Ratboys is nooit het soort band geweest dat met veel kabaal de kamer binnenstormde. Hun carrière voltrok zich als een zorgvuldige verschuiving: van een intiem studentenproject tot een van de meest consistente indierockbands die Chicago de voorbije tien jaar heeft voortgebracht. Sinds hun oprichting in 2010 hebben Julia Steiner en Dave Sagan, later versterkt door bassist Sean Neumann en drummer Marcus Nuccio, gestaag gebouwd aan een geluid dat ergens zwerft tussen jangly indierock, alt-country en Americana. Met The Window uit 2023 bereikten ze een eerste, breed erkend hoogtepunt. De plaat bundelde de veelzijdigheid van het viertal en tilde hen definitief uit de categorie ‘veelbelovend’. Singin’ to an Empty Chair voelt niet als een radicale breuk met het eerdere werk, maar als de volgende level.
Waar The Window de ramen openzette, trekt Singin’ to an Empty Chair zich terug in de ruimte erachter. Therapie staat centraal als thema en schemert door in zowat elke song. Zelden werd een thema zo expliciet én zonder drammerigheid opgevoerd in popmuziek. Steiner keerde volledig op zichzelf en begon aan deze songs in de periode dat ze zelf therapie volgde. De titel verwijst naar de ‘empty chair’-techniek, waarbij je spreekt tegen iemand die afwezig is en eindelijk zegt wat anders blijft hangen. Dat idee vormt de emotionele kern van de plaat. Dat die boodschap niet altijd gemakkelijk binnenkomt geeft het geheel zijn gewicht mee. De nummers gaan niet over bevrijding, maar over het oncomfortabele tussenstadium, over emotionele volwassenheid die schuurt.
Dat spanningsveld tussen controle en loslaten komt mooi tot uiting in de manier waarop Ratboys hun songs structureren. “Anywhere”, een van de meest toegankelijke nummers op de plaat, fungeert als een nerveus, bijna opgejaagd ankerpunt. Het bruist van energie en toch speelt het tegelijk met een lichtvoetigheid die rusteloos aanvoelt. Elders op de plaat krijgt de jam-kant van de band alle ruimte. “Light Night Mountains All That” ontvouwt zich als een langzaam uitdijende gitaarexplosie, bijeengehouden door een baslijn die het nummer als het ware aan de aarde verankert. Ratboys slaagt erin iets wat veel bands willen bereiken: het live-gevoel weergeven op plaat.
Het emotionele zwaartepunt van het album ligt onmiskenbaar bij “Just Want You to Know the Truth”. Met zijn ruim acht minuten is het de langste track van de plaat. Maar vervelen doet het geen seconde. Het danst heen en weer tussen ingetogenheid en uitbarstingen. Gitaren zwellen aan en trekken zich weer terug, alsof ze voortdurend op de rand van een explosie balanceren. De kracht van het nummer schuilt net in die beheersing: dit is noise dat weigert lawaai te worden, emotie die bewust binnen de lijnen blijft.
Ratboys durft grenzen verleggen en te experimenteren met hun eigen sound. Dat experiment en structuur komen samen in “What’s Right?”, waarin drie verschillende drumpartijen tot één geheel zijn gemonteerd. De song klinkt melancholisch, maar bezit tegelijk een sluimerende drive die zich pas gaandeweg prijsgeeft. Het is het perfecte voorbeeld van hoe Ratboys risico’s nemen zonder hun songgerichte instinct te verliezen. Aan de andere kant van het spectrum staat “Burn It Down”, de meest uitgesproken politieke track van de plaat. De woede is voelbaar, de taal onverbloemd, maar ook hier laat de band zich niet meeslepen door gratuit bombast. De gitaarpartij groeit gestaag uit tot een brandende solo na een zorgvuldige trage opbouw.
In vergelijking met eerdere albums voelt Singin’ to an Empty Chair als het meest volledige Ratboys-statement tot nu toe. Het is hun langste plaat, hun meest gelaagde, en misschien ook hun meest zelfverzekerde. Waar eerdere releases soms balanceerden tussen compacte popsongs en uitwaaierende ideeën, durft de band hier beide benaderingen volledig te omarmen. De indierock en alt-country-elementen zijn niet langer twee polen, maar vloeien naadloos in elkaar over. Door die stap te zetten speelt Ratboys niet meer in een lagere klasse, maar in de hoogste league tussen MJ Lenderman, Waxahatchee en Wednesday.
Zijn er zwakke punten? Misschien dat niet elk nummer dezelfde urgentie heeft, en dat de lengte voor sommigen een drempel kan vormen. Al voelt dat eerder als een bewuste keuze dan als een tekortkoming. In een tijd waarin playlist en algoritmes van streamingdiensten korte spanningsbogen belonen, kiest Ratobys net voor lengte en herbeluisterbaarheid. Je kiest ervoor om je te laten onderdompelen in hun wereld. Bij elke luisterbeurt pel je een laagje af en geeft het weer een nieuw geheim prijs. Dit alles maakt van Singin’ to an Empty Chair Ratboys strafste album tot vandaag afleveren. Zet je klaar in je zetel, leg die telefoon aan de kant en laat je volledig verdwalen in de wereld van Ratobys.
Ontdek “Just Want You to Know the Truth”, ons favoriete nummer van Singin’ to an Empty Chair in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
