De afgelopen tien jaar is Protomartyr uitgegroeid van een goed bewaard geheim tot een van de vaandeldragers binnen de moderne postpunk. Met ieder album verrijkt de band zijn gitzwarte universum verder, zonder ooit in te boeten aan intensiteit. Met de gave om consequent de vinger op de zwerende wonden van de maatschappij te leggen, leeft het viertal uit Detroit bovendien in een periode waarin de inspiratie voor het oprapen ligt. De wat lijzige stem van frontman Joe Casey schuifelt graag over het spectrum tussen pure apathie en blinde woede, en is geknipt om die emoties tot sterke songs te vertalen. Met Hotel Usona, intussen al hun zevende album, wagen ze zich aan een conceptalbum.
Laat u niet misleiden door het prachtige artwork van Hotel Usona met zijn fiere Amerikaanse adelaar. Op dit album spelen de Verenigde Staten wel degelijk de hoofdrol, maar er wordt direct ook in twijfel getrokken hoe verenigd die nog zijn. Het uitgangspunt van Hotel Usona is immers even intrigerend als mistroostig: het landschap van de Verenigde Staten wordt voorgesteld als een afbrokkelend, vervallen hotel. Elke kamerdeur die op de plaat wordt opengetrokken, vertegenwoordigt een eigen demoon of een ongewenste gast, variërend van sluipend fascisme tot de wurggreep van de technologische waanzin. Wie kun je beter hebben om zo’n album vorm te geven dan Dave Fridmann, die met werk voor MGMT, The Flaming Lips en Nick Cave maar al te goed weet hoe je waanzin op een plaat moet neerpoten?
‘Welcome back to the dream of a rotting mind / The rooms are half-empty / The hallways are where you’ll survive’. Met “The Old Hotel” grijpt Protomartyr je meteen naar de keel en laat de band je inchecken in een onheilspellende, trage koortsdroom. De deuren van het etablissement worden op een kier gezet, waarna je op hardhandige wijze wordt binnengetrokken. Meteen wordt duidelijk dat de traditionele postpunk van weleer is opengebroken om plaats te maken voor een veel filmischer geluidspalet. De verstikkende intensiteit kruipt niet langer enkel omhoog uit rauwe gitaaruitbarstingen, maar haalt zijn kracht evengoed uit zorgvuldig opgebouwde naargeestigheid. Een schitterend voorbeeld van die gespleten sound kregen we al te horen in de superbe single “Sounds We Cannot Hear”, waarin de indringende vocals van Casey langzaam wegzinken in een verlammend moeras, terwijl de gitaarmuur van Greg Ahee zich steeds harder probeert te meten met die andere Amerikaanse muur.
Terwijl kamer na kamer alles wordt binnenstebuiten gekeerd, laat Protomartyr ook horen de extremen niet verleerd te zijn. Nergens klinkt de band zo verwoestend als in de furieuze uitbarsting van het harde “Feed The Sewer”. Casey spuwt er zijn onversneden walging uit over het digitale tijdperk, gedreven door een maniakale, industriële ritmesectie die aan “Machine Gun” van Portishead doet denken. Het is een razende uppercut die perfect overgaat in het prachtige “Lavender – Gospel”. Binnen de muren van deze kamer gaat de storm plots liggen en maken de verschroeiende gitaren even plaats voor weemoedige koperblazers die aanvoelen als een echoënde alarmbel in een verlaten gang. De twee meest extreme nummers, samen in een perfecte tandem.
De toevoeging van die blazers is trouwens een element dat opvalt op Hotel Usona. Subtiel, maar toch erg aanwezig op de juiste momenten; nu eens gecombineerd met jazzy invloeden en dan weer deinend op repetitieve triphopstructuren. Hier horen we een band die steeds verder de grenzen van zijn eigen kunnen blijft verleggen. Bassist Scott Davidson en drummer Alex Leonard boetseren vakkundig de ritmes op de achtergrond, alles met een flinke dosis beheersing en een snuifje creativiteit. Dit culmineert uiteindelijk in de lange, betoverende trip van “Checking Out”, dat Hotel Usona mag afsluiten. Het is een ronduit hypnotiserend slotakkoord, een lichtpunt voor de hopeloos verdwaalde bezoeker die het noorden kwijt is. Helaas is het voor de inwoners van het echte hotel niet zo eenvoudig. Voor Joe Casey is het ook een moment om te reflecteren op zijn kersverse vaderschap. Het vormt een gelukkige ontsnapping, maar het stemt hem ook tot nadenken over de wereld waarin kinderen moeten opgroeien.
Met Hotel Usona levert Protomartyr een plaat af die diep onder de huid kruipt en de zeitgeist van het hedendaagse Amerika perfect weet te vangen. Een conceptalbum kan soms beperkend werken, maar hier is dat beklemmende gevoel van onmacht en onrust net het doel. Hotel Usona scheert hoge toppen, net zoals de verheven adelaar op de cover, die in “Exalted Eagles” bovendien nog een verwrongen patriottische draai meekrijgt. Het album levert een verzameling nummers die tekstueel zwaar op de maag liggen, maar muzikaal zo rijk zijn dat je ze wilt blijven ontdekken. Bovenal toont het nog eens aan wat voor een geweldige en steeds evoluerende band Protomartyr is. Een groep die weigert op de automatische piloot te spelen en zichzelf hier opnieuw op meesterlijke wijze overstijgt.
Protomartyr opent de deuren naar zijn hotel op 18 februari in L’Aeronef in Lille, op 20 februari 2027 in de Brusselse Botanique en op 22 februari in Paradiso in Amsterdam.
Website / Facebook / Instagram
Ontdek “Sound We Cannot Hear”, ons favoriete nummer van Hotel Usona, in onze Plaatje van de plaat-playlist op Spotify.
