© Sara Maroye
OUTER neemt de tijd. OUTER zoekt de rust. En nu is er het album Glowing Mountains in the Sky. Het is een titel die beelden oproept, die de melancholie laat opflakkeren. Een poort die toegang geeft tot de innerlijke gedachtewereld. En dit is nog maar de titel. In een openhartig gesprek opent Tom Soetaert de poort naar zijn eigen muzikale en persoonlijke innerlijk. Die universeel blijkt te zijn, als je ernaar durft te zoeken.
‘Hoe het met me gaat? Ca va. Ik denk dat de plaat mijn gemoedstoestand goed weergeeft.’ Tom Soetaert draait er niet omheen. Het is zoals het is. ‘Glowing Mountains in the Sky is iets donkerder dan mijn vorige plaat. Ik heb nu bewust de contrasten opgezocht tussen licht en donker. Omdat het een juiste reflectie is van hoe de laatste vijf jaar er voor mij uitzagen.’ Over die laatste plaat gesproken, zijn debuut uit 2018. Daarvoor zocht hij de onherbergzame natuur van Noord-IJsland op. Zoals hij toen vertelde: ‘Om daar de rust te vinden, om diepgang in de muziek te zoeken.’ Dit keer was het de beurt aan Noorwegen, IJsland en Tsjechië om aan deze innerlijke wensen te voldoen. ‘In Zuid-Afrika zou je waarschijnlijk ook de rust vinden die ik nodig heb. Maar ik blijf aangetrokken tot het noorden van Europa.’ Maar wensen komen niet altijd uit. ‘Ik wilde nu eigenlijk eerst een maand naar Noorwegen. Maar het was januari 2021, dus volledige Covid periode. Exact één dag voor vertrek hoorde ik dat Noorwegen niemand meer binnen liet. Ik moest last minute ergens anders naar toe. Naar een land waar ik wel terecht kon. Dat is Tsjechië geworden.’
© Sara Maroye
Zijn zoektocht had plots een andere bestemming gekregen. Een zoektocht naar wat? ‘Vooral naar een mentale rust. Ik heb tijd nodig om alleen te zijn met mijn gedachten, ook los van muzikale schrijfsels en ideeën. Vaak heb ik het gevoel dat ik op een andere snelheid leef dan mensen rondom mij, wat niet zelden tot frustraties leidt. Daarom zoek ik plekken op waar ik de volledige rust heb. Waar ik ook ver genoeg weg ben om sociale verplichtingen te kunnen mijden. Mensen zeggen weleens: ‘Kun je dan niet in de Ardennen gaan zitten?’ Maar dat is voor mij niet ver genoeg om mijn focus volledig te kunnen verplaatsen.’ Concreet kwam Tom dit keer thuis met veldopnames uit Tsjechië, IJsland en toch ook Noorwegen, waar hij later gelukkig wel terecht kon. ‘Maar de meer abstracte kant was nog belangrijker: zodanig thuiskomen dat ik mijn gedachten en energie open kon stellen. En responsief was voor ideeën die kunnen leiden tot muziek. Kijk’, legt Tom uit, ‘ bij sommige muzikanten vloeit de muziek voort uit improvisaties door gewoon achter hun instrument te gaan zitten. Bij mij komt muziek meestal pas als ik die stille en prikkelarme omgevingen ga opzoeken. Dan is er ruimte om dingen binnen te laten. Dat kan tijdens wandelen en fietsen, of tijdens mijn slaap. Maar die ideeën komen niet zomaar vanuit het niets. Je gaat er eerst bewust naar op zoek, om ze dan al dan niet te vinden. Daarna maakt je onderbewustzijn daar dan nieuwe dingen van, in een andere samenstelling of vorm. En dan begin ik met een wit blad echt aan de muziek.‘
Tom praat heel open over wat hij voelt. En wat dat met hemzelf en zijn muziek doet. ‘Het vorige album was wat dromeriger. Daar zat iets meer licht in. Terwijl die donkerte er toen live wél al inzat. Dat wilde ik naar een tweede plaat bewust gaan opzoeken.’ Dat is dus Glowing Mountains in the Sky geworden, met nummers die zijn geschreven in de periode 2020 tot 2025. ‘Die plaat is zowel donker als licht, maar in die periode is die donkerte het meest tastbaar geweest, denk ik. Maar de keerzijde van donker is dat je licht ook beter kunt waarnemen en appreciëren.’ Tom glimlacht. ‘Als elke dag de zon schijnt dan apprecieer je dat na vijftig dagen ook niet meer. Ik vind het een troostende gedachte dat ik die innerlijke gedachten en spanningen kwijt kan in mijn muziek. Het is een soort uitlaatklep. Omdat het met woorden niet altijd even goed lukt. Maar in muziek kan ik mijn emoties ongefilterd hun gang laten gaan.’
