Na zijn tijd als frontman bij indiepopband The Metros, sloot gitarist Saul Adamczewski zich aan bij Fat White Family, dat ontstond uit een hersenspinsel van Lias Kaci Saoudi in 2011. Lias’ jongere broer Nathan werd het derde lid binnen het kliekje als toetsenist. Joe Pancucci, mede bandlid van The Metros, kwam Adamczewksi achterna en maakte van Fat White Family een kwartet door de rol van bassist op zich te nemen. Adam Harmer, die eerder als solo-artiest door het leven ging, kwam erbij als tweede gitarist. Dan Lyons kreeg een plekje achter het drumstel. In 2013 bracht dit zestal haar debuutalbum Champagne Holocaust op de markt. Sindsdien maakte de formatie uit het Britse Peckham een bewogen geschiedenis door.
De beruchte muzikanten verwierven een controversiële status vanwege de vele verhalen gerelateerd aan drugs- en drankverslavingen. De werking van de groep werd flink disfunctioneel, waardoor ze op wankele pootjes kwam te staan. Kort voor de release van haar tweede langspeler Songs for Our Mothers in 2016, stapte Adamczewski tijdelijk uit de band om van zijn cocaïne- en heroïneverslaving af te komen in rehabilitatie. Door de jaren heen vervoegden en verlieten verschillende muzikanten Fat White Family. Desondanks was het niet alleen maar kommer en kwel. De plaat deed het vrij goed; het nummer “Whitest Boy on the Beach” werd gekozen als achtergrondmuziek bij de aftiteling van de film T2 Trainspotting. In datzelfde jaar tekende Fat White Family een contract bij Domino Records, het gerenommeerde label dat ook de releases van onder andere Arctic Monkeys, Franz Ferdinand en Wet Leg onder haar hoede neemt. In de jaren die volgden probeerden de broers Saoudi hun verslavingen te overwinnen. Tegen de tijd dat Serfs Up! verscheen, slaagden ze daar beiden in. In de vijf jaar tussen die plaat en hun nieuwste creatie Forgiveness Is Yours, schreef Lias samen met Adelle Stripe een biografie over de band, die uiteindelijk op de shortlist van de Penderyn Music Book Prize belandde in 2023. Stripe beschreef Fat White Family als ‘een drugsband met een rockprobleem’, wat de kern van de band gepast samenvat. Tijdens het schrijven van de verse langspeler Forgiveness Is Yours, Fat White Family’s tweede release bij Domino, verliet Adamczewski definitief de groep. Tegenwoordig staan de huidige bandleden wat nuchterder in het leven, maar de invloeden zijn op dit duistere, nieuwe album nog niet verdwenen.
Forgiveness Is Yours opent niet traditiegewijs. Op de eerste anderhalve minuut van het album brengt Lias een gedicht met een diepe stem, bedekt met een verdoezelend laagje. Het klinkt alsof hij een rolletje vertolkt in een film uit de jaren vijftig. De zachte fluitmelodie op de achtergrond creërt een vredige sfeer, maar wekt tegelijk ook iets macabers op. In tegenstelling tot enkele andere nummers, is het idee achter deze opener echter niet zo diepzinnig. “The Archivist” is eerder ludiek bedoeld. In een interview met The Quietus, een Brits online muziek- en popcultuurmagazine, bekende Lias dat hij het komisch vond om het album te openen met een vals begin, of ‘false flag’ zoals hij het benoemt. Hij wilde een soort cliché creëren dat een reactie van verontwaardiging zou uitlokken na Adamczewski’s vertrek. Qua sound zet het op een bepaalde wijze wel de toon voor wat komen gaat. Nummer drie op de tracklist is een herinterpretatie van een liedje dat acht jaar geleden verscheen. Samen met Erol Alkan en Richard Norris van Beyond The Wizard’s Sleeve, de originele makers van “Bullet of Dignity”, maakte Fat White Family er een opgefriste versie van die een beetje doet denken aan “Feet” van Serfs Up!. De regelmatige beat op de achtergrond klinkt als zweepslagen. De vettige baslijn van Adam Brennan, die de voormalige positie van Joe Pancucci tegenwoordig invult, zorgt met een discogehalte voor een soort zwoele groove. Eens de eerste minuut achter de rug is, horen we saxofonist Alex White kortstondig zware, bijna vibrerende tonen uit zijn instrument blazen. De intensiteit van de mix blijft toenemen en ontwikkelt een zekere spanning. We krijgen interessante klanken te horen, die zowat tegen het Arabische aanleunen. Het totaalpakketje klinkt ietwat ongebruikelijk en vergt een bepaalde ‘acquired taste’, maar technisch gezien zit het lied zo in elkaar dat het op een of andere manier wel werkt.
