© Bob Jeusette
Zeventien jaar: zo lang bleef het stil rond Ghinzu, de Brusselse cultband die begin jaren 2000 uitgroeide tot een van de meest eigenzinnige namen binnen de Belgische rockscene. Met albums als Blow en Mirror Mirror bouwde de groep een bijna mythische reputatie op dankzij hun liveshows en een geluid dat moeiteloos schakelde tussen rock en elektronica. Toen we frontman John Stargasm een tijd geleden mochten spreken naar aanleiding van hun langverwachte vierde album W.O.W.A (When Other Worlds Await) werd meteen duidelijk dat die muzikale honger nooit verdwenen is. Hij sprak met zichtbaar enthousiasme over structuren, spanningsbogen, productie en klanken alsof elk nummer deel uitmaakte van één groter universum. Veel ruimte om écht alle verhalen erachter te ontdekken was er jammer genoeg niet, maar zelfs dan voelden we hoe rijk en ambitieus deze comeback wel niet is.
Dat lange wachten bleek volgens Stargasm nooit echt een bewuste pauze geweest te zijn. Na de tour van Mirror Mirror raakte de band langzaam verzadigd. Er waren echtscheidingen, kinderen en andere prioriteiten. Muziek bleef altijd aanwezig, maar verloor haar centrale plek. ‘We waren constant aan het opnemen,’ vertelde hij, ‘maar achteraf bekeken waren het geen echte nummers. Het waren ideeën.’ Die onafgewerkte nummers begonnen hen zelfs te fascineren. Waarom moest muziek per se af zijn? Waarom moest alles een eindpunt hebben? ‘Zolang iets niet af is, bestaat er ook geen twijfel’, zei hij al lachend. Het gaf de band een soort vrijheid waarin hij gewoon kon blijven creëren zonder de druk van een release of verwachtingen. Toch voelden we tijdens het gesprek dat die zoektocht ook muzikaal belangrijk was geweest: de band leerde nummers te laten ademen in plaats van ze te forceren richting een klassieke structuur.
Tegelijk voelde Ghinzu zich jarenlang een beetje buiten de Belgische muziekindustrie vallen. Volgens Stargasm was België in die periode niet echt een plek waar hun muziek veel ruimte kreeg. Terwijl de groep bleef opnemen in België en Amerika, veranderde de industrie rond hen volledig. ‘We begonnen op MySpace,’ vertelde hij, ‘maar toen verdwenen we terwijl iedereen Facebook aan het ontdekken was. Daarna misten we Instagram, en nu proberen we plots TikTok te begrijpen.’ Toch leek hem dat weinig te schelen. Hij omschreef de band meermaals als ‘grote romantici’, mensen die nog altijd geloven dat muziek uiteindelijk sterker blijft dan strategie of algoritmes. ‘Ik hoop gewoon dat de muziek zelf nog het verschil kan maken.’ Misschien verklaart dat ook waarom de plaat zo compromisloos klinkt: niet gemaakt om snel te scoren, maar opgebouwd vanuit pure obsessie voor geluid en sfeer.
De echte ommekeer kwam pas in 2023. Tijdens een feest stond de band plots opnieuw voor een zaal vol jonge mensen waarvan sommige nog maar net geboren waren toen Blow uitkwam en die de nummers woord voor woord meezongen. ‘Er klikte iets’, zei hij. ‘Het voelde alsof mensen opnieuw klaar waren voor dit geluid.’ Dat moment bracht hen ertoe de twintigste verjaardag van Blow te vieren in de AB én eindelijk de nieuwe plaat af te werken. Voor Stargasm voelde dat niet als een einde, maar eerder als het begin van iets nieuws. ‘Het is een opluchting’, zei hij meerdere keren tijdens het gesprek. Alsof al die jaren wachten plots logisch werden.
