© Pete Mellekas
Tijdens de jaren negentig was het rockwereldje een mannenbastion, van roadie over muzikant tot platenbons. Het overgrote deel van de muzikanten had testosteron en mannelijke geslachtsdelen en tja, dat was blijkbaar gewoon zo. Nu, er waren wel vrouwen die zich ook in de kijker speelden. Denk maar aan soloartiesten als Sheryl Crow, Heather Nova en Alanis Morissette in het commerciëlere luik van de rock. Er waren (en zijn) ook nog de vuilere bands met tentakels naar de grunge met bands zoals L7 en Babes In Toyland. Maar op de een of andere vreemde manier houdt het daar voor ons een beetje op. Er was echter nog een vijvertje waar enkele rockdames samen in ploeterden en die dames heetten Tanya Donelly, Kim Deal en Kristin Hersh. Ieder een beetje getraind historicus zou een mooie verhandeling kunnen schrijven over deze artiesten en hun web van bandjes zoals Belly, The Breeders en Throwing Muses. Ze speelden met, over, naast, bij en op elkaar omzeggens, maar solo durfden Deal, Donnelly en zeker Hersh ook uitpakken met hun kunsten en talent. Hersh is ook gekend dus voor haar gitaar- en zangwerk bij Throwing Muses en het minder gekende 50 Foot Wave.
Wanneer Hersh echter alleen haar liedjes schrijft zonder ondersteuning van andere bandleden is het heel duidelijk dat ze haar hart op de tong durft te leggen en dat ze tracht om ijzige gebeurtenissen uit haar kindertijd en puberteit in woorden en muziek te gieten. Dat resulteert veelal in dreigende composities die je beloeren als een onbekende die ’s nachts aan de rand van het bos achter je huis je living bespiedt. Je voelt je dikwijls heel benauwd bij haar liedjes en er gaat een kilte van uit die als een onrustige geest over je lichaam durft te waren. De Amerikaanse met roots in Atlanta, Georgia, heeft dan ook nog eens een uitgesproken, hese, raspende stem die verraadt dat het leven an sich niet altijd een wandeling door een parkje of natuurdomein is geweest. Met Sugar on Blackstone heeft de singer-songwriter, die nu resideert in New Orleans, een heel dikke maand geleden een uiterst knappe plaat afgeleverd en daarmee reist ze nu de wereld rond. Gisteren in Roeselare, vandaag nog in Maasmechelen. We zetten er ons rustig bij, want dat is de reden dat Hersh en haar entourage voor deze mooie zaal in West-Vlaanderen hebben gekozen.
De laatste zin in de vorige alinea klopt niet. Er is helemaal geen entourage. Pete Harvey en Rob Ahlers die respectievelijk de cello en de drums hebben ingespeeld, zijn niet aanwezig. Op het podium staan twee gitaren, een microfoon en een comfortabele stoel. Hersh zal dus solo spelen en de mooie schouwburg is voor ongeveer een vijfde gevuld. We weten niet of dat weinig is of een normaal aantal, maar het is in ieder geval heel intiem en gezellig. We zitten heel gerieflijk onderuitgezakt in de fluwelen zetel, de lichten gaan uit en op het podium schijnen enkel nog enkele blauwe spots en een fellere spot die Hersh in een oranje gloed zal hullen. Ze komt op, bedankt het publiek een eerste keer voor de aanwezigheid en begint het optreden met “Sundial” van de laatste plaat. Het is straf te noemen hoe de liedjesschrijver met thuisbasis in New Orleans kan begeesteren met enkel gitaar en haar raspende stem. Ze zal uiteraard nog meer putten uit die laatste plaat en het tweede lied dat ze brengt is “Snow White Lines” waar de titel van die plaat, Sugar on Blackstone, meermaals in verborgen zit. Het fijne aan de zaal is dat de akoestiek fantastisch is en dat het publiek er is gekomen om een echte singer-songwriter te zien en zich hier ook naar gedraagt. Alles en iedereen straalt rust uit en dat doet deugd. Het is een echte ontsnapping uit het dagdagelijkse leven en de doordeweekse sleur.
Op “Mississippi Kite” zingt Hersh ‘You get burned, you get cold’ en je gelooft haar echt. Het nummer staat op haar album Crooked uit 2010 en hier krijgen we voor de eerste keer een surrealistische zangeres te horen. Het zal als een rode draad door het optreden gevlochten worden, die verhalen van de Amerikaanse die licht tot sterk aanleunen bij het metafysische. Hersh nam ons mee naar haar huis waar de muizen een manier hebben gevonden om de keukenkastjes open te krijgen en er zaden en noten te stelen die er in bewaard worden. Hersh vindt dat allemaal oké, maar vindt het gek dat ze ’s morgens haar voeten in haar schoeisel steekt en daar die etenswaren in terugvindt. Wanneer ze dat vertelt, bén je in het huis. Je staat als gast te kijken naar die vermolmde kastjes en ziet inderdaad de muisjes aanstalten maken om eten te gaan inslaan. Daarop volgt dan een song zoals “Flooding” en steeds blijft alles bij hetzelfde, stem en gitaar. En natuurlijk verveelt het geen seconde. We worden meegetrokken in een andere wereld, een tripje door de V.S. aan de hand van de artieste.
