Exact één minuut en 33 seconden van Nieuwe Planeten Om Thuis Te Komen zijn verstreken vooraleer een rilling zich een weg baant door ons lichaam. Het is het moment waarop gast Jente Pironet aan zijn zangpartij begint op “Goud In De Rivier”, pontificaal vooraan op de plaat geplaatste single van het nieuwe album van Jonas Winterland. Het is alweer ruim vijf jaar geleden dat er nog eens een studioalbum van de vanuit Merchtem opererende West-Vlaming in de winkels belandde. Winterland kan wel met een doktersbriefje zwaaien. Na zijn vorige lp Berichten Uit De Schemerzone besloot het noodlot op de voordeur te bonken: de songsmid kreeg te maken met ernstige gehoorproblemen, met naast de fysieke crisis ook bergen van twijfels tot gevolg. De tijd nemen om fysiek terug te vechten en mentaal te herbronnen, blijkt vandaag de goede zet. Wanneer de stemmen van Jonas Winterland en Jente Pironet rond de steeds nerveuzer opererende gitaren kronkelen en de track uiteindelijk bloedmooi uitbarst, denken wij voor het eerst: ‘damn!’ Jonas Winterland plaatst in zijn uitgekiende teksten volgens zijn eigen recept nergens een woord te veel en dat blijkt wonderwel te matchen met de korrelige, eigenzinnige productie van Nicolas Rombouts.
Songs mogen dus aanzwellen waar dat nodig is, maar worden klein en uitgepuurd gehouden als dat gevraagd wordt. Zo kunnen we niet voorbij aan “Families Met Een Barst”. Winterland dacht zijn comebackplaat al lang volledig ingeblikt te hebben, toen deze song afgelopen zomer ineens naar buiten gutste. Toen we met de lyrics voor het eerst door onze hoofdtelefoon hoorden, stonden we na de bridge de waterlanders te dringen om aan de tocht over onze wangen te beginnen. Taalvirtuoos Jonas Winterland heeft wat ons betreft al langer recht op zijn klassieker in het genre van “Twee Meisjes” of “Amsterdam”, en we zouden erg goedkeurend knikken als het “Families Met Een Barst” wordt. Geike Arnaert reikte naar verluidt meteen naar dit lied toen haar gevraagd werd aan welk lied ze tijdens de première haar vocale bijdrage wilde verlenen.
“Families Met Een Barst” is wat ons betreft de overtreffende trap van “Regenmaker”, de toch ook al niet verkeerde eerste single die ons enkele maanden geleden kwam toewaaien. Een minimale akoestische gitaar volgt gedwee de flow die door een spaarzame, poëtische maar indringende tekst wordt gedicteerd. Erg knap allemaal, waarna blijkt dat gastzangeres L.I.L.Y. (alias van Lily Moons) met een engelenstem gezegend is, die ons aan de fameuze Webb Sisters doet denken. Voor de leek: dat zijn twee van de drie backingzangeressen die de shows van Leonard Cohen bij zijn terugkeer naar het podium naar een torenhoog niveau tilden.
De zwaardere thema’s voeren dus de boventoon op Nieuwe Planeten Om Thuis Te Komen. Toch weet Jonas Winterland met wat knipogen naar de betere indie bands uit zijn hoogdagen in de nineties enige lichtstralen door de donkere gordijnen te sturen. Zo is het iets vettiger aangezette “Billie (Groene Appels)” een heerlijke EELS song, maar dan in het Nederlands. Eentje van het kaliber dat E nog maar zelden zelf uit zijn brein plukt, bovendien. Dezelfde springerigheid zit in “Kosmonaut”, dat afwisselend naar Marble Sounds en Grandaddy overhelt. Het is onder andere in dit lied dat de nieuwe kans zich aftekent. “Kosmonaut” ontkiemde toen de songwriter een maand lang dagelijks in een soort zuurstoftank moest plaatsnemen, zowat de laatste poging van de artsen om de gehoorproblemen tot het verleden te doen behoren. De nieuwe kans die door het herstel in zijn schoot werd geworpen, verwoordt Jonas Winterland op deze wijze: ‘Reis op het licht en op zachte motoren/ reis tot je rustig wordt maar/ kom dan terug met nieuwe ogen’. Zulke vondsten lijken bijna achteloos uit zijn pen te vloeien. Het krioelt er op Nieuwe Planeten Om Thuis Te Komen opnieuw van.
Nog zo’n treffend voorbeeld van het contrast tussen een bedrieglijk simpele gitaarmelodie en tekstuele vondsten is “Werk Van Lange Adem”, waarin de zanger zijn demonen liefdevol omarmt. Een embryonale, kale versie van het nummer verscheen al in mei op ’s mans Facebookpagina. Typerend voor de vernieuwde manier van creëren van Jonas Winterland, is dat hij de topmuzikanten rondom hem deze keer erg veel ruimte gunt om de voornaamste invloeden – denk aan Leonard Cohen, Wilco, Bonnie ‘Prince’ Billy en natuurlijk Spinvis – meer in de muziek te laten doorschemeren. De zinsnede ‘Angst blijft een passagier / maar ik zet hem niet meer aan het stuur’ kan zo op de cover van een setje motivatiekaarten, maar we zijn vooral blij dat we hem op dit album aantreffen. Durven loslaten heeft Jonas Winterland een album opgeleverd waarop we na tal van luisterbeurten nog steeds nieuwe dingen ontdekken.
De man gaat ook weer live spelen. Op het moment dat dit artikel verschijnt, zit de eerste van twee avonden in De Spil in Roeselare er al op. Nog op de speellijst staat een datum in 3OCC te Leuven, alwaar Geike Arnaert, Gianni Marzo van onder meer Isbells en Jente Pironet present tekenen. Zij zullen je naar alle waarschijnlijkheid sterretjes of andere al dan niet artificiële hemellichamen laten zien. Dat is helemaal niet erg, hoor. Of zoals Jonas Winterland het verwoordt in “UFO”, ook een favoriet die ongetwijfeld gensters gaat slaan: ‘Iedereen zal vroeg of laat een UFO zien. Dat houdt de geest gezond.’ Zeiden we al dat Nieuwe Planeten Om Thuis Te Komen een terugkeer door de grote poort is? Welkom terug, beste Jonas.
Facebook / Instagram / Website
Ontdek “Families Met Een Barst”, ons favoriete nummer van Nieuwe Planeten Om Thuis Te Komen in onze Plaatje van de plaat-playlist op Spotify.
