© Grégoire Verbeke
Sophia Ammann heeft haar debuutalbum uitgebracht. Na jarenlange artistieke ervaring zet ze nu een stap naar voren: Here I Am. Deze titel klinkt overtuigend en toepasselijk, maar betekent nog veel meer, niet in het minst voor de muzikante zelf. ‘Here I Am is een belangrijke plaat voor mij en dat zal hij altijd blijven, voor mij als persoon en als artiest – welk succes het wel of niet zal hebben.’ Sophia praat rustig en weloverwogen, maar is tegelijk ook heel openhartig. ‘En wat is succes? Dat is relatief. Ik weet nog dat we met Little Dots, mijn eerste band, veel in de media stonden. Die aandacht is natuurlijk superfijn om kennis te laten maken met wat je doet. Maar betekent het ook dat het meer succesvol is? Dat vind ik een belangrijke vraag als artiest.’ Het filosofische aspect zal vaker in dit gesprek naar voren komen. ’Is succes de AB uitverkopen? Als dat is gelukt, dan volgt er wel weer iets anders. Ik kijk vooral naar wat er wel al is en wat ik zelf belangrijk vind. Ik ben nu al blij met de airplay op Radio 1, maar’, haast ze erbij te zeggen, ‘tegelijk ligt in mijn aard om te willen groeien en te kijken wat de volgende stap kan zijn.’
Sophia Ammann is zeker niet een artieste die plots haar hoofd boven het maaiveld uitsteekt. Here I Am heeft een lange persoonlijke en muzikale aanloop gehad. ‘Vroeger heb ik de muziek een beetje voor mijzelf gehouden. Op mijn dertien jaar ben ik begonnen met gitaar spelen en ben ik er ook bij gaan zingen. Zelfs thuis durfde ik dat echter niet voluit te doen. Op een dag heb ik mijzelf opgenomen op een cassette, die later werd gevonden door mijn moeder. Ze schrok, want ze herkende mij bijna niet. Zij heeft mij aangemoedigd om auditie te doen op het grote schoolfeest. Dat was mijn première, daar op het podium met mijn gitaar. Het publiek keek op, want ik had zeker wel een extraverte kant, maar dat wisten ze niet. Ik kwam er niet mee naar buiten.’ Net als in haar songs, is Sophia ook hier een fijne verteller. ‘Tijdens mijn studie heb ik zangles gevolgd bij Lady Linn, Lien De Greef. Ze heeft me meegevraagd als backingvocal op haar tour, alwaar ik Pablo Casella leerde kennen. Met hem en saxofonist Tom Callens ontstond vervolgens Little Dots.’ Naast mooie optredens bracht het de wereld ook de albums A Clear Running Stream (2014) en Do You Know How We Got Here (2018). Vervolgens kende het publiek haar vooral van ‘Sophia Ammann Plays Leonard Cohen’ en van haar werk met Ansatz der Machine.
Nu is er de plaat Here I Am, uitgebracht onder haar eigen naam. Voor Sophia voelt het als een debuutplaat. Die in haar carrière en persoonlijke leven niet eerder gemaakt had kunnen worden. ‘Ik had wel al lang die droom en dat verlangen, maar het is een lang proces geweest om daar vertrouwen in te creëren. Ik heb tijd nodig gehad om meer mijn eigen plaats in te nemen.’ Ze neemt een slokje van haar koffie. ‘Ik heb altijd al veel ideeën gehad en ik schreef ook voor Little Dots, maar tegelijk was ik bezig met het gevoel: wie ben ik, waar sta ik voor? Dat hele identiteitsproces komt duidelijk terug op Here I Am.’ Als voorbeeld noemt ze het nummer “In My Own Way”. ‘Dat is echt een affirmatie van: Ik ga leven! En ik ga het leven vastpakken.’ Het is meteen de openingssong van de plaat, waarin Sophia zingt: ‘And I don’t know what I’m doing, but I’ll stick around-I keep writing little stories to sing into the night – In my own way’ Ze knikt als ze de tekst nog eens hoort. ‘Je moet iets laten gebeuren en er vertrouwen in hebben. Dat heb ik zelf ook heel erg moeten leren. Vroeger moest het meteen goed zijn. Dat is mijn perfectionisme.’
Sophia beschouwt graag. Ze kijkt naar zichzelf en naar haar werk. Enige psychologische interesse is haar niet vreemd. ‘Ik heb me ook afgevraagd wat ik zelf heb geleerd van de songs en wat ik erin kan zien. Ik vind het leuk om daar bij stil te staan.’ Volgens haar blijkt er gaandeweg een soort lichtheid in de nummers te zijn ontstaan. ‘Het beginsel voor “Dinner on the Kitchen Floor” was er al in 2019. Die was nogal zwaar, ook muzikaal. Jaren later heb ik er met Tim Vandenbergh nog eens naar gekeken. Wat we ermee konden doen, gewoon heel intuïtief. Toen kwam er spontaan meer ruimte en plezier in. We hebben letterlijk ook een deel van de akkoorden weggegooid.’ Ze leunt even achterover, peinzend in de verte. ‘Het hangt ook nog samen met de betekenis van dat nummer. Je zit in een verhouding, die aan het vastlopen is. En hoe kun je jezelf daar anders in positioneren?’ Sophia glimlacht: ‘Het is toch mooi zo als alles met elkaar verbonden is?’
