Personal Trainer is ondertussen al ruim tien jaar het muzikale speeltuig van Willem Smit. Wat ooit vanuit de Amsterdamse indiescene begon, groeide met Big Love Blanket en Still Willing uit tot een band die moeilijk in één vakje te stoppen valt. Voor hun derde album gooiden Smit en producer Casper van der Lans het schrijfproces wat om. Waar vroeger veel achter de computer werd geknipt en geplakt, vertrokken de nieuwe nummers vooral vanuit akoestische gitaar en werd er met de volledige band in dezelfde ruimte gewerkt. Dat hoor je aan hoe levendig alles klinkt. Human Assholes telt vijftien nummers, maar voelt eerder als een lange voorstelling in drie delen waarin Personal Trainer van kleine indierock naar uitbundige instrumentale passages gaat en onderweg vooral heel veel plezier lijkt te maken.
Na een heel korte inleiding begint het eerste deel echt met “Scrambled Egg”, een luchtige opener met warme gitaren die meteen iets gezelligs heeft. “Punch Drunk Love” sluit daar vanzelf op aan, al zit achter die vrolijke instrumentatie een minder gezellig verhaal. Smit zingt over iemand die zo geobsedeerd raakt door een ander dat liefde en ongezond gedrag door elkaar beginnen te lopen. Akoestische gitaar vormt de basis, maar bas, piano, viool, fluiten en verschillende achtergrondstemmen maken er gaandeweg iets veel rijkers van. “Moping” trekt het tempo vervolgens omhoog en is tegelijk heel alledaags. Smit hangt wat rond en blijft vastzitten in zijn eigen gedachten en bestaan als muzikant, terwijl zowel tekst als muziek voortdurend in cirkeltjes bewegen. Het vat dat eerste deel mooi samen: vrolijk en makkelijk om naar te luisteren, terwijl er onder die gezelligheid toch telkens een verhaal verstopt zit.
Het tweede deel trekt veel meer richting de instrumentatie. “The Burrows” begint heel intiem met akoestische gitaar, maar wordt laag voor laag groter wanneer bas, toetsen en gitaren erbij komen. Zelfs een rustig gefluit krijgt ergens tussen al die instrumenten zijn plaats. Hier doet Personal Trainer soms denken aan de vroegere dagen van Black Country, New Road, zeker wanneer klarinet en andere blazers zich tussen de meer traditionele rockinstrumenten mengen. “Hole” gooit het daarna over naar een volledig andere kant. De gitaren krijgen iets zonnigs en bijna tropisch, terwijl de tekst juist gaat over iemand die zichzelf steeds meer lijkt kwijt te raken. Het nummer neemt zichzelf gelukkig niet te serieus en eindigt in een heerlijke uitbarsting van gitaren, met hier en daar een schreeuw die zowel uit geluk als pure wanhoop zou kunnen komen.
De titeltrack “Human Assholes” trekt al die ideeën vervolgens samen. Het begint nog relatief beheerst, maar groeit uit tot een lang instrumentaal stuk waarin piano, keys, akoestische gitaar, klarinet, saxofoon en zowat alles wat de band binnen handbereik had door elkaar beginnen te bewegen. Toch wordt het nooit zomaar een hoop lawaai. Elk instrument krijgt zijn moment en net daardoor voelt het alsof je naar een band kijkt die live voor je neus staat. Dat past ook bij de manier waarop dit album werd opgenomen: minder alles achteraf perfect aan elkaar plakken en meer vertrouwen op wat er gebeurt wanneer iedereen aan het jammen is. Tegen het einde van dit tweede deel heb je dan ook het gevoel dat Human Assholes eigenlijk alles al heeft laten horen wat nodig was.
En daar wringt het derde deel een beetje. Na elf nummers had het voor ons gerust mogen stoppen en hadden we waarschijnlijk zelfs met een nog beter gevoel achtergebleven. De vier die volgen zijn absoluut niet slecht, maar na zoveel nummers beginnen bepaalde ideeën en instrumenten onvermijdelijk terug te keren. Toch blijft Personal Trainer het aangenaam maken door met snelheid en vooral Smits stem te spelen zoals op “Tempo”. Hij praat, zingt, trekt woorden uit en zet plots een compleet ander stemmetje op, waardoor het soms bijna voelt alsof je midden in een vreemde musical bent beland. “Object Permanence” schudt je gelukkig nog eens helemaal wakker. Het lied houdt zich eerst nog wat in, maar barst in de laatste twee minuten onverwacht open met een stevige, bijna shoegaze-achtige muur van gitaren. Een uitbarsting die je op dat moment totaal niet ziet aankomen, maar verrassend goed in de smaak valt.
“Letter From The Scentless Realm” krijgt daarna de moeilijke taak om vijftien nummers samen te brengen en slaagt daar verrassend mooi in. Het nummer verwijst naar het feit dat Smit zonder reukzin geboren werd en stelt zich iemand voor wiens zintuigen langzaam verdwijnen tot er uiteindelijk niets meer overblijft. Zelfs muziek brokkelt in dat beeld langzaam af, alsof tijdens het spelen jaar na jaar een snaar breekt tot ze allemaal verdwenen zijn. Toch voelt het nummer muzikaal niet hopeloos. Integendeel, alle instrumenten die doorheen het album zo belangrijk werden, komen nog één keer samen en geven het slot iets warms en bijna hoopvols. Het voelt als de laatste scène van die vreemde voorstelling waar je ondertussen al ruim een uur naar zit te kijken.
Human Assholes is daardoor een album waar duidelijk ontzettend veel werk in zit. Vijftien nummers die vaak lang aanvoelen en bijna allemaal natuurlijk in elkaar overvloeien, maak je niet zomaar. De akoestische gitaren geven de plaat een warme basis, terwijl piano, bas, saxofoon, klarinet, synths en de vele andere kleine toevoegingen ervoor zorgen dat er instrumentaal voortdurend iets te ontdekken valt. Alleen had Personal Trainer misschien iets eerder het doek mogen laten vallen. Het laatste deel maakt de plaat niet slechter, maar rekt een voorstelling die eigenlijk al een heel mooi einde had gevonden wat langer uit dan nodig. Gelukkig blijft het zelfs dan moeilijk om niet mee te gaan in hun vreemde, gezellige en soms compleet ontsporende wereld.
Personal Trainer trekt de komende twee maanden nog langs verschillende podia in België en Nederland. Alle speeldata vind je terug op hun website.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Scrambled Egg”, ons favoriete nummer van Human Assholes in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