“Polygamy Is Only For The Chief” is instrumentaal een van de meest experimentele nummers op Forgiveness Is Yours. De song start enigszins kalm. Het korte riffje produceert een stalen, metaalachtige klank. Lias brengt zijn lijnen op een nonchalante, bijna brutale wijze die lichtjes minachtend over komt. Doordat hij best zacht zingt, klinkt het begin enigszins zwoel. Op de achtergrond wordt hij gevolgd door een soort spookachtige klaagzang die naar hogere noten schakelt. Eens we de veertig seconden zijn gepasseerd, klinkt de gitaar een stuk scherper wanneer de slagzin van deze track wordt aangehaald. Lias’ stem komt nu ook meer naar voren, waarbij zijn timbre enigermate een beetje als dat van Prince klinkt. Fat White Family draaft eventjes op datzelfde elan voort, maar we voelen het hoogtepunt in de verte aankomen door de langzame opbouw. Voorbij de helft barst “Polygamy Is Only For The Chief” los in een chaos. Lias hijgt en kreunt, waarna zijn stem overgaat in een soundeffect dat het in stukjes hakt. Gitaren worden wilder en krassen, terwijl Lias ongetemd te werk blijft gaan. Het willekeurige pianostuk mengt zich plots onder het geheel. De mix voelt netelig en kriegelig aan. Hoe het nummer binnenkomt, hangt sterk af vanaf hoe men het bekijkt; de een zal dat niet per se als onaangenaam ervaren, terwijl de ander de extremiteit ervan minder zal weten te appreciëren.
Lias kruipt later op de plaat opnieuw in de huid van verteller. “Today You Become Man” is zijn getuigenis van een traumatische ervaring uit zijn kindertijd. Op vijfjarige leeftijd moest hij een afgrijselijke besnijdenis ondergaan in Algerije, zonder verdoving. De cynische ondertoon van het album komt hier helder boven water drijven. Lias probeert een soort kolkende agressie over te brengen. De songtekst is vrij letterlijk, waarbij hij in detail beschrijft hoe de gebeurtenis zich voordeed op een hoogstpersoonlijke manier: ‘When I look down at my shaft, I see mutilation / I see dad’s forehead broken into a million canals of pure rage’. Razendsnel spuugt Lias zijn tekst uit, met een venijn en ongemak. Het instrumentale gedeelte maakt het hele plaatje nog corrosiever met rommelige drums, achtergrondruis en onregelmatige gitaarslagen. Drama is op Forgiveness Is Yours meermaals aanwezig, zo blijkt, maar Fat White Family past gevarieerde, creatieve methodes toe. “Religion for One” klinkt helemaal anders, maar behoudt eenzelfde theatrale factor. De song is opgebouwd rond thema’s als narcisme en corruptie die voortkomen uit gedrag en oppervlakkige uitingen op sociale media. De boodschap wordt overgoten met een laag muzikale romantiek. Qua compositie klinkt het bijna als retro filmmuziek, met zachte, mysterieuze pianogeluiden, een achtergrondkoor en strijkers in de laatste minuut.
Hoewel het in vergelijking met hun vorige plaat misschien minder provocerend is, is Forgiveness Is Yours geen album dat goed op de mainstream markt zal liggen. Daar is het duidelijk ook niet voor gemaakt. De controverse die om de Britten heen hing terwijl ze de ballen in de lucht probeerde te houden, is het element dat eigen aan hen blijft, maar hen ook samenknoopt. Fat White Family’s stijl is moeilijk te doorgronden, dus het is iets waar ons werkelijk voor moeten durven en kunnen openstellen. Eens we door dat muurtje heen breken, desalniettemin met wat gefrons, valt op dat de experimentele complexiteit ervan het net intrigerend maakt. Doordat de langspeler in haar individualiteit staat, trekt de aandacht zonder die actief op te willen zoeken. Ze resoneert dankzij haar ongewone twist.
Wie Fat White Family live wil ervaren, kan op 1 juni in Trix terecht.
Facebook / Instagram / X / Website
Ontdek “What’s That You Say”, ons favoriete nummer van Forgiveness Is Yours, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
