expo 2025 in Osaka, Japan. Ze speelde alles samen al ruim 150 concerten. Overal promootte ze koortsachtig haar debuutalbum Suitcase Child. Met datzelfde doel voor ogen stond ze donderdagavond dus op het podium van De Roma.
Het hele concert lang experimenteerde ze met dezelfde vocale techniek als de zangeressen die we hierboven noemden. Ze bracht al haar nummers met die volwassen, doorleefde rauwe korrel in haar stem die ze in een mum van tijd kan laten omslaan naar een suikerzoete falsetto. Altijd zijn er die lichte vibrato en subtiele vocal break en hopla, daar gaat ze weer. Voortdurend bouwt ze spanning op met die hese borststem van haar om dat ruwe kantje vervolgens plotseling los te laten en over te stappen op die loepzuivere stem.
De plaat zelf is een collectie van liedjes die vooral gaan over het leven als kofferkind na de scheiding van haar ouders, met songs als dagboekfragmenten over de brokstukken van ouderschap die overbleven en haar eigen verlatingsangst. Breekbare en openhartige verhalen vertelt ISE over die ervaring, met een aan schuurpapier refererend stemgeluid dat ook nog andere voorbeelden verraadt: Kurt Cobain en Dave Grohl, en de rest van de grungebeweging uit de jaren negentig. Wat heeft ze goed geluisterd naar de rasp in de stem van Cobain, en naar de zangpartijen van een band als Linkin Park, in de tijd toen Chester Bennington nog leefde en zijn loepzuivere zang liet overgaan in intens, rauw geschreeuw, met een bereik van evenveel octaven als Alanis Morissette en met een stem die even indrukwekkend klonk als die van Emily Armstrong nu, sinds ze Bennington zeven jaar na zijn dood is opgevolgd. ISE’s vocal distortion is even indrukwekkend. Ze bewondert de genoemde artiesten mateloos. Haar eigen, rauwe, krachtige stem hoort prima in dat rijtje thuis. “Powerless” voelde ze zich vroeger, zo zong ze aan het begin van haar album én van het concert, maar dat is ze vandaag toch helemaal niet meer. Gelukkig gaan haar optredens van dat gevoel van machteloosheid om het gebrek aan controle over de brokken die de ouders hebben gemaakt, naar woede (“Just a Lie”), om ten slotte uit te monden in een poging om in het reine te komen met de nasleep van dit alles (“Empty House”, “Suitcase Child”, “Homesick”).
Gekleed in een T-shirt van Nirvana bracht ISE, op “Held You Longer” na, met haar liveband in De Roma alle nummers uit haar plaat. In een mix van intieme singer-songwriterfolk en rauwe indierock ging het heen en weer van akoestische solopartijen naar een breder bandgeluid. Bij dat alles bleef haar stem tussen alle gitaarwissels door te allen tijde wel het absolute fundament van de show: schurend, krassend, en opvallend matuur. Voortdurend balanceerde ze tussen een meer intieme kant met prachtige minimalistische versies van “When You Are Around” en “Coming Back”, waarbij ze toch weer moederziel alleen op dat podium stond en sterk leunde op haar eigen gitaar, en uitbraken van energieke, elektrische indierock, waarin alle registers werden opengetrokken. Van onmacht naar frustratie ging het en van intimiteit naar woede. Op de absolute hoogtepunten spatte de energie van het podium af, met een sound die puur was en kaal en melancholisch tegelijk. ISE’s dynamiek was meer dan eens intiem, en haar intimiteit bleek meer dan eens dynamisch. Het ene moment fluisterde ze de lyrics haast hees en breekbaar voor zich uit, het andere moment haalde ze verschroeiend hard uit, met een verwoestend timbre, waarmee ze de hele zaal omverblies. Ze genoot zichtbaar van het gitaargeweld.
Setlist:
Intro
Powerless
Just a Lie
Empty House
Goodbye Letter
Driveaway
Kid
Suitcase Child
Homesick
Lonely Days
When You Are Around
Coming Back
Remember?
