We durven het te zeggen: Kaat Van Stralen heeft sinds haar winst bij De Nieuwe Lichting begin dit jaar aan muziekluisterend Vlaanderen getoond dat spoken word geen niche hoeft te zijn dat in een hoekje zonder daglicht belandt. Hit “Stop Met Wenen” zal nog lange tijd in de gehoorgangen blijven steken en deze zomer toonde de band op verschillende podia, groot en klein, dat ze weet hoe een sterke show in elkaar moet zitten. Met verschillende punk- en elektronische invloeden brengt Kaat op een vrolijke manier zwaar beladen boodschappen die vandaag niet voor het eerst passeren, maar jammer genoeg nog steeds herhaald moeten worden tot er verandering kan optreden. Op debuut-ep Vieze Vlinder wordt die lijn vlotjes doorgetrokken en krijgen we een lesje menselijkheid én een dikke streep poëzie voorgeschoteld.
Met een vette baslijn opent “Hoe wil je me” als aanklacht tegen grensoverschrijdend gedrag, met een niet mis te verstane tekst: ‘Doe maar waar je zin in hebt, want dat wil je / Ook al zeg ik nee, je denkt toch: ze wil me’. Het nummer brengt een catchy refrein, omgeven door onregelmatige percussie, en ontaardt uiteindelijk in doordringende punk en drum-‘n-bass waar subwoofers hun prestatievermogen mee kunnen bewijzen. Eenzelfde ontploffing van formaat krijgen we in single “Ik weet hoe het werkt“. Kaat bewijst constant de aandacht van de luisteraar te kunnen inpalmen op een ritme dat door zang en drums in de hand wordt gehouden. Het woord ‘oorwurm’ is voor songs als deze uitgevonden.
Hoe hard de boodschap mag overkomen, hoe zacht Kaat Van Stralen ook de muziek kan aanpakken. Titeltrack “Vieze Vlinder” opent als ware kleinkunst en vertelt over de strijd met het eigen lichaam en de wil of drang van de maatschappij om te veranderen. We krijgen tekstueel ware poëzie op een dienblaadje (‘Als ik zo’n orkaan aan pijn zou zijn, dan claim ik heel de zee als privédomein / Want als de oceaan van mij zou zijn, dan golf ik met haar mee tot ik traag verdwijn’), maar ook spontaniteit. Op een bepaald moment wordt de voordracht onderbroken: ‘Ah juist, dat was mijn lijn. Maakt niet uit, is niet erg’ – een echt ongelukje dat te mooi was om te verwijderen, of bewust voor het nummer opgenomen? Zoals ze zelf zegt maakt het niet uit, want het past perfect in het plaatje dat we van de band verwachtten. Op het einde komt de gekende schreeuwstem ook even piepen en wordt ze bijgestaan door drammende bassen en zelfs een koebel.
Ook “Projectje” is zo’n breekbaar nummer geworden, waarin Kaat toont dat ze naast spoken word brengen ook knap kan zingen – het doet ons zelfs denken aan het zangtalent van Eefje de Visser. Zonder er doekjes om te winden wordt de relatie tussen liefde en machteloosheid in de verf gezet: ‘Ik heb geen inhoud tot jij die in me spuit’, de boodschap komt duidelijk aan en we leven mee met personen die zich werkelijk een testobject voelen in een relatie. De fijne percussie in combinatie met toffe synthklanken gaat in crescendo verder tot aan de top, waarna het nummer meteen weer de zachtheid opzoekt, ook hierin is weer dat beetje punk te vinden.
Ieder nummer op Vieze Vlinder is een kakofonie aan tekst en geluid die een mate van samenhang kent waar je misschien even aan moet wennen, maar waarbij het gaandeweg duidelijk wordt dat er goed over nagedacht is. De constante stroom aan nieuwe prikkels zet de boodschappen enkel kracht bij, alsof Kaat Van Stralen telkens een andere invalshoek zoekt om vooral duidelijk te zijn in wat ze wil vertellen. De teksten zijn geestig tot ludiek, maar bovenal een dikke aanklacht tegen hoe de wereld in elkaar zit. De woorden nestelen zich gemakkelijk in het hoofd van de luisteraar, hopelijk blijft de boodschap ook hangen.
Kaat Van Stralen neemt de nieuwe ep mee naar Het Depot in Leuven op 8 december en trekt vervolgens naar onze uitverkochte zalen in Nijmegen (17 december) en Breda (20 december).
Ontdek “Hoe wil je me”, ons favoriete nummer van Vieze Vlinder, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