© Sara Maroye
OUTER is Tom Soetaert. Hij schrijft, arrangeert en produceert. Maar naast hem bestaat het uit nog vier vaste muzikanten. ‘Zij spelen live ook allemaal mee. Tegenover de vorige plaat is daar een drummer bij gekomen. Dat heeft ook een invloed gehad op hoe het klinkt. De drums zitten er niet overal in. Maar bij momenten zijn ze zeer aanwezig.’ Gevraagd naar de invloed van de band, denkt Tom even na. ‘Die is nu wat minder dan op de vorige. Omdat Glowing Mountains in the Sky wat persoonlijker is geworden. Maar ik heb hen altijd wel nodig om het te laten klinken als OUTER. Zij zijn een spreekbuis van de dingen die ik schrijf en in mijn muziek steek.’ Ook op deze plaat maakt Tom weer gebruik van de gastvioliste Patricia Vanneste, waarmee hij ook meespeelt op haar project Sohnarr. Enkele vioolpartijen van haar zijn beland op het instrumentale “There once was …”. ’En er is de Noorse trompettist Arve Henriksen. ‘Hij kwam heel vaak aan bod in het radioprogramma ‘Nachtbaders’, dat ik mocht doen op Klara. Hij heeft een super herkenbaar en fantastisch trompetgeluid. Toen ik het nummer “Svartsengi” schreef, hoorde ik er in mijn hoofd al een solo van hem in. Arve was meteen heel enthousiast om mee te spelen. Zo viel het nummer volledig op zijn plek. We hebben alleen de vocals nog opnieuw opgenomen, zodat ze matchten met het ijle van zijn sound.’
Het woord vocal is gevallen. Ongeveer de helft op Glowing Mountains in the Sky is instrumentaal. Op de overige nummers zijn de lyrics sober. ‘Zang is voor mij meer een instrument. Voor mij persoonlijk maak ik eigenlijk instrumentale muziek, maar wel met stemmen. En als je stemmen gebruikt, dan wordt de tekst natuurlijk wel belangrijk. Woorden hebben dan een grote impact en moeten dus ook kloppen. Op de eerste plaat zaten wat meer uitgebreide songstructuren. Nu doe ik dat minder snel, omdat die zanglijn anders te veel de voorgrond neemt. Wat nu juist niet de bedoeling was.’ Soms wordt de zang ook ietwat verhuld in de productie. ‘Op ”In Limbo” heb ik dat contrast heel hard opgezocht. In de refreinen hoor je enkele de reverb. De stemmen zelf zijn er volledig uitgehaald. Terwijl ik ze in de strofes zo droog mogelijk heb laten staan.’ Niet toevallig, geeft hij toe. ”In Limbo” is de song die ik het laatst heb geschreven, in 2025. Het is onbewust de samenvatting van alle ideeën die in de plaat zitten. En het heeft ook de meest persoonlijke tekst, waardoor ik die ook centraler heb gezet. ‘Tom neemt even de tijd om het duidelijk te formuleren. Het vaderschap van een zoontje van enkele maanden speelt daarin een belangrijke rol. ‘Het nummer slaat op heel veel tegenstrijdige en verwarrende gedachten en emoties. Ik noem het daar een ‘Head full of stones’, met ‘Do I feel home?’ en ‘Am I the only one?’. Wanneer je een kind verwacht, dan wordt algemeen aangenomen dat de primaire reactie er een is van blijdschap, euforie en emotie. Ik merk dat er bij veel mensen ook een andere kant is, die minder aandacht krijgt.’ Een andere kant die je volgens Tom het best kunt omschrijven als angst. ’Je hebt geen idee hoe de rest van je leven eruitziet. Omdat er nog zoveel onbekende dingen zijn. Het is niet dat er nog twijfel was bij die keuze voor een kind, verre van. Maar het gaat ook om je eigen identiteit, ook in je muzikale werk.’ Het lijkt een onderliggende rode draad van het album, als voeding voor Toms gevoelens en emoties. ‘Ja, er zit altijd al veel melancholie in mijn muziek. Maar het laatste jaar is dat wel het meest tastbaar geworden, waar dat exact aan ligt.’
