Sabaton @ AFAS Dome: Geschiedenis voor iedereen

Het is geen groot geheim dat de Belgische metalliefhebbers een boontje hebben voor de Zweedse powermetal met historische invalshoeken van Sabaton. De troepen rond Joakim Brodén hebben in het begin van hun carrière al redelijk vroeg het potentieel van het Belgische territorium gezien en zijn daar slim op beginnen inspelen door binnen onze landgrenzen best wat memorabele optredens bij elkaar te spelen. Ondertussen doen ze ook in de rest van Europa heel goed, en om dat ook in de toekomst zo te houden, leggen ze hun fanlegioen al eens graag in de watten met concerten van de overtreffende trap. Een tank die vuur kan spuwen of loopgraven; de laatste jaren werd er behoorlijk wat budget tegenaan geknald om er een waar visueel spektakel van te maken.

Je zou bij zo veel show soms bijna vergeten waar het echt om draait, en dat is natuurlijk de muziek. Het nieuwe album Legends was eerder dit jaar niet bepaald een hoogvlieger te noemen en bleef ondanks best wel interessante onderwerpen wat onder de verwachtingen. Het album beïnvloedde weliswaar wel het scenografische thema van de bijbehorende The Legendary Tour en zo herrees gisteren in de AFAS Dome een kasteel uit het tijdperk van de tempelorde. Hoe je indruk moet maken, weten de vijf heren uit Zweden wel, en misschien was dat ook net de reden dat ze het concept van een typisch concert meer dan ooit op de schop gooiden. Het resultaat was een show die vrijwel ongezien binnenkwam!

De Zweden kozen op deze tour voor een best ongebruikelijk opwarmuurtje, want voor deze tour creëerde Sabaton-bassist Pär Sundström een heus orkest dat onder de noemer The Legendary Orchestra minuten lang Sabaton-nummers in een symfonisch (leger)jasje bracht. Het concept doet wat denken aan wat Rammstein deed op diens vorige tour met het pianoduo Abélard, maar onder impuls van Sundström ging The Legendary Orchestra een paar stappen verder. De bassist stond weliswaar niet mee op het podium, maar hielp met het arrangeren van een twaalftal nummers van Sabaton voor een bijna dertig koppig orkest. Het waren, even “Bismarck” buiten beschouwing gehouden, voor een groot stuk nummers die minder gekend waren bij het publiek. Niet elke song deed dus een belletje rinkelen, maar het concept werd wel best knap in realiteit omgezet. Voor de toestromende massa was het de ideale, al dan niet soms iets te theatrale, soundtrack om te acclimatiseren met een frisse versnapering in de hand.

Dat het geen gebruikelijke concertervaring zou worden, werd ons om half negen direct duidelijk. In een amusant toneelstuk van ongeveer een kwartier liet de band historische personages zoals Napoleon Bonaparte, Genghis Khan en Julias Caesar opdraven en met elkaar in de clinch gaan. De dialogen refereerden naar de historische gebeurtenissen, maar evengoed spraken de acteurs het publiek toe om het warm te maken voor Sabaton. Dat het letterlijk en figuurlijk een historische avond zou worden, stond dus in de sterren geschreven. De ridders van de tempelorde maakten met een paar fakkels hun opwachting in de zaal en namen het podium over. En wat bleek: onder de capes verborgen zich daadwerkelijk vier van de vijf bandleden in bijhorend ridderkostuum. Het bleek meteen ook de aanzet om het concert definitief op gang te trappen met “Templars”. Met behulp van de gigantische loopbrug baanden ze zich een weg naar het hoofdpodium, waar drummer Hannes Van Dahl reeds op ze wachtte. Tijdens het daaropvolgende “The Last Stand” schoten de eerste vlammen de hoogte in en de band maakte nog eens een korte over-en-weer van en naar het B-podium.

Het toneelstuk was dan wel grotendeels achter de rug; de acteurs maakten elk wel nog een korte cameo tijdens de nummers die over hun passage gingen. Zo zagen we Genghis Khan toepasselijk voor “Hordes of Khan” nog even zijn moment pakken. De band gebruikte dat korte moment om even een outfitwissel door te voeren en in hun gebruikelijke uniformen te stappen. Voor “I, Emperor” stond Napoleon Bonaparte dan weer op het podium en liet hij twee gezellen de kanonnen in stelling brengen. De knallen geraakten weliswaar niet tot in Waterloo, maar deze keer ging Napoleon dankzij een bedrijvig Sabaton niet als verliezer van het veld. De vuisten van het publiek pompten op de opzwepende gitaren tot groot jolijt van Joakim Brodén. De frontman met zijn kenmerkende kapsel en baard hield zich verrassend genoeg best wat op de achtergrond tussen de nummers door en was toch zeker in de eerste helft van het optreden minder in een praatbui. Dat hebben we al anders geweten!