© Grégoire Verbeke
De naam van Tim Vandenbergh is al gevallen, als mede arrangeur en co-producer van de plaat. ‘Ik schreef de nummers bij mij thuis en nam ze dan mee naar Tim, waar we samen gingen zitten. Daar kreeg ik het gevoel dat de nummers echt geboren konden worden. Hij schiep de ruimte die ik nodig had, voor het speelse en het intuïtieve.’ Vervolgens stak Sophia de oceaan over en streek ze neer in de Bungaleau Studio in Eau Claire, gelegen in de uitgestrekte ruimte van Wisconsin (VS). ’Daar hebben we uiteindelijk het hele album opgenomen, samen met Shane Leonard.‘ Hij bleek de juiste producer op de juiste plaats. ‘Zijn invloed was groot. Hij had natuurlijk wat meer afstand tot de nummers, waardoor hij, voor mij althans, soms best gewaagde keuzes nam. Tegelijkertijd had hij ook een diep persoonlijk gevoel bij mijn nummers. Hij begreep dat ze dichtbij moesten blijven. Alsof iemand naast je zit en een verhaal vertelt. Dat is ook dat warme en huiselijke dat je hoort in de plaat. Uiteindelijk hebben we samen ook een nieuwe song geschreven, “Forest Road”.’ Ze klinkt heel tevreden. ‘Ja, de nummers kwamen voor mijn gevoel echt thuis daar, in Eau Claire.’
Nu is er: Here I Am. Naast een songtitel is het zelfs de albumtitel geworden. ‘Ik vond hem mooi passen, ook op spiritueel vlak: Hier ben ik, nu, een moment in de tijd. Het is bijna als een mantra. Het is ook voor het eerst dat ik mij echt laat zien en horen, heb ik het gevoel. Dat ik mijn plaats inneem, op mijn eigen manier. Het is meteen ook een soort acceptatie: Hier ben ik en dit is waar ik moet zijn.’ Ze spreekt het uit met volle overtuiging. ‘Bij het schrijven kreeg ik ook het gevoel dat mijn kleine ik er weer was.’ Ze pakt de platenhoes erbij, waarop een meisje in een jurkje staat afgebeeld. ‘Kijk, dat is kleine Sophia. Ik ben het echt. Ze staat daar heel moedig, maar ook ontwapenend, vind ik. Ik kreeg eens het beeld dat ik mij op een bergtop bevond. En dat er een meisje voor mij stond. Het draaide zich om naar mij, kwam naar mij toe en sprong in mijn armen. Dat meisje was mijn kleine ik, met de lange blonde haren, die ik vroeger had. “Come Into The Light” is aan haar gericht: ‘Come into my arms – I know – You’ve travelled far – To get where you are – I’ll take care of you – It’s time – Leave the night behind – Come into the light’. ‘Ik kreeg dat beeld een hele tijd nadat ik dat nummer had geschreven. Het was alsof ze me gehoord had.’
‘Enkele nummers heb ik ook geschreven als een soort catharsis, om dingen voor mijzelf te verwerken. Die komen er dan spontaan uit. Als ik ze terughoor, klinken ze soms als van ergens anders. Heb ik dit gemaakt?’ “Sun Is Out / Make You Bleed” is zo’n nummer. ‘Het begint allemaal goed in “Sun is Out” en dan komt die agressie naar boven in “Make You Bleed”: ‘I wanna smack you in the face – I wanna pull you by the hair – I wanna make you feel the pain’. Ik heb daar achteraf goed over nagedacht. Ik zag het ook in een documentaire over Nick Cave. Ieder mens blijkt ook een donkere kant te hebben. Hoe meer je die probeert weg te verbergen, hoe meer hij je achtervolgt. Je moet hem natuurlijk ook niet omarmen. Maar wel aanvaarden dat hij er is.’ Ze glimlacht even. ‘Ik vind het belangrijk om mezelf in de spiegel te blijven kijken, ook bij die dingen. En als een song echt heel melancholisch, zwaar of zelfmedelijdend klinkt, dan kan ik dat relativeren door wat humor? Ook al is dat soms zwarte humor, zoals dat stukje in “White And Pink Peonies”, wat wel iets weg heeft van David Lynch. Maar het brengt tegelijk wel wat lichtheid in de songs. Dat is ook iets wat ik heb geleerd bij deze plaat. Eigenlijk sta ik nog maar aan het begin van de ontdekking wie ik ben als muzikant.’
Daarmee is Here I Am uiteindelijk meer dan een debuutplaat, meer dan een product. Het is een fase in een voortdurend proces van persoonlijke en muzikale ontwikkeling. Sophia Ammann heeft daarin een levensgrote stap gezet, voor eeuwig vastgelegd in de diepe groeven van het glanzende vinyl. Kijk! Ze is er! En de hele wereld mag het weten.
Sophia Amman speelt op binnenkort op diverse plaatsen in België. 21 maart: ’t Smiske, Asse (try out), 24 maart: Minard Schouwburg, Gent, 26 maart: Hnita Jazz Club, Heist op den Berg, 2 april: MA’Z, Brugge en 30 april: Schouwburg De Kern, Antwerpen.