© Tom Soetaert
Waar zijn debuutplaat nog zonder titel was, heeft zijn tweede album een hele mooie gekregen: Glowing Mountains in the Sky. ‘Het is de eerste zin uit het nummer “Svartsengi”. Oorspronkelijk slaat het op een heel letterlijk beeld, namelijk de gloeiende bergen in een vulkanisch gebied. Maar je kunt het op veel manieren interpreteren, omdat het verschillende beelden kan oproepen. Hier zit bijvoorbeeld ook die licht en donker tegenstelling in. Want je kunt pas iets zien gloeien als het donker is. Voor mij klopte dat gevoelsmatig perfect als titel.’
Het genoemde “Svartsengi” ziet Tom ook een beetje als de ziel van plaat. ‘Het gaat over vrienden die altijd in Grindavik gewoond hebben, een dorp in Zuidwest IJsland. In 2022 werd het geëvacueerd vanwege de aanhoudende vulkanische dreiging in het gebied dat ‘Svartsengi’ heet. Hun huis staat er nog steeds, maar is volledig ontoegankelijk. Het is hun verhaal, maar ik breng het als mijn interpretatie. Die situatie zette mij aan het denken. Dat je afscheid moet nemen van iets dat er nog is, namelijk dat huis. Met alle herinneringen die daar zijn achtergebleven. Ik vond het een heel boeiend uitgangspunt om het nummer daaraan vast te hangen en uit te werken.’
Glowing Mountains in the Sky begint overigens, niet toevallig, met “Origin Story” ‘Dat is een typische opener. Het is opgebouwd vanuit verschillende thema’s en ideeën die verder in de plaat aan bod komen. Zo zitten er lijnen in, die in ”Mountains of Glass” verder worden uitgewerkt. Ook hoor je gesamplede trompetten van Arve Henriksen, die hij heeft gespeeld op “Svartsengi”. “Origin Story” kan dus ook maar op één plaat staan, deze. Vandaar die titel, “Origin Story”.’
Het zijn voorbeelden van hoe OUTER werkt, hoe Tom Soetaers denkt. Vanuit de totale rust laat hij ideeën binnenkomen, die hij kneedt en koppelt aan zijn denk- en gevoelswereld. ‘Vooral op gevoelsmatig vlak is het een heel persoonlijke plaat geworden. Er zit heel veel dualiteit in, qua emoties. Die vertrekken wel vanuit een heel persoonlijk verhaal, maar het zijn wel universele emoties. Ik probeer heel impressionistisch te werken. Waar je als luisteraar dan je eigen verhaal in kunt leggen. Zodat je een virtuele reis maakt waar je op andere plekken komt dan waar ik geweest ben. Maar waar je wel dezelfde dingen ervaart.’ Onze reis is met Glowing Mountains in the Sky reeds begonnen.
De album release van Glowing Mountains in the Sky vindt plaats op 28 februari en 1 maart in Campo, Gent. Daarvoor speelt OUTER al op 20 februari in De Velinx, Tongeren en op 27 februari in Hnita Jazz Club, Heist-op-den-Berg.
Facebook / Instagram / Website