De dame heeft al een geweldige collectie soloalbums uitgebracht, maar het verblijdde ons sowieso al blije hartje dat “City of the Dead” van Throwing Muses ook werd gespeeld. We zijn altijd fan geweest van de band en een van de coolste lyrics aller tijden, ‘The creole porter misses you but I don’t, it’s like Saint Peter said in the city of the dead’, staat met pikzwarte inkt in ons hart getatoeëerd. Grote hits heeft Hersh nooit gehad, maar “Your Ghost”, haar fantastische duet met Michael Stipe, is een lied dat elke puber uit de jaren negentig kent. Helemaal ontbloot en ontdaan van andere instrumenten en tweede stem is dit een song die alle tanden des tijds heeft doorstaan. Toen de beginnoten werden ingezet werd iemand uit het publiek heel schattig euforisch waardoor er bij de zangeres opeens een grote glimlach verscheen. Dat was dan ook de sfeer eigenlijk, alsof we gezellig op de koffie waren uitgenodigd bij Hersh thuis. Haar vier zonen waren er waarschijnlijk ook, haar zonen die tijdens een autorit naar New Orleans even de honden uitlieten en vuurvliegjes vingen in bokalen met een deksel. Het was het mooiste dat ze ooit had gezien en ze vond zelfs dat ze nu wel kon sterven. Ze schreef er het lied “Sundrops” over en de gitaar klonk bijwijlen heel indrukwekkend, alsof er achter de klankast een heel arsenaal aan percussie zat verstopt.
Haar meest surrealistische verhaal zullen we ‘goldfish-in-a-pickle-jar’ noemen. Haar zoon Wyatt had een goudvis gekregen met een snor. Hij werd dus Freddy Mercury gedoopt. Hersh hoopte dat het diertje snel zou sterven, zo moest het niet mee op tournee. F.M. bleef echter leven, verkaste naar een bokaal (alweer die bokaal) en reisde mee zijn thuisland rond. Een ongeluk met de bus zorgde er voor dat de goudvis de klap niet had overleefd en mama Hersh zag zich genoodzaakt hét verhaal te doen over leven en dood aan haar zoon. De hele dag stond in het teken van dat ongeval met de bus, maar ’s avonds had de moeder eindelijk tijd gevonden om haar zoon te onderwijzen. Net wanneer ze een ademteug nam, sprong er iemand recht uit zijn kommetje! Freddy Mercury! De snoodaard was blijkbaar niet dood en Hersh borg haar verhaal voor haar zoon op. Ze is een rasverteller en we hingen aan haar lippen. Ze praat zoals ze zingt: mooi, hees en als een gepolijste rasp.
Op “Dark Eyed Junco” eerde ze haar broer David die samen met haar het ouderlijke huis zo veel als mogelijk trachtte te ontvluchten toen de stiefvader zijn intrede had gedaan. Basketten tot het pikdonker is en je het ijskoud hebt, maar toch niet naar huis gaan; we proefden de smart en het verdriet en haar laatste plaat is er eigenlijk helemaal van doordrongen, van deze oefening om dat verleden met die plusvader een plaats te geven. Enkel gitaar dus. Elektrisch of semi-elektrisch, maar het klonk soms alsof er een hele band achter haar stond. Op “Palmetto” van het album Clear Pond Road bezingt de singer-songwriter de kakkerlakken in haar huis. Ze leven vredig naast en met elkaar en op een keer was Hersh ’s nachts het licht vergeten aan te steken waardoor de kakkerlakken niet wegvluchtten en ze met haar voeten een exemplaar bijna vertrappelde. De kakkerlak keek haar meewarig aan en Hersh zag dat hij/zij zich afvroeg: ‘waarom doe je me dat nu aan? Wat heb ik jou misdaan dat je zo op mijn pootjes trapt’? Het was geestig hoe ze vertelde dat ze over het gebeurde dan maar een song schreef. Sinds een hele tijd eindigt ze met een slaapliedje uit Tennessee uit 1929. Ze doet het publiek graag uitgeleide met “The Cuckoo”, een cover van Clarence Ashley op haar populairste plaat, Hips and Makers. ‘Jack of diamonds, Jack of diamonds, I know you of old, you robbed my poor pockets, of silver and gold.’ Een mooie zin om mee te eindigen. Ze wenste ons allen een goede nachtrust en we wensen haar graag hetzelfde toe.
