Luid roepen heeft Teenage Fanclub nooit hoeven doen. Al vanaf het debuut A Catholic Education uit 1990 laat de groep uit Glasgow liever de gitaren spreken: zonnige jangle en warme samenzang, met de platen van The Byrds en The Beatles als kompas. Norman Blake en Raymond McGinley staan al zevenendertig jaar samen aan het roer. Zelfs het vertrek van medeoprichter Gerard Love, die na Here uit 2016 twee jaar later de deur achter zich dichttrok, bracht hen niet uit koers. Grote woorden hoef je van de heren niet te verwachten. Na bijna vier decennia in het vak mag het er van Blake een beetje gemoedelijker aan toe gaan en beseft hij dat er meer in het leven is dan stress om de beste song te schrijven. Voor Do Not Dare To Dream, plaat nummer dertien, kiezen ze opnieuw voor de stille aanpak: of daar gingen we toch vanuit na de drie ingetogen singles die het terrein moesten verkennen. Maar wie het bij die voorsmaakjes houdt, mist toch een heel groot deel van het verhaal.
Eind juli mocht “Day In The Sun” de spits afbijten, en dat eerste voorproefje klonk vooral ontspannen. Een beetje loom zonder allerminst lui te zijn: een orgel gaat het duel aan met de gitaren, de samenzang is dubbel ingezongen en de toetsen hebben iets van een soort kermis in de verte. Na de gitaarsolo gaat het volume nog een flink tandje hoger. “There Was You” trok de lijn door met een gitaargedreven verhaal over verdwalen en de weg terug zoeken, met een frasering die aan Cat Stevens doet denken en gitaren die zo uit de platenkast van Alex Chilton lijken te komen. “Be With You Tonight” volgde als verhalende, ietwat mystieke sprint waar een spookachtige gitaar doorheen zweeft. Het moge duidelijk zijn; wie hoopte op de zoete powerpop van Bandwagonesque, met “The Concept” als ultieme radiohit, zal wederom tot de volgende plaat moeten hopen.
De plaat sluit ideaal aan bij de eerste herfstdagen. De albumtracks kleuren dat herfstbeeld zelfs een stuk bonter. “Tomorrow People” is het buitenbeentje: een uitstapje richting progrock in twee delen, met aanwezige toetsen en een zweem sciencefiction. Net wanneer de compositie lijkt weg te sterven, keert ze harder terug, met nieuwe lagen geluid. In de titeltrack “I Do Not Dare To Dream” laat Blake galmende akoestische gitaren klinken alsof de jaren zeventig om de hoek liggen, tot twee elektrische gitaren aan het slot de degens kruisen. Met die titel neemt hij de ‘durf te dromen’-slogans van influencers op de korrel. Wij durven te vermoeden dat er nog een dromer in hem schuilt. Of er ook een influencer in hem herbergt, daar zijn we niet zo zeker van.
Dat bontere palet haalde de band van een eiland. Voor de opnames trok het vijftal, met naast Blake en McGinley ook toetsenist Euros Childs, drummer Francis Macdonald en bassist David McGowan, naar Black Bay Studio op Great Bernera, een afgelegen stuk land in de Buiten-Hebriden met een steenformatie die ouder is dan Stonehenge. Elke ochtend trokken de bandleden de weidse leegte in voor een wandeling. ‘Dat alles speelt mee in het gevoel van de plaat: je staat in een tijdloos landschap, met verbindingen naar onbekende beschavingen van heel lang geleden’, zegt McGinley. De groep kwam binnen zonder uitgewerkte arrangementen, met enkel basisideeën die ze samen vorm gaf, en nam de productie zelf in handen. ‘Onze strategie is dat we geen strategie hebben’, klinkt het droog. In de studio stond bovendien het Domas-kerkorgel te wachten, naast een rist synthesizers.
Vooral Childs leeft zich daar uit. Zijn toetsen geven elk nummer een eigen temperatuur. Op “Over And Over” houdt het kerkorgel de klinkende gitaren stevig in de hand, in een folky nummer met een Britpopkantje, waarna Childs het geheel laat uitdeinen in samenzang die naar Crosby, Stills & Nash neigt. “Somewhere To Land” opent broeierig met een synthesizer en vier pianonoten, en vraagt of je jezelf nog in de spiegel durft te bekijken. Het lichtvoetige tegengewicht levert “Take Time”, een pastoraaltje met fluit en psychedelica uit de jaren zestig.
Als geheel ligt Do Not Dare To Dream in het verlengde van Nothing Lasts Forever uit 2023: dezelfde kalmte en harmonieën, maar het orgel en de synths leggen er een donkerdere ondergrond onder. Waar Grand Prix en Songs From Northern Britain nog de energieke powerpop opzochten, klinkt het collectief hier een pak folkier. Deze plaat moet je laag na laag afpellen. Die moeite loont, maar ze is wel nodig: wie na één luisterbeurt wil meebrullen, blijft op zijn honger zitten. Afsluiter “Young And Wise” stapt in hetzelfde folky spoor als “Over And Over” en verrast daardoor minder. Gelukkig kabbelt nergens een liedje stuurloos voorbij. De wereld mag dan in zorgwekkende staat verkeren, somber worden de Schotten er niet van; ze nemen het nieuws op en spelen rustig verder.
Teenage Fanclub staat op 23 oktober in Reflektor en op 24 oktober in Cactus Muziekcentrum.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Be With You Tonight”, ons favoriete nummer van Do Not Dare To Dream, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