Het nieuwe album Legends stond vrijwel centraal in de eerste helft van het concert en we moeten het helaas nog eens beamen, maar ook in een live-opvatting kregen we het niet bepaald warm van een paar van die nummers, ondanks het absurd veel gebruik van vuur tijdens “Crossing the Rubicon” – het nummer over Julius Caesar – en “A Tiger Among Dragons”. Zeker die laatstgenoemde voelde wat als een vreemde eend in de bijt en is zo’n typisch voorbeeld van een nummer dat bij de eerstvolgende tour alweer van de setlist verdwijnt. Daartegenover stonden dan weer behoorlijke successen met een Zweedse versie van “Carolus Rex” en op tonen van “Stormtroopers” gingen we even terug naar de loopgraven van de eerste wereldoorlog. Voor “Stormtroopers” grapte drummer Hannes Van Dahl overigens nog dat de na acht jaar afwezigheid teruggekeerde gitarist Thobbe Englund tijdens zijn Sabaton-sabat actief was binnen de heavy metalband K3. We zullen het maar met een korreltje zout nemen.

Nu de kerstdagen in zicht zijn en we stilaan beginnen aftellen naar de komst van kerstman, wou Sabaton ons op zijn manier alvast in stemming brengen. Het Legendary Orchestra-koor nam vanaf “Christmas Truce” mee plaats op het kasteel en trapte zo mee de tweede helft van het concert op gang. In die helft stond de muziek weer net iets centraler en de extra stemmen van het koor waren de ideale aanvulling om de kracht van Brodéns stem verder uit te diepen. Ook Brodén zelf zag het moment gekomen om zelf de show te stelen en dat deed hij door op “The Attack of the Dead Men” een gasmakker aan te doen en samen met de gitaristen door het middenplein te sjokken. Het maskeerde misschien wat het gebrek aan spektakel dat het nummer op zichzelf heeft, maar de showformule heeft Sabaton altijd al bovengehaald om van die ‘mindere’ nummers geen dode momenten te maken.

Het hit-zwaartepunt lag tegen het einde van de set en dat merkte je aan de sfeer die tegen dan pas de tribunes had bereikt. Het middenplein toonde zich tijdens het hele optreden door best genereus en participeerde graag mee, maar op de zitplaatsen leken de mensen in eerste instantie (en bovendien terecht) overdonderd door de show die ze aan het meemaken waren. “Primo Victoria” kreeg de vuisten zonder veel moeite in de lucht en Chris Rörland wedijverde om de beste gitaarstukken van de avond tegen Englunds. De vuistjes moesten niet al te lang op zak, want na “Steel Commanders” kregen we een introductie tot de oorlogskunsten van Sabaton. Het verwijt dat ze minder oude nummers spelen, is niet geheel onterecht, maar werd door de band wel vakkundig gecounterd door “The Art of War” opnieuw te integreren in de setlist. Het vuur bleef ons overigens tijdens het hele optreden lang bij bijna elk nummer om de oren vliegen en wat ons betreft had dat gerust iets meer gedoseerd kunnen worden om het effect ervan niet tegen te werken, maar op een liter benzine meer of minder wordt deze tour klaarblijkelijk niet gekeken.

Het waarachtig enige echte feestje van de avond zette “To Hell and Back” in gang. Tussen de nummers door zong het publiek al enkele malen het bekende riedeltje en niet toevallig gingen alle handen zonder aarzelen op elkaar. De duizenden fans gingen niet naar de hel, maar rechtstreeks naar de hemel en zogen het moment (en de benzinegeur) zonder aarzeling in zich op. Als finale zet had dit een ideale uitsmijter geweest, maar na ruim twee uur show rondde uiteindelijk “Masters of the World” de avond af. De brug ging nog eens naar beneden, de band maakte nog een korte verplaatsing naar het B-podium en sloot uiteindelijk dankbaar en met een confettiregen de avond af op zijn kasteel.

De muziek van Sabaton is niet voor iedereen gemaakt, maar de show die het aan zijn muziek koppelt is van een niveau dat je zelden ergens anders zal meemaken. Productioneel, maar zeker ook conceptueel speelt de Zweedse band al jaren in een eigen competitie en met deze The Legendary Tour heeft ze iets redelijk unieks neergezet dat veel meer was dan een concert. Van het grote orkest als opwarmer over het toneelstuk met historische figuren tot de effectieve muziek zelf; er werd kosten noch moeiten gespaard om de mensen met een blijvende herinnering naar huis te sturen. We zijn in ieder geval benieuwd hoe ze deze show zullen vertalen naar een festivalpodium, maar Sabaton kennende heeft het daar al heel goed over nagedacht. Op zondag 21 juni volgt in ieder geval een nieuwe afspraak met de geschiedenis op Graspop!

Op zondag 21 juni is Sabaton de headliner van Graspop Metal Meeting. Het deelt de affiche met Electric Callboy, Def Leppard, Alice Cooper, Foreigner en Black Label Society.

Fan van de foto’s? Op onze Instagram staan er nog veel meer!

Setlist:

Templars
The Last Stand
Hordes of Khan
I, Emperor
Crossing the Rubicon
Carolus Rex
The Red Baron
Stormtroopers
A Tiger Among Dragons
Christmas Truce
Soldier of Heaven
The Attack of the Dead Men
Night Witches
Primo Victoria
Steel Commanders
The Art of War
To Hell and Back
Masters of the World