Ook het opnameproces van de plaat zelf bleek allesbehalve klassiek te zijn. In plaats van opnieuw te beginnen, besloot de band om letterlijk alles bij te houden wat ze de afgelopen vijftien jaar hadden gemaakt. Oude demo’s, repetitie-opnames, losse stukken muziek… Niets werd weggegooid. ‘We hadden bijna honderd harde schijven liggen,’ vertelde hij. Uiteindelijk selecteerde de groep tien songs, maar zelfs die voelden nog te intens en compact aan. Daarom kwamen er interludes tussen, kleine adempauzes die de plaat meer ruimte moeten geven en fases mooier doen overlopen. Dat gevoel van dynamiek en contrast bleek cruciaal voor het album. Stargasm sprak meermaals over het belang van een plaat die echt als een geheel aanvoelt, bijna zoals vroeger bij vinyl: een duidelijke kant A en kant B, elk met een eigen energie. ‘We zijn vinylkinderen’, zei hij. ‘Zo hebben wij geleerd om naar muziek te luisteren en dat willen we dan ook zo maken.’
Via een gesprek met Soulwax na een van hun shows kwam de band uiteindelijk terecht bij producer Dave Sardy. Volgens Stargasm zei Soulwax meteen dat ze ‘eens met die legendarische man moesten praten’, om van die geselecteerde verzameling losse opnames één coherent geheel te maken. Zijn ervaring met elektronische muziek door LCD Soundsystem en grote gitaren door Oasis maakte hem volgens de band de ideale keuze. ‘Hij begreep direct onze botsing tussen elektronische spanning en grote gitaren’, vertelde Stargasm. Ook de eerste ontmoeting voelde meteen juist aan. ‘Het was alsof we elkaar al jaren kenden, omdat we dezelfde muzikale referenties deelden en Sardy onmiddellijk begreep hoe hij de plaat nostalgisch en verrassend fris kon laten klinken door onder andere die interludes.’
Dat hoor je meteen op openingsnummer “When Other Worlds Await”, een acht minuten durende opener die langzaam uitgroeit tot een explosie van geluid. Voor Stargasm was het nummer de perfecte introductie tot het album. ‘Het gaat over die periode waarin je jong bent en vuur in je ogen hebt’, vertelde hij. ‘Over ambitie, de drang om de wereld te veroveren en tegelijk de onzekerheid die daaronder zit.’ Hij beschreef hoe het nummer langzaam open bloeit: eerst bijna fluisterend, daarna steeds groter en chaotischer, tot gitaren en stemmen volledig samensmelten. ‘En ergens hoor je dan een stem die zegt: vertrouw jezelf, het komt goed.’ Volgens hem vat dat nummer de hele plaat samen: hoopvol, maar tegelijk voortdurend in verandering zoals het leven is.
Wat het schrijfproces van W.O.W.A extra sterk maakte, was dat Stargasm de teksten nooit alleen vanuit zichzelf benaderde. Hoewel hij alle lyrics schreef, vloeiden veel nummers ook voort uit verhalen, emoties en ervaringen van de andere bandleden. Omdat Ghinzu al zo lang samen muziek maakt en de leden elkaar door en door kennen, voelde dat volgens hem heel natuurlijk aan. ‘Mijn verhalen zijn ook hun verhalen’, erkende hij. ‘Soms probeer ik gewoon Greg of Jean te zijn en voor hen te schrijven.’ Die verbondenheid gaf het album iets collectiefs: een plaat waarin verschillende levens, relaties, verliezen en herinneringen samenkomen. Tegelijk hoopte hij vooral dat luisteraars zichzelf ergens in die verhalen zouden herkennen. Voor hem draaide het om universele gevoelens waar iedereen vroeg of laat mee te maken krijgt. ‘Het gaat over mooie littekens, het leven, relaties en liefde’, zei hij daarover. Omdat hij ondertussen 52 jaar is en zelf al zoveel fases meemaakte, voelt het album bijna als een soort nalatenschap. Niet zwaar of dramatisch, maar eerder een verzameling ervaringen die hij wilde doorgeven. ‘Dat is voor mij een goed album: iets waar een zware betekenis in zit als je ernaar wil zoeken, maar dat je evengoed gewoon kan voelen.’
