In Hugo Claus’ boek Minaar Tegen Elke Prijs. Parijs Dagboek beschrijft hij zijn ontsporende liefdesrelatie met Sylvia Kristel. De Nederlandse actrice werd wereldberoemd door Emanuelle; een softerotische film waar ze begin jaren zeventig rijen dik voor aan de bioscopen stonden. Van 1973 tot 1975 hadden Claus en Kristel een relatie die zelfs werd bekroond met de geboorte van een zoon. Maar het was niet allemaal rozengeur en maneschijn tussen de schrijver en filmster. Ook na haar relatie met Claus bleef ze problemen houden met drank en drugs, en speelde ze hoofdzakelijk in softerotische B-films. Op latere leeftijd kwam ze in rustiger vaarwater, tot bij haar slokdarmkanker werd geconstateerd waar ze op 60-jarige leeftijd aan overleed. Met het overlijden van Kristel op 17 oktober 2012 werd bij Meindert Talma het zaadje geplant voor Celluloid Illusies.
Talma, ook wel de best bewaarde muzikale chroniqueur uit Groningen genoemd, studeerde geschiedenis en was gegrepen door het turbulente levensverhaal van Kristel. Voor een magazine waar hij voor schreef, zou hij een column schrijven. Zo werd zijn eerste lange ballade geboren en ook het idee om ooit een album te maken over Kristel en haar illustere collega’s uit het gouden decennium voor de Nederlandse film. Pas na veertien jaar is dat gelukt. Er waren andere verhalen die ook verteld moesten worden. Uiteindelijk vond hij zijn vorm met albums met biografische portretjes van onder andere voetballers en over dammer Jannes Van Der Wal. De beschouwingen van Talma gingen niet alleen over de bekende voetbalsterren als Frenkie de Jong of Willem Van Hanegem, maar hij had juist ook oog voor de culthelden zoals Simon Tahamata en Oekie Hoekema. Op dit nieuwe album over Nederlandse filmhelden is er naast aandacht voor de bekende namen ook aandacht voor regisseur Adriaan Ditvoorst en acteur Hans van Tongeren. Twee niet voor de hand liggende keuzes.
Grote gemene deler is regisseur Paul Verhoeven die in twee liedjes de verteller is en ook nog in vier andere nummers voorkomt. “Seks, Geweld en Religie” zijn voor Verhoeven ‘De heilige drie’, zingt Talma, en vat zo kort en krachtig samen waar de regisseur voor staat. Het is een uptempo nummer dat met stevige gitaren en een keyboard naar aan stekelige hoogte wordt geduwd. Zo krachtig heeft Talma nog nooit geklonken. Op “Blue Movie” over regisseur Wim Verstappen ligt de nadruk toch wat meer op het zingen van de tekst, die meer lijkt op praten dan zingen, dan op de muziek.
“Willeke & Rutger” is een mooie pianoballade vol melancholie over hoe dingen lopen, over ouder worden en over gemiste verbinding. Duisterder is “De Ballade Van Hans Van Tongeren” waarin het tragische leven van de acteur wordt verteld. Maar de muziek staat ten dienste van de tekst, het beukt en het raakt je. Meindert krijgt er hoe verder het album vordert steeds meer zin in lijkt het. “Mijn Alter Ego” is een uptempo nummer over Verhoevens band met Rutger Hauer vol bewondering, teleurstelling, trots en verdriet. Het orgeltje op het einde meandert heerlijk door het refrein heen wat het nog sterker maakt.
De liedjes zijn prachtige, kleine geschiedenislesjes over de grote helden van de Nederlandse film uit de jaren zeventig en culthelden uit de jaren tachtig. Je raakt nieuwsgierig naar de bezongen filmsterren, je wil hun werk zien. Sommige zijn bekend over de hele wereld andere weer voor even aan de vergetelheid onttrokken. Kijk dan in ieder geval de film Mantel Der Liefde van Adriaan van Ditvoorst wiens “Afscheidsbrief” het album afsluit. ‘Alles is stilte, meer is er niet’ schreef hij voor hij zich op 47-jarige leeftijd zelf het leven ontnam.
Meindert Talma heeft met Celluloid Illusies zijn beste album gemaakt. Stevig en dramatisch als het moet, en breekbaar en gevoelig wanneer het moment daar om vroeg. De Groningse tongval, kan voor hen die dat niet kennen wellicht wat vervreemdend klinken, maar binnen enkele minuten is zijn monotone stem geen probleem meer. Hij neemt je bij de hand, wijst je de weg en zet een lichtje op de filmhelden die zijn leven hebben gekleurd. Of, zoals ook niet te ontkennen valt na het beluisteren van dit album, vertelt over de donkere paden waarlangs een leven soms loopt. Maar hij zet de betrokkenen alsnog in het voetlicht waar zij na al die jaren van vergetelheid recht op hebben.
Meindert Talma treedt in verschillende samenstellingen op, hou daarvoor zijn website in de gaten.
Ontdek “Mijn Alter Ego”, ons favoriete nummer van Celluloid Illusies, in onze Plaatje van de Plaat-playlist op Spotify.
