Al tientallen jaren vormen akelige, waargebeurde verhalen een dankbare voedingsbodem voor metal van het donkerste soort. Religieuze ontsporingen, sektes en zelfverklaarde profeten duiken daarbij opvallend vaak op. Wanneer zo’n verhaal zich bovendien afspeelt op amper een steenworp van de geboortegrond van de band, krijgt het automatisch extra gewicht. Dat is exact wat black metalgroep PATRIARKH, een voortzetting van een van de twee kampen die na de breuk binnen Batushka ontstonden, doet op PROPHET ILJA, een conceptalbum rond het grimmige levensverhaal van de Poolse sekteleider Eliasz Klimowicz.
Klimowicz, beter bekend als Profeet Ilja, was actief in de Podlaskie-regio en liet een spoor van religieuze manipulatie, isolement en fanatisme na. Het is allesbehalve een eenvoudig of licht verteerbaar verhaal, maar PATRIARKH slaagt er toch behoorlijk goed in om die complexiteit te vatten. De groep weigert het relaas te reduceren tot een simpel shockeffect en ontleedt de geschiedenis minutieus, laag per laag. PROPHET ILJA is geen album dat snel even tussendoor beluisterd kan worden. Het eist aandacht, geduld en de bereidheid om je mee te laten sleuren in een steeds donkerder wordende vertelling.
Muzikaal kiest de band voor een loodzware aanpak. De riffs zijn traag, massief en vaak repetitief, maar precies daarin schuilt de kracht van de plaat. Het werkt bijna hypnotiserend en als een ritueel, iets waar de hoofdpersoon van het verhaal ook maar al te graag aan deed. Dit geeft het album een beklemmend karakter, alsof de luisteraar langzaam mee wordt gezogen in dezelfde gesloten wereld waarin de volgelingen van Profeet Ilja terechtkwamen. Ook vocaal wordt die sfeer consequent doorgetrokken en versterkt tot een essentieel onderdeel van de vertelling. De zang klinkt dreigend en autoritair, soms meer als een bezwering of preek dan als een klassieke zanglijn. Net zoals Profeet Ilja zijn volgelingen wist te binden met woorden en rituelen, gebruikt PATRIARKH de vocalen om een gevoel van macht en onontkoombaarheid op te roepen.
Misschien is het je wel al opgevallen dat we geen nummer specifiek aanhalen deze review. PROPHET ILJA functioneert namelijk het best als één doorlopende luisterervaring, waarbij de chronologische volgorde essentieel is. Een specifiek nummer uitkiezen als hoogtepunt voelt dan ook bijna misplaatst, want daardoor zal de kern van het album deels verloren gaan. De plaat is opgebouwd als een zorgvuldig uitgestippelde vertelling, waarin elk nummer fungeert als een volgend hoofdstuk binnen hetzelfde grimmige verhaal. Als we er dan toch een moten uitkiezen, dan kiezen we wel “WIERSZALIN VIII”. Het slotnummer vormt een passend en zwaarwegend sluitstuk van een plaat die van begin tot eind consequent vasthoudt aan zijn duistere thematiek. Is het echt veel beter dan de rest? Nee, dat valt eigenlijk wel mee. PROPHET ILJA heeft over de gehele lengte dezelfde kwaliteit, maar “WIERSZALIN VIII” maakt zichzelf speciaal door vooral als logisch eindpunt te fungeren.
PROPHET ILJA is een album dat niet voor iedere luisteraar zal werken. Wie op zoek is naar snelle hooks, duidelijke climaxen of afgelijnde nummers om los van elkaar te consumeren, zal hier weinig houvast vinden. Het trage tempo, de herhaling en het gebrek aan uitspattingen voor het hedendaagse TikTok-brein vragen een zekere overgave en het heftige thema eromheen doet daar nog een schep bovenop. Het heeft geen instapmomentjes, geen nummers die je op een zonnige zomerdag kan aanzetten. En dat, dat zal niet iedereen kunnen smaken.
Voor wie zich daar wel voor openstelt krijgt een plaat voor zijn kiezen die langzaam maar zeker onder de huid kruipt. PROPHET ILJA laat zich niet opdringen, het is geen hert waarop gejaagd wordt. De plaat openbaart zich pas echt als het volledige traject is afgelegd. En hoewel het zowel muzikaal als thematisch zware kost is, is het er wel eentje die zijn vingerafdruk voor altijd op je achterlaat.
Ontdek “WIERSZALIN VIII”, ons favoriete nummer van PROPHET ILJA in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