Die emotionele gelaagdheid werd nog veel tastbaarder wanneer het gesprek richting “Matthias Is Gone” ging. Stargasm vertelde hoe hij op een ochtend om zes uur telefoon kreeg van de vrouw van zijn broer met de woorden: ‘Matthias is er niet meer.’ Even viel alles stil. ‘Plots leef je in een andere realiteit’, zei hij zacht. Het nummer werd uiteindelijk een soort interlude midden op de plaat, een moment van verstilling tussen alle intensiteit. Niet om tragedie uit te vergroten, benadrukte hij, maar omdat hij zijn broer simpelweg wilde meenemen in het album. ‘Ik ben gewoon blij dat hij er deel van uitmaakt.’ Ook “Apologies” kwam uit een erg persoonlijke plek: het besef dat volwassen worden soms betekent dat je gewoon moet kunnen zeggen dat je fout zat. ‘Soms moet je gewoon toegeven: ik heb het verpest, en het spijt me.’ Muzikaal voelt dat nummer ook veel soberder aan dan de rest van de plaat, alsof de band bewust ruimte liet voor de woorden.
Brussel bleef ondertussen voortdurend terugkeren in het gesprek. Stargasm omschreef de stad als een complexe liefdesrelatie. ‘Ik weet dat het niet de beste stad ter wereld is’, gaf hij toe, ‘maar het is wel mijn stad.’ Hij woonde in Parijs en New York, maar keerde uiteindelijk altijd terug naar Brussel. Dat gevoel sijpelt ook door in “The Law”, een nummer dat hij omschreef als een reactie op Brusselse bourgeoisie en conformisme. Een fantasie over alles achterlaten en je eigen weg kiezen. Toch sprak hij opvallend liefdevol over de stad, alsof hij er tegelijk door gefrustreerd én gevormd werd. ‘Zoals bij een voetbalploeg,’ lachte hij. ‘Je verandert gewoon niet van team.’
Doorheen het hele gesprek viel vooral op hoe sterk Stargasm bleef geloven in muziek als universele taal. Hij sprak uitgebreid over fans uit Mexico die plots naar concerten kwamen gevlogen, over mensen die elkaar vinden via nummers zonder ooit dezelfde taal te spreken. Volgens hem voelt muziek vandaag bijna als een tegengewicht voor de agressie en polarisatie van sociale media. ‘Iedereen kiest tegenwoordig meteen een kamp’, schudde hij het hoofd. ‘In een ruimte met instrumenten werkt dat anders.’ Muziek is voor hem geen debat, maar een gedeelde taal waarin nuance nog wel bestaat. Misschien verklaart dat ook waarom deze comeback zo menselijk aanvoelt. Ze probeert niet om grote waarheden uit te schreeuwen, maar laat gewoon ruimte voor emoties, fouten en herinneringen.
Tegen het einde van het gesprek kwamen we nog bij afsluiter “Breathless”, een nummer dat volgens Stargasm draait rond twee mensen die elkaar graag zien, maar elk een compleet andere film beleven binnen dezelfde relatie. Hij vond het idee mooi dat liefde niet altijd iets groots of rationeel hoeft te zijn. ‘Misschien moet je gewoon samen tijd doorbrengen,’ zei hij. Niet voortdurend nadenken over de toekomst of proberen alles te verklaren, maar simpelweg dag per dag leven. Misschien vat dat uiteindelijk ook de hele terugkeer van Ghinzu samen. Geen nostalgische reünie of berekende comeback, maar een groep artiesten die na al die jaren opnieuw besloot om muziek te maken op hun eigen tempo en die eindelijk klaar leek te zijn om die wereld opnieuw binnen te stappen.
W.O.W.A komt deze vrijdag uit en live kan je dat aanschouwen op 4 juni in De Helling, 5 juni in de AB, 19 juli op Dour Festival en 29 oktober in Vorst Nationaal!